Chăm sóc giảm nhẹ là một phần của phác đồ chăm sóc toàn diện cho người bệnh ung thư. Phương pháp này có tác dụng ngăn ngừa và làm nhẹ các triệu chứng đau về thể chất, tâm lý, tinh thần cho người bệnh.
TS.BS Trần Hải Bình, Phó trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết chăm sóc giảm nhẹ bắt đầu ngay từ khi người bệnh được chẩn đoán, cho đến giai đoạn điều trị phẫu thuật, xạ trị hay hóa trị. Trong dịp Tết Nguyên Đán, người bệnh ung thư nên xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp để có thể đón Tết an toàn.
Sắp xếp kế hoạch điều trị
Nếu đang điều trị hóa chất, bác sĩ có thể đặt lịch hóa trị sau Tết để người bệnh được đón Tết bên người thân. Lịch hóa trị có thể kéo dài và trì hoãn 3-7 ngày, không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Trường hợp đang xạ trị, bác sĩ có thể sắp xếp lịch xạ vừa vặn để người bệnh kết thúc liều xạ vào ngày cuối năm và liều tiếp theo cách đó 5-7 ngày, giúp người bệnh tranh thủ về quê đón Tết. Nếu người bệnh cần phẫu thuật như cắt bỏ khối u, mở thông dạ dày, đặt hậu môn nhân tạo... bác sĩ lên lịch mổ sớm để người bệnh kịp hồi phục trở về nhà đón Tết.
Đảm bảo đủ thuốc
Người bệnh cần dùng đúng liều và đủ các thuốc điều trị giảm nhẹ như thuốc chống nôn, hỗ trợ tiêu hóa, điều trị bệnh nền kèm theo, giảm đau, theo chỉ định của bác sĩ. Đảm bảo chuẩn bị đủ thuốc trước kỳ nghỉ Tết và không tự ý bỏ thuốc, giảm liều. Thông báo ngay cho bác sĩ nếu có dấu hiệu bất thường, tác dụng phụ của thuốc.
Đảm bảo dinh dưỡng
Trước khi nghỉ Tết, bác sĩ đánh giá khả năng nhai, nuốt, tình trạng tiêu hóa, triệu chứng buồn nôn, chán ăn, táo bón hay tiêu chảy của người bệnh. Từ đó, bác sĩ xây dựng phác đồ dinh dưỡng thích hợp, đảm bảo năng lượng, dưỡng chất cho người bệnh.
Một số người bệnh ung thư trong giai đoạn chăm sóc giảm nhẹ được khuyến cáo ăn thức ăn mềm, chia thành nhiều bữa nhỏ. Gia đình cần tìm hiểu kỹ về cách chuẩn bị thức ăn, đồng thời theo dõi các bất thường như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy hoặc tắc ống, và thông báo với bác sĩ để được kiểm tra, xử lý kịp thời.
Chăm sóc tâm lý
Trong dịp Tết, người bệnh ung thư có thể đối mặt với nhiều áp lực vô hình như nỗi lo bệnh tật tiến triển hay cảm giác mình trở thành gánh nặng cho gia đình. Bác sĩ Bình khuyên người thân nên lắng nghe để thấu hiểu và tôn trọng cảm xúc, nguyện vọng của người bệnh, đồng thời điều chỉnh không khí ngày Tết linh hoạt.
Dự phòng kế hoạch nếu phải nhập viện
Gia đình nên có số điện thoại liên hệ y tế khẩn cấp khi cần thiết, dự phòng các bệnh viện, cơ sở y tế, chuyên khoa điều trị ung bướu và khoa cấp cứu hoạt động trong dịp Tết.
Một số tình huống cần đưa bệnh nhân trở lại bệnh viện để được chăm sóc giảm nhẹ chuyên sâu như đau dữ dội, tăng nhanh, không đáp ứng thuốc giảm đau, khó thở, rối loạn ý thức, sốt cao, nôn ói liên tục, không ăn uống được, bí tiểu...
Thanh Long
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp |