ThS.BS Nguyễn Thị Phương, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết hệ tiêu hóa, kỹ năng nhai nuốt của trẻ chưa hoàn thiện nên dễ bị hóc dị vật, rối loạn tiêu hóa. Nhiều món ăn quen thuộc ngày Tết tuy tiện lợi, hấp dẫn nhưng không an toàn cho sức khỏe của trẻ.
Các loại hạt
Hạt dưa, hạt bí, hạt hướng dương, hạnh nhân, hạt điều cung cấp năng lượng, chất béo lành mạnh cho cơ thể. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, những món này tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu ăn không đúng cách. Trẻ có thể bị dị ứng với protein trong hạt, gây nổi mẩn đỏ, ngứa, mề đay, sưng môi, trường hợp nặng khó thở, tiêu chảy, sốc phản vệ.
Với trẻ dưới 4-5 tuổi, kỹ năng nhai nuốt chưa hoàn chỉnh, vỏ hạt cứng và mảnh có thể gây nghẹn, dẫn đến ngạt thở nếu không xử lý kịp thời. Vỏ hạt nuốt vào bụng có thể làm trầy xước niêm mạc đường tiêu hóa hoặc tắc ruột. Hạt chứa lượng calo và chất béo cao, nếu trẻ ăn nhiều dễ bị đầy bụng, khó tiêu. Phụ huynh nên tránh cho trẻ nhỏ ăn hạt nguyên vỏ. Trẻ lớn hơn chỉ nên ăn với lượng nhỏ mỗi ngày, hướng dẫn trẻ lớn bóc hạt, nhai kỹ.
Kẹo dẻo, thạch rau câu
Kẹo dẻo, thạch rau câu hấp dẫn trẻ nhỏ nhờ màu sắc bắt mắt, vị ngọt, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ cao gây hóc dị vật. Kẹo dẻo dễ dính vào họng khi trẻ nhai không kỹ. Thực phẩm này thường chứa nhiều đường, phẩm màu, hương liệu khiến trẻ dễ đầy bụng, tiêu chảy, sâu răng.
Mứt, ô mai
Mứt và ô mai là những món quen thuộc ngày Tết nhưng không phù hợp với trẻ nhỏ nếu dùng nhiều. Nhóm thực phẩm này thường chứa lượng đường và muối cao, kèm theo chất bảo quản, phẩm màu khiến trẻ dễ sâu răng, tăng cân nhanh, khát nước và rối loạn tiêu hóa.
Một số loại ô mai có vị chua, mặn, cay có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, gây đau bụng, buồn nôn. Mứt dẻo hoặc mứt cứng như mứt gừng, mứt dừa, mứt bí... tiềm ẩn nguy cơ hóc, nhất là với trẻ dưới 3 tuổi chưa nhai nuốt tốt. Cha mẹ chỉ nên cho trẻ ăn với lượng rất nhỏ, không thường xuyên và cần giám sát trẻ khi ăn.
Thực phẩm chế biến sẵn
Loại thực phẩm này thường chứa hàm lượng muối, chất béo bão hòa, đường, phụ gia bảo quản. Trẻ ăn nhiều bị quá tải natri, ảnh hưởng đến chức năng thận, gây đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón. Nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng, thịt bò khô, gà khô có kết cấu dai, khô, làm tăng nguy cơ hóc nghẹn.
Thực phẩm muối chua
Thực phẩm muối chua như dưa hành, củ kiệu, dưa món, kim chi... giúp chống ngán cho người lớn, không phù hợp với trẻ nhỏ. Các món này có độ mặn cao, chứa nhiều axit từ quá trình lên men, dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày - ruột của trẻ. Trẻ ăn có thể bị đau bụng, tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa.
Nước ngọt, trà đóng chai
Nước ngọt, trà đóng chai xuất hiện nhiều trong dịp Tết thường chứa lượng đường cao, caffeine hoặc chất tạo ngọt, hương liệu. Trẻ uống nhiều có thể gây đầy bụng, chướng hơi, kích thích dạ dày. Việc tiêu thụ đường thường xuyên còn làm tăng nguy cơ sâu răng, thừa cân. Caffeine có thể kích thích thần kinh, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự tập trung của trẻ. Nước lọc, sữa hoặc nước ép trái cây tươi pha loãng là lựa chọn an toàn.
Bác sĩ Phương khuyên cha mẹ cần cho trẻ ăn đúng giờ, cân đối giữa nhóm dưỡng chất, tăng cường rau xanh, trái cây tươi. Chọn thực phẩm an toàn, phù hợp với độ tuổi. Người lớn nên theo dõi trẻ trong lúc ăn, tránh để bé ăn trong lúc chạy nhảy hoặc cười đùa.
Trịnh Mai
| Độc giả gửi câu hỏi về nhi sơ sinh tại đây để bác sĩ giải đáp |