Dự thảo Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
“Qua rà soát, đánh giá cơ cấu tổ chức của Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhiệm kỳ Chính phủ 2021-2026 cơ bản hợp lý, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Các đơn vị quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp cơ bản thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, thực hiện hiệu lực, hiệu quả trong công tác tham mưu quản lý nhà nước theo từng lĩnh vực chuyên ngành”, hồ sơ gửi tới Bộ Tư pháp nêu rõ.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo (cơ quan soạn thảo) khẳng định các Vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ, Văn phòng Bộ cùng các đơn vị sự nghiệp phục vụ chức năng quản lý nhà nước đều đáp ứng tiêu chí thành lập theo Nghị định số 303/2025 và Nghị định 120/2020 của Chính phủ.
Từ đó, Bộ này đề xuất giữ ổn định 7 đơn vị quản lý nhà nước, gồm: Vụ Kế hoạch - Tài chính; Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Pháp chế; Vụ Hợp tác quốc tế; Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo; Văn phòng; Ban Tôn giáo Chính phủ (Cục loại 2).
Đồng thời, cơ quan này đề xuất thành lập Cục Chiến lược - Chính sách Dân tộc (Cục loại 2) trên cơ sở từ Vụ Chính sách và bổ sung thêm nhiệm vụ để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Hiện Bộ Dân tộc và Tôn giáo quản lý nhà nước đối với hai mảng nhiệm vụ chính về dân tộc và tôn giáo. Trong đó, Ban Tôn giáo Chính phủ, thực hiện quản lý nhà nước về tôn giáo, tín ngưỡng.
Đối với mảng dân tộc hiện mới có Vụ Chính sách, nên cần thiết phải thành lập Cục Chiến lược - Chính sách Dân tộc để tăng cường công tác quản lý nhà nước về tham mưu, nghiên cứu, hoạch định chiến lược cũng như tổ chức thực hiện chính sách về dân tộc, đảm bảo đúng chủ trương của Đảng trong tình hình mới.
Cục này đảm bảo đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn để thành lập theo Nghị định 303/2025, khối lượng công việc yêu cầu bố trí từ 30 biên chế công chức trở lên.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất không tổ chức phòng trong Vụ. Riêng Ban Tôn giáo Chính phủ, Cục Chiến lược - Chính sách Dân tộc và Văn phòng Bộ có cơ cấu cấp phòng theo quy định.
Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo tiếp tục duy trì hai bộ phận đóng trụ sở tại tỉnh Đắk Lắk và thành phố Cần Thơ (hai bộ phận này trước đây là Vụ Địa phương II, Vụ Địa phương III của Ủy ban Dân tộc cũ, đặt tại địa bàn chiến lược có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tín đồ tôn giáo và có nhiều vấn đề cần quan tâm về công tác dân tộc, tôn giáo).
Đáng chú ý, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất giữ ổn định 3 đơn vị sự nghiệp công lập, gồm Báo VietNamNet, Tạp chí Nghiên cứu Dân tộc và Tôn giáo, Trung tâm Chuyển đổi số.
Bộ cũng đề xuất đổi tên Học viện Dân tộc thành Học viện Dân tộc và Tôn giáo để phù hợp với chức năng quản lý nhà nước của Bộ và thực tế chức năng, nhiệm vụ của học viện hiện nay.
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ ban hành quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục đơn vị sự nghiệp công lập khác trực thuộc Bộ theo quy định.
Như vậy, cơ cấu tổ chức của Bộ Dân tộc và Tôn giáo theo dự thảo trên gồm 12 đơn vị: Vụ Kế hoạch - Tài chính; Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Pháp chế; Vụ Hợp tác quốc tế; Vụ Tuyên truyền công tác dân tộc, tôn giáo; Văn phòng; Ban Tôn giáo Chính phủ; Cục Chiến lược - Chính sách Dân tộc;
Trung tâm Chuyển đổi số; Học viện Dân tộc và Tôn giáo; Báo VietNamNet; Tạp chí Nghiên cứu Dân tộc và Tôn giáo.
Dự thảo nêu rõ, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo kiện toàn bộ phận chuyên trách trên cơ sở Văn phòng quốc gia về dân tộc và miền núi giúp Bộ trưởng Bộ này trong công tác theo dõi, chỉ đạo, triển khai thực hiện Hợp phần 2 của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bằng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, bảo đảm nguyên tắc tinh gọn, hiệu quả, không chồng chéo và phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tinh giản biên chế như thế nào?
Hồ sơ gửi tới Bộ Tư pháp thẩm định cho thấy, giai đoạn 2021-2026 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi Chính phủ quyết định hợp nhất các cơ quan quản lý nhà nước về dân tộc và tôn giáo, giảm tầng nấc trung gian, tránh chồng chéo chức năng cũng như tối ưu hóa nguồn lực công vụ.
Trước khi tiếp nhận Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Nội vụ), cơ cấu tổ chức của Ủy ban Dân tộc có 17 đơn vị cấp Vụ và tương đương, 11 đơn vị cấp phòng.
Sau khi thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cơ cấu tổ chức của cơ quan này giảm 3 tổ chức cấp Vụ và tương đương, giảm 4 tổ chức cấp phòng.
Giai đoạn 2021-2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo thực hiện tinh giản 7 công chức và 4 viên chức.
Đặc biệt, thông qua việc thực hiện Nghị định 178/2024, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã giải quyết chế độ nghỉ cho 42 công chức (chiếm 14% tổng biên chế) và 24 viên chức (chiếm 3,2%).
Bộ Dân tộc và Tôn giáo hiện có 12 đơn vị sự nghiệp công lập (4 đơn vị thuộc cơ cấu Bộ và 8 đơn vị trực thuộc) với tổng số 765 chỉ tiêu biên chế năm 2025.