Nổi hạch cổ khi viêm họng có nguy hiểm?

Tôi hay bị viêm họng, gần đây sờ thấy có hạch nổi ở cổ. Tình trạng này có nguy hiểm không, điều trị thế nào? (My Trần, Phú Thọ)

Trả lời

Hạch bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch, phân bố ở nhiều vị trí trên cơ thể, trong đó vùng cổ tập trung nhiều nhóm hạch có nhiệm vụ dẫn lưu bạch huyết từ mũi, họng, amidan và khoang miệng.

Khi vi khuẩn, virus xâm nhập gây viêm họng, các tế bào miễn dịch trong hạch được hoạt hóa để nhận diện và tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Quá trình này khiến hạch tăng kích thước, gọi là hạch phản ứng, thường xuất hiện ở vùng dưới hàm hoặc hai bên cổ.

Hạch phản ứng do viêm họng cấp thường có kích thước nhỏ, mềm hoặc hơi chắc, di động dưới da và đau khi ấn. Hạch thường xuất hiện cùng các triệu chứng đau rát họng, sốt, ho, nuốt đau hoặc sổ mũi, giảm dần khi tình trạng viêm được kiểm soát.

Trong nhiều trường hợp, dù người bệnh đã hết viêm họng, hạch vẫn có thể tồn tại thêm vài tuần trước khi về kích thước bình thường, do hệ miễn dịch vẫn đang hoàn tất quá trình đáp ứng với nhiễm trùng.

Bạn nên đi khám để bác sĩ kiểm tra tình trạng cụ thể. Bởi không phải mọi trường hợp nổi hạch cổ đều lành tính. Nếu hạch có đường kính trên 2 cm, lớn nhanh, cứng, ít di động hoặc dính vào mô xung quanh, kéo dài trên 2-4 tuần mà không nhỏ lại, người bệnh cần được khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân.

Các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, đau họng dữ dội, khó nuốt, khó thở, vùng hạch đỏ, nóng, đau, có thể gợi ý biến chứng áp xe quanh amidan, áp xe vùng cổ sâu. Một số trường hợp, nổi hạch kéo dài có thể liên quan đến lao hạch, nhiễm virus Epstein-Barr, u lympho hoặc ung thư vùng đầu cổ di căn hạch...

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nội soi tai mũi họng, siêu âm hạch, xét nghiệm máu hoặc sinh thiết hạch nếu nghi ngờ nguyên nhân không phải do nhiễm trùng thông thường. Phương pháp điều trị khác nhau tùy vào từng nguyên nhân. Phần lớn các trường hợp viêm họng do virus sẽ tự khỏi sau vài ngày nếu nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước, súc họng bằng nước muối...

Bác sĩ có thể chỉ định dùng kháng sinh nếu nghi ngờ viêm họng do vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A. Bạn không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định vì dễ làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, rối loạn hệ vi sinh đường ruột và các tác dụng không mong muốn khác.

Để giảm nguy cơ viêm họng và nổi hạch cổ, mỗi người nên duy trì vệ sinh tay, đeo khẩu trang khi cần thiết, hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh đường hô hấp, uống đủ nước, không hút thuốc lá. Ngủ đủ giấc và điều trị triệt để các bệnh lý tai mũi họng mạn tính như viêm amidan, viêm xoang hoặc viêm mũi dị ứng cũng giúp ngăn ngừa viêm họng gây nổi hạch cổ.

ThS.BS Nguyễn Đức Minh
Khoa Tai Mũi Họng
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy