Chính phủ đề xuất cho TP HCM linh hoạt chuyển đổi giữa nhà ở thương mại, nhà xã hội và tái định cư nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Đây là nội dung tại dự án Luật Phát triển đô thị được Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 28/7. Theo đó, thành phố có thể được quyền giao, cho thuê và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất làm dự án nhà ở xã hội, nhà cho thuê theo quy hoạch mà không phải chấp thuận chủ trương đầu tư.
Chính phủ cũng đề xuất cho TP HCM được tự quyết việc chuyển đổi qua lại giữa nhà ở xã hội, tái định cư và thương mại, cũng như công năng nhà thuộc tài sản công để đáp ứng yêu cầu sử dụng, tháo gỡ vướng mắc phát triển đô thị.
Trong tài liệu thẩm định dự án Luật, cơ quan soạn thảo cho biết việc phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và di dời nhà ven kênh rạch tại các đô thị lớn đang chậm do thiếu cơ chế. Đặc biệt, chính sách ưu đãi cho phát triển đô thị TOD (đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm trung tâm), nhà xã hội hay cho thuê còn thiếu. Vì vậy, việc đề xuất trao quyền cho TP HCM chủ động chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà nhằm đáp ứng nhu cầu ở thực tế của người dân.
Cũng theo dự luật, thành phố được chỉ định chủ đầu tư dự án nhà xã hội, cho thuê, nhà lưu trú công nhân xây trên quỹ đất do Nhà nước quản lý, hoặc đất khác phù hợp quy hoạch. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất... có thể được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm, đồng thời không cần đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập.
Với người bị thu hồi đất rồi được bố trí tái định cư bằng nhà ở xã hội trên địa bàn, thành phố có thể cho phép họ được bán lại theo cơ chế thị trường ngay khi trả hết tiền.
Đồng thời, dự án Luật cũng bổ sung loạt ưu đãi về đầu tư, xây dựng, bảo trì và vận hành nhằm phát triển nhà xã hội, lưu trú công nhân, nhà công vụ cùng các phân khúc nhà ở chính sách khác.
Thực tế, cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa nhà ở thương mại, nhà xã hội và nhà tái định cư từng được Quốc hội thông qua tại Luật Thủ đô (sửa đổi). Hồi tháng 5, Hà Nội dự kiến chuyển quỹ căn nhà ở xã hội sau một năm không bán hết, hoặc nhà tái định cư bỏ trống tối thiểu 9 tháng sang nhà ở thương mại. Tỷ lệ chuyển đổi nhà xã hội tối đa 20% tại mỗi dự án.
TP HCM là địa phương được giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội lớn nhất cả nước, với 199.400 căn đến năm 2030. Riêng giai đoạn 2026-2030, địa phương cần hoàn thành hơn 181.000 căn.
Từ đầu năm đến nay, thành phố đã khởi công 9 dự án nhà ở xã hội với gần 11.000 căn hộ. Địa phương có 19 dự án đang thi công, cung cấp khoảng 19.000 căn hộ. Trong quý III, thành phố dự kiến khởi công thêm 59 dự án với gần 54.900 căn, và dự kiến hoàn thành vào 2027.
Sơn Hà