Đại diện Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết đã chỉnh lý và bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.
Chiều 14/7, một Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) chia sẻ với VnExpress về đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn. Ông cho biết nội dung này đã được Bộ Xây dựng chỉnh lý, đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất. Hiện dự thảo vẫn tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh sửa, trình các cấp có thẩm quyền thẩm định theo đúng tiến độ đã quy định.
Trước đó, trong dự thảo Luật Nhà ở được Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định, quy định về xác lập và chấm dứt quyền sở hữu nhà chung cư là một trong những thay đổi đáng chú ý. Dự thảo cũ nêu thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình. UBND cấp tỉnh thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư khi tòa nhà hết hạn sử dụng hoặc chưa hết hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sụp đổ, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
Nếu không được gia hạn sử dụng, chung cư sẽ phải phá dỡ. Quyền sở hữu với căn hộ, phần diện tích khác trong nhà chung cư sẽ chấm dứt sau quá trình phá dỡ.
Một thăm dò nhanh của VnExpress ngày 14/7 với hơn 2.000 lượt tham gia, hơn 70% ý kiến đồng tình giữ quy định sở hữu chung cư không xác định thời hạn.
Đây không phải lần đầu đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn được đưa ra. Trong quá trình soạn thảo dự Luật Nhà ở (sửa đổi) cuối năm 2022, Bộ Xây dựng cũng thêm mới mục "Thời hạn sở hữu nhà chung cư". Thời hạn này được xác định theo của công trình nêu trong hồ sơ thiết kế đã thẩm định, và được tính từ khi nghiệm thu toàn bộ công trình đưa vào sử dụng.
Tuy nhiên đến tháng 4/2023, Bộ đã tiếp thu ý kiến của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và đề nghị Chính phủ không quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn. Lý do Bộ này đưa ra, đây là vấn đề nhạy cảm, tác động lớn đến xã hội và còn nhiều ý kiến chưa thống nhất, đồng thuận.
Liên quan nội dung này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết ủng hộ việc Bộ đã tiếp thu và bỏ nội dung trên khi xây dựng dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi. Ông nói việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể khiến người dân "nảy sinh tâm lý bất an" đồng thời chưa bảo đảm tính ổn định, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Ông Châu cho rằng cơ chế sở hữu nhà ở có thời hạn chỉ nên áp dụng khi các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hoặc với nhà ở xây dựng trên đất ở có thời hạn, thay vì áp dụng đại trà cho toàn bộ căn hộ chung cư.
Tương tự, chuyên gia pháp lý bất động sản Phạm Thanh Tuấn, cho rằng đề xuất về thời hạn sở hữu chung cư chủ yếu tác động đến những người sẽ mua căn hộ trong dự án hình thành sau khi luật có hiệu lực. Trong khi mục tiêu của dự thảo hướng đến tháo gỡ vướng mắc của các khu chung cư cũ. Ông khuyến nghị cơ quan soạn thảo hoàn thiện cơ chế cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư để chính sách tác động đúng vấn đề, đúng đối tượng, thay vì tạo thêm những băn khoăn cho những người sẽ mua căn hộ.
Luật Nhà ở 2023 hiện không quy định thời hạn sở hữu căn hộ, mà chỉ quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư dựa trên hồ sơ thiết kế và kiểm định chất lượng thực tế.
Thực tế, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất có nêu hai loại thời hạn sử dụng căn hộ gồm: lâu dài và có thời hạn. Trong đó, chung cư sử dụng lâu dài được xây dựng trên đất ở, người mua được sở hữu căn hộ gắn với quyền sử dụng đất ổn định, lâu dài. Còn căn hộ 50-70 năm chủ yếu được xây trên khu đất có thời hạn sử dụng như đất thương mại dịch vụ. Khi mua loại hình này, người mua sẽ được sử dụng trong thời gian còn lại của dự án tính từ ngày Nhà nước giao đất cho chủ đầu tư.
Ngọc Diễm