Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 22/7 chứng kiến một trong những phiên giảm mạnh nhất trong nhiều tháng gần đây, khi lực bán gia tăng ngay từ đầu phiên và bùng phát mạnh vào cuối giờ giao dịch.
Áp lực bán lan rộng trên hầu hết nhóm ngành, kéo chỉ số VN-Index giảm 62,03 điểm, tương đương 3,58%, xuống còn 1.668,53 điểm, chính thức đánh mất mốc hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm.
Cổ phiếu đồng loạt lao dốc
Ngay từ phiên sáng, bên bán đã hoàn toàn áp đảo khiến VN-Index có thời điểm mất hơn 50 điểm. Đến cuối phiên, lực xả hàng tiếp tục tăng mạnh, lấn át lực cầu bắt đáy và đẩy hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn xuống mức thấp nhất trong ngày.
Rổ VN30 chỉ còn ba mã không giảm, trong đó Vinamilk (VNM) tăng nhẹ 700 đồng lên 59.100 đồng/cổ phiếu, Petrolimex (PLX) tăng 100 đồng lên 32.750 đồng/cổ phiếu và SeABank (SSB) đứng giá. Toàn bộ 27 mã còn lại đều chìm trong sắc đỏ.
Nhóm cổ phiếu "họ Vin" trở thành tâm điểm của áp lực bán. Cổ phiếu Vingroup (VIC) do tỷ phú Phạm Nhật Vượng làm Chủ tịch giảm kịch biên độ, mất 15.200 đồng xuống còn 202.100 đồng/cổ phiếu. Vinhomes (VHM) cũng giảm sàn xuống 126.900 đồng/cổ phiếu và không còn dư mua, trong khi vẫn còn hơn 106.000 cổ phiếu dư bán giá sàn. Vinpearl giảm thêm 4.100 đồng xuống 73.500 đồng/cổ phiếu, còn Vincom Retail (VRE) mất 1.300 đồng xuống 21.750 đồng/cổ phiếu.
Khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup. Riêng VIC bị nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 7,7 triệu cổ phiếu.
Ở nhóm bán lẻ, Thế Giới Di Động (MWG) giảm sàn xuống 70.600 đồng/cổ phiếu với lượng dư bán giá sàn hơn 2,3 triệu đơn vị.
Dòng tiền vào chứng khoán suy giảm. Ảnh: Hoàng Hà
Nhóm ngân hàng cũng chịu áp lực bán mạnh, trong đó Vietcombank (VCB), VietinBank (CTG) và HDBank (HDB) đồng loạt giảm sâu, kéo theo áp lực lên chỉ số. Cổ phiếu PV Gas (GAS) mất thêm 3.600 đồng xuống còn 64.600 đồng/cổ phiếu.
PNJ tiếp tục là điểm nóng khi giảm sàn phiên thứ ba liên tiếp, xuống còn 35.500 đồng/cổ phiếu với lượng dư bán giá sàn hơn 17,5 triệu đơn vị. So với vùng đỉnh khoảng 85.000 đồng/cổ phiếu hồi cuối tháng 1, thị giá PNJ đã mất gần 60%.
Áp lực lên PNJ đến từ nhiều yếu tố cùng lúc. Sau biến cố liên quan vụ án buôn lậu 28.000 viên kim cương, trong đó có cựu lãnh đạo công ty con PNJ-LAB bị khởi tố, doanh nghiệp liên tục phải trấn an cổ đông và khách hàng.
Tuy nhiên, làn sóng bán cổ phiếu vẫn gia tăng, đặc biệt sau khi SSI thông báo cắt margin đối với PNJ và Dragon Capital bán hơn 2,5 triệu cổ phiếu, không còn là cổ đông lớn. Trước đó, VinaCapital cũng đã thoái khỏi vị thế cổ đông lớn tại doanh nghiệp này.
Bán giải chấp có thể gia tăng
Điều đáng chú ý là thị trường giảm rất mạnh dù mặt bằng định giá đã xuống vùng khá hấp dẫn. Theo số liệu từ Vietstock, P/E toàn thị trường hiện chỉ còn dưới 12,6 lần, thậm chí thấp hơn nếu loại trừ nhóm Vingroup. Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận nhưng giá cổ phiếu liên tục đi xuống.
Điều này cho thấy dòng tiền đang là một trong những yếu tố gây sức ép lớn lên thị trường. Thanh khoản trên sàn suy giảm mạnh trong 6 tháng qua, có phiên giá trị giao dịch chỉ hơn 10.000 tỷ đồng, thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn sôi động trước đây.
Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển khỏi chứng khoán trong bối cảnh một số ngân hàng áp dụng mức lãi suất 9-10%/năm cho các chương trình đặc biệt hoặc chứng chỉ tiền gửi, khiến kênh gửi tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn. Khối ngoại vẫn bán ròng trong nhiều năm qua. Trong phiên 22/7, khối ngoại cũng tiếp tục bán ròng gần 2.000 tỷ đồng, tạo thêm sức ép lên tâm lý nhà đầu tư.
Một nguyên nhân khác được nhiều chuyên gia nhắc tới là áp lực từ đòn bẩy tài chính. Sau khi các công ty chứng khoán công bố báo cáo tài chính quý II/2026, dư nợ cho vay ký quỹ toàn thị trường được ước tính lên gần 450.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với cuối quý I và lập kỷ lục mới.
Khi giá cổ phiếu liên tục giảm sâu, bán giải chấp và hoạt động bán chéo giữa các tài khoản có thể đã được kích hoạt, khiến cả những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt như ngân hàng, HPG hay FPT cũng bị bán mạnh để thu hồi vốn.
Bên cạnh đó, những bất ổn của kinh tế thế giới, giá dầu tăng lên quanh 90 USD/thùng và tâm lý thận trọng trước các biến động bên ngoài cũng góp phần làm suy yếu lực cầu bắt đáy.
Dù vậy, triển vọng nửa cuối năm vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Trong nước, Chính phủ tiếp tục ưu tiên mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ ngày 1/7 được kỳ vọng mở rộng dư địa tín dụng, hỗ trợ mặt bằng lãi suất và thúc đẩy dòng tiền trong nền kinh tế. Tỷ giá ổn định cũng tạo điều kiện để Ngân hàng Nhà nước tăng mua ngoại tệ, qua đó bơm thêm thanh khoản tiền đồng.
Ngoài ra, nếu Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng thị trường vào tháng 9 như kỳ vọng và khối ngoại quay trở lại mua ròng, thanh khoản thị trường có thể được cải thiện đáng kể.
Một số công ty chứng khoán cho rằng, VN-Index nhiều khả năng vẫn tiếp tục quán tính điều chỉnh sau khi đánh mất các ngưỡng hỗ trợ quan trọng. Tuy nhiên, mặt bằng định giá của nhiều doanh nghiệp cơ bản đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể, mở ra cơ hội tích lũy từng phần cho các nhà đầu tư dài hạn có khả năng quản trị rủi ro tốt.