Chiều 30/1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho biết Bộ đã lựa chọn và ký hợp đồng thuê Công ty tư vấn Ineco của Tây Ban Nha thực hiện báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Đây là doanh nghiệp tư vấn lớn nhất của Tây Ban Nha - quốc gia có chiều dài đường sắt tốc độ cao đứng thứ hai thế giới.
Theo Thứ trưởng, để đánh giá hiệu quả dự án cùng các vấn đề kỹ thuật, công nghệ, cần hoàn thành bước nghiên cứu khả thi. Khi đó Bộ Xây dựng mới có đủ cơ sở dữ liệu để xác định tổng mức đầu tư, hiệu quả và mô hình đầu tư phù hợp. Mô hình đầu tư sẽ được đánh giá kỹ lưỡng theo quy định pháp luật và thực tiễn sau khi báo cáo hoàn thành.
Liên quan nguồn lực thực hiện dự án theo hình thức đầu tư công hay đối tác công tư, Thứ trưởng cho hay Nhà nước chủ trương huy động các nguồn lực xã hội nhưng không thể đẩy toàn bộ rủi ro cho doanh nghiệp. Với các dịch vụ công mà khu vực tư nhân khó tham gia, Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo. Việc lựa chọn phương thức đầu tư sẽ đi kèm đánh giá rủi ro và cơ chế chia sẻ rủi ro. Quốc hội đã giao Chính phủ nghiên cứu toàn diện các hình thức đầu tư, và các nội dung này đang được tư vấn nước ngoài phân tích, đánh giá.
Trước đó đầu tháng 1, Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng lựa chọn tư vấn hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, trình Thủ tướng trước ngày 15/1. Bộ cũng được giao xây dựng hệ tiêu chí và quy trình lựa chọn phương thức đầu tư tối ưu, bảo đảm lợi ích quốc gia và người dân, đồng thời phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết, Bộ phải đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù tương ứng từng hình thức đầu tư trên cơ sở đánh giá tác động đầy đủ.
Hoàn thành gần 1.500 km cao tốc trong năm 2025
Thông tin thêm về hạ tầng giao thông, đại diện Bộ Xây dựng cho biết năm 2025 Bộ đã hoàn thành 53 dự án. Lũy kế đến hết năm, hơn 3.800 km đường bộ cao tốc và 1.700 km đường ven biển được đưa vào khai thác. Riêng trong năm có 1.491 km cao tốc, 456 km quốc lộ và 251 km đường ven biển hoàn thành. Tuyến cao tốc Bắc Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau đã được thông xe toàn tuyến.
Nhiều dự án đường sắt, hàng không, hàng hải cũng ghi nhận kết quả tích cực như khởi công dự án thành phần 1 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; khánh thành nhà ga T3 Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; mở rộng nhà ga hành khách quốc tế T2 Cảng hàng không quốc tế Nội Bài; hoàn thành một số hạng mục thuộc Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; đưa vào khai thác các bến 3, 4, 5, 6 tại Cảng biển Lạch Huyện.
Năm 2025, sản lượng vận chuyển hành khách ước đạt hơn 6 tỷ lượt, tăng trên 22%; hàng hóa đạt hơn 3 tỷ tấn, tăng trên 14% so với năm 2024. Tai nạn giao thông giảm ở cả ba tiêu chí.
Theo số liệu nghiên cứu, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi, Hà Nội, điểm cuối tại ga Thủ Thiêm, TP HCM, đi qua 20 tỉnh, thành phố. Dự án được Quốc hội cho phép khu vực tư nhân tham gia đầu tư, dự kiến khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2035.
Tháng 5/2025, VinSpeed thuộc Vingroup từng đề xuất tham gia đầu tư với phương án tự thu xếp 20% vốn, phần còn lại vay Nhà nước lãi suất 0% trong 35 năm. Cuối tháng 12/2025, doanh nghiệp rút đề xuất để tập trung các dự án hạ tầng khác. Ngoài Vingroup, một số doanh nghiệp trong nước như Thaco và Vận tải Đường sắt Việt Nam cũng bày tỏ quan tâm tới dự án này.
Đoàn Loan