MỹNgày mang súng vào nhà tù, Mary Evans vẫn mặc bộ vest luật sư, cầm cặp hồ sơ, không ai biết cô sắp đánh đổi sự nghiệp bằng cuộc đào tẩu cùng thân chủ là kẻ giết người.
Vào một ngày đầu năm 1983, tại Trại giam Trại cải huấn Brushy Mountain, bang Tennessee, Mary Evans bước qua những cánh cửa sắt lạnh ngắt để gặp thân chủ mới. Khi ấy, Mary mới 26 tuổi, là một luật sư công trẻ tuổi, tận tụy và luôn tràn đầy lòng vị tha.
Cô là con gái của một phó hiệu trưởng trường đại học và đang có tình yêu đẹp với một trong những luật sư thành công nhất thành phố.
Đối diện với cô qua lớp kính bảo vệ là William "Timothy" Kirk, 36 tuổi, mang bản án 65 năm tù vì hàng loạt tội danh bạo lực, cướp tài sản. Trong thời gian thụ án, Kirk tiếp tục đâm chết hai phạm nhân khác trong trại giam và đang phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất: tử hình.
Trong mắt giới chức trách, Tim Kirk là kẻ sát nhân bất trị, nguy hiểm và thao túng tâm lý cực kỳ tinh vi.
Kirk từng vượt ngục 2 lần: cắt cửa xe buýt chở tù nhân để trốn thoát, và lần còn lại, bằng cách trốn trong thùng rác.
Nói về sự ngon ngọt của hắn, một phó cảnh sát trưởng từng phải thốt lên: "Đây là một người đàn ông có thể gọi điện thoại từ sau song sắt và thuyết phục phụ nữ mang tiền đến cho mình hai hoặc ba lần một tuần", ông nói.
Một ngày nọ, hai người phụ nữ đến cùng một lúc. Một người bỏ đi trong cơn giận dỗi, nhưng hắn ta đã khéo léo thuyết phục cô ấy quay lại, vị cảnh sát nhớ lại.
"Anh ta có thể khiến tôi làm những việc tôi không muốn làm", vợ cũ hắn xác nhận.
Nhưng trong mắt Mary Evans, gã lại xuất hiện như một "linh hồn bị tổn thương" cần được cứu rỗi.
Kirk sở hữu vẻ ngoài gai góc, lối nói chuyện trầm ấm, có phần bất cần nhưng lại tỏ ra vô cùng yếu đuối trước Mary. Hắn thủ thỉ với cô về tuổi thơ bị bạo hành, về những bất công mà hắn phải chịu đựng trong nhà tù.
Những buổi làm việc chuyên môn dần biến thành những giờ tâm sự kéo dài. Kirk dùng sự lọc lõi của một kẻ lăn lộn giang hồ để đánh trúng vào lòng trắc ẩn thầm kín của nữ luật sư mới vào nghề.
Mary rơi vào lưới tình lúc nào không hay. Cô bắt đầu viết những bức thư tình giấu kín, gạt bỏ mọi quy tắc đạo đức nghề nghiệp để tìm cách giảm án cho người tình.
Nhưng khi nhận ra các lập luận pháp lý thông thường không thể giúp Kirk thoát khỏi án tử, Mary đã đưa ra một quyết định điên rồ: Giúp gã vượt ngục.
Kế hoạch 'Ngựa gỗ thành Troy'
Để đưa Kirk ra khỏi sự bảo vệ nghiêm ngặt của nhà tù Brushy Mountain, Mary đã dàn dựng một kịch bản tinh vi.
Cô thuyết phục tòa án rằng Kirk đang gặp khủng hoảng tâm thần nặng và cần được đưa tới phòng khám tư nhân của bác sĩ tâm lý tại thành phố Oak Ridge để kiểm tra trực tiếp. Yêu cầu này được tòa chấp thuận.
Sáng 31/3/1983, chiếc xe chở phạm nhân đưa Tim Kirk đến phòng khám. Kirk bị khóa tay, đeo xiềng chân và được bảo vệ gắt gao bởi hai sĩ quan cảnh sát vũ trang cùng một lực lượng hỗ trợ.
Nữ luật sư Mary Evans xuất hiện trong bộ trang phục công sở thanh lịch, nở nụ cười tự tin bước vào phòng khám cùng thân chủ.
Tuy nhiên, ngay khi cửa phòng khám vừa đóng lại, kịch bản mới chính thức bắt đầu.
Tận dụng lúc các sĩ quan cảnh sát lơ là do hoàn toàn tin tưởng vào nữ luật sư, Mary bất ngờ thò tay vào chiếc túi xách đắt tiền của mình. Không phải tư liệu pháp lý, cái cô rút ra là một khẩu súng ngắn ổ quay caliber .358 đã nạp đầy đạn.
"Mọi người đứng yên! Giơ tay lên nếu không tôi bắn!", giọng Mary vang lên giữa phòng khám.
Kirk ngay lập tức chớp thời cơ. Dù đang bị xiềng xúng xính, gã ra lệnh cho Mary chĩa súng khống chế bác sĩ tâm lý và các sĩ quan.
Kirk bắt các sĩ quan giao chìa khóa còng, tháo xiềng chân, sau đó ép họ nằm úp mặt xuống sàn. Hắn tước toàn bộ súng ngắn, bộ đàm và tiền mặt của lực lượng chức năng.
Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, nữ luật sư tài năng đã biến thành kẻ cướp ngục. Cả hai lao ra cửa, nhảy lên chiếc xe hơi cá nhân màu xanh của Mary đang nổ máy chờ sẵn và nhấn ga mất hút vào dòng người.
139 ngày lẩn trốn
Vụ vượt ngục nhanh chóng gây chấn động nước Mỹ. Tim Kirk bị Bộ Tư pháp Mỹ và FBI đưa vào danh sách 10 tội phạm bị truy nã gắt gao nhất.
Sau khi bỏ trốn, Mary và Kirk liên tục di chuyển qua nhiều bang miền Nam nước Mỹ. Để tránh bị phát hiện, Mary nhuộm tóc, đeo kính râm, sử dụng giấy tờ tùy thân giả và dùng toàn bộ tiền tiết kiệm để chi trả tiền thuê nhà nghỉ, ăn uống, đi lại.
Theo hồ sơ vụ án, cuộc sống lẩn trốn nhanh chóng rơi vào bế tắc. Kirk ngày càng bộc lộ tính cách bạo lực, thích kiểm soát, khiến Mary thường xuyên sống trong lo sợ.
Trong khi đó, FBI mở rộng truy tìm, rà soát các cuộc gọi và giao dịch liên quan đến gia đình Mary. Sau gần 5 tháng, lực lượng chức năng phát hiện cặp đôi đang ẩn náu dưới tên giả tại một căn hộ thuê ở thành phố biển Daytona Beach, bang Florida.
Ngày 17/8/1983, tức 139 ngày sau vụ vượt ngục, hàng chục đặc nhiệm FBI phối hợp cảnh sát địa phương bao vây khu nhà. Không còn đường thoát, Mary và Kirk ra đầu hàng mà không xảy ra đấu súng.
Ngày Mary Evans bị đưa trở lại Tennessee để hầu tòa, Mary xuất hiện với gương mặt hốc hác, ánh mắt thất thần.
Tại tòa, các bác sĩ tâm thần đưa ra một kết luận gây tranh cãi: Mary bị chứng "Folie à deux" - rối loạn tâm thần lây truyền. Trong trạng thái này, một niềm tin ảo tưởng được truyền từ người này sang người khác trong một mối quan hệ thân thiết.
Mary hoàn toàn mất khả năng kiểm soát hành vi và bị Kirk "thôi miên tâm lý".
Tuy nhiên, Thẩm phán và bồi thẩm đoàn đã không chấp nhận lý do này để miễn trừ trách nhiệm hình sự. Họ khẳng định Mary là một người học rộng, có đầy đủ nhận thức về pháp luật nhưng đã cố tình vi phạm những chuẩn mực đạo đức tối cao nhất.
Kirk bị tuyên phạt thêm 40 năm tù nối tiếp vào bản án 65 năm cũ, đồng thời bị tống vào nhà tù an ninh cao nhất.
Mary Evans bị tước bằng luật sư vĩnh viễn và nhận bản án 3 năm tù giam về các tội Tiếp tay vượt ngục, Sử dụng vũ khí trái phép và Bắt giữ người trái pháp luật.
Nhận phán quyết, Mary chỉ cúi đầu khóc. Sau này, cô rời ngành luật, đổi tên và sống một cuộc đời kín tiếng.
Hải Thư (Theo Justia, Tennessee Bar Association, People)