Thư giãn, điều hòa nhịp thở, thiền chánh niệm là những cách đơn giản giúp cơ thể thoải mái và rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ.
Trung bình một người trưởng thành khỏe mạnh thường mất khoảng 10-20 phút để đi vào giấc ngủ. Nếu thường xuyên trằn trọc, một số kỹ thuật thư giãn kết hợp với thói quen ngủ lành mạnh có thể giúp cơ thể dễ chìm vào giấc ngủ hơn.
Thư giãn trước khi ngủ
Đi ngủ ngay sau khi làm việc hoặc sử dụng thiết bị điện tử có thể khiến não bộ chưa kịp "hạ nhiệt". Các chuyên gia khuyến nghị dành khoảng 30-60 phút trước giờ ngủ để thư giãn, giúp cơ thể và não bộ sẵn sàng cho giấc ngủ. Bạn có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ, tắm nước ấm, viết nhật ký hoặc thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ để cơ thể dần chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Một trong những phương pháp được nhiều chuyên gia khuyến khích là thư giãn cơ tiến triển (Progressive Muscle Relaxation - PMR). Người thực hiện lần lượt siết nhẹ từng nhóm cơ trong vài giây rồi thả lỏng hoàn toàn, bắt đầu từ bàn chân, cẳng chân, đùi, bụng, vai, cánh tay cho đến cơ mặt. Kỹ thuật này giúp giảm căng cơ, tạo cảm giác thư thái và hỗ trợ quá trình đi vào giấc ngủ.
Điều hòa nhịp thở
Hít thở chậm và sâu có thể làm giảm nhịp tim, kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm - cơ chế giúp cơ thể thư giãn, chuẩn bị cho giấc ngủ. Một trong những bài tập phổ biến là phương pháp 4-7-8: hít vào bằng mũi trong 4 giây, giữ hơi 7 giây rồi thở ra từ từ bằng miệng trong 8 giây. Thực hiện vài lần có thể giảm cảm giác bồn chồn trước khi ngủ.
Nếu cảm thấy khó thực hiện đúng nhịp, bạn chỉ cần hít vào và thở ra chậm, đều theo tốc độ phù hợp. Điều quan trọng là duy trì nhịp thở ổn định thay vì cố nín thở quá lâu.
Hình dung khung cảnh thư giãn
Những suy nghĩ về công việc, học tập hay các vấn đề trong cuộc sống có thể khiến não bộ tiếp tục hoạt động khi đã lên giường. Để giảm tình trạng này, hãy nhắm mắt và tưởng tượng một khung cảnh yên bình như bãi biển, khu rừng, cánh đồng hoặc bất kỳ nơi nào mang lại cảm giác thư giãn.
Tập trung hình dung khung cảnh đó có thể giúp tâm trí thư giãn và xua tan bớt những suy nghĩ căng thẳng. Một số người cũng cảm thấy dễ ngủ hơn khi kết hợp với âm thanh thiên nhiên hoặc nhạc nhẹ không lời.
Thiền chánh niệm
Thiền chánh niệm là phương pháp tập trung vào hơi thở và những gì đang diễn ra ở hiện tại thay vì để tâm trí liên tục suy nghĩ về quá khứ hoặc tương lai. Các nghiên cứu cho thấy thực hành chánh niệm thường xuyên có thể giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ và rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ ở một số người.
Nếu mới bắt đầu, bạn dành khoảng 5-10 phút trước khi ngủ để quan sát hơi thở. Khi nhận thấy tâm trí xao nhãng hoặc suy nghĩ lan man, hãy quay lại tập trung vào hơi thở.
Đừng cố ép bản thân phải ngủ
Càng lo lắng vì chưa ngủ được, cơ thể càng tiết ra nhiều hormone gây căng thẳng, khiến não bộ tỉnh táo hơn và càng khó đi vào giấc ngủ. Nếu đã nằm trên giường khoảng 20 phút mà vẫn chưa ngủ, bạn nên ra khỏi giường và làm một số việc thư giãn như đọc sách giấy, nghe nhạc nhẹ hoặc tập hít thở. Khi bắt đầu cảm thấy buồn ngủ, hãy quay trở lại giường. Thói quen này giúp não bộ dần liên kết chiếc giường với giấc ngủ, từ đó hạn chế tình trạng nằm lâu nhưng không thể ngủ.
Nếu thường xuyên mất hơn 30 phút để đi vào giấc ngủ, kéo dài nhiều tuần hoặc gây mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, ảnh hưởng công việc và sinh hoạt, người bệnh nên đi khám. Khó ngủ kéo dài có thể liên quan đến mất ngủ mạn tính, rối loạn lo âu, ngưng thở khi ngủ hoặc các bệnh lý khác cần được điều trị.
Bảo Bảo (Tổng hợp)