"Mục tiêu là duy trì mức độ đầu tư trong những năm tới và đảm bảo đây không phải là câu chuyện 'sớm nở tối tàn' chỉ trong một mùa giải", CEO Omar Mugharbel của giải Saudi Pro League từng nói về việc liên tục vung tiền chiêu mộ các siêu sao từ châu Âu trong khoảng 4 năm trở lại đây. Tuy nhiên, sau kỳ chuyển nhượng giữa mùa nhiều biến động vừa kết thúc, theo báo Tây Ban Nha Marca, các nhà tổ chức giải đấu số một Arab Saudi giờ ý thức rất rõ rằng những tháng sắp tới sẽ mang tính chất sống còn đối với sự ổn định của sân chơi này.
Song song với cuộc "đình công" của Cristiano Ronaldo và Karim Benzema vừa qua, nhiều tên tuổi khác từng hòa vào làn sóng gia nhập Saudi Pro League hai năm đổ lại đây cũng nung nấu ý định rời đi ngay đầu năm 2026. Đó là những Bento (Al Nassr), Yannick Carrasco (Al Shabab), Marcos Leonardo (Al Hilal) hay Moussa Diaby (Al Ittihad). Và dù cuối cùng những cầu thủ này vẫn "phải" ở lại, đó là lời cảnh báo cho dự án đầy tham vọng của các nhà làm bóng đá Arab Saudi.
Thậm chí, sau những phát ngôn cứng rắn từ đại diện giải đấu trước phản ứng và thái độ của Ronaldo, truyền thông Anh dấy lên những đồn đoán về khả năng siêu sao Bồ Đào Nha sẽ kích hoạt điều khoản giải phóng trị giá 60 triệu USD để rời Al Nassr.
Theo Marca, khoảng 125 cầu thủ đang thi đấu tại giải VĐQG Arab Saudi sẽ hết hợp đồng trong hè 2026, và phần lớn số này thuộc nhóm ngôi sao được đưa về làm gương mặt đại diện để nâng tầm giải đấu. Cuộc "tháo chạy" của họ, nếu diễn ra, có thể tạo ra lỗ hổng lớn, giáng đòn mạnh vào tham vọng của nền bóng đá Trung Đông từng dùng nguồn lực tài chính khổng lồ khuynh đảo bóng đá thế giới.
4 trong số những cái tên có tầm ảnh hưởng lớn nhất đã chốt tương lai theo những kịch bản khác nhau. Ruben Neves gia hạn với Al Hilal đến 2029. Benzema chuyển từ Al Ittihad sang Al Hilal ngay trước giờ đóng cửa thị trường chuyển nhượng. Trong khi, Kante đã thanh lý hợp đồng với Al Ittihad để rời Saudi Pro League, gia nhập Fenerbahce sau khi nhận được giấy chuyển nhượng quốc tế (ITC) từ FIFA dù phiên chợ đã đóng. Trước đó nữa, Cancelo đạt được nguyện vọng trở lại đội bóng anh mến mộ là Barca.
Al Ittihad là nhà ĐKVĐ Saudi Pro League, nhưng đang trải qua một mùa giải ảm đạm và nguy cơ tiếp tục chảy máu lực lượng nghiêm trọng. Họ đã mất Benzema cùng Kante, và cái tên tiếp theo có thể là Fabinho, Danilo Pereira - bộ đôi sẽ hết hợp đồng cuối mùa này. Dấu hỏi lớn bấy giờ cũng sẽ được đặt ra cho tương lai của các ngôi sao còn lại trong đội hình như Predrag Rajkovic, Jean-Carlo Simic, Houssem Aouar, Steven Bergwijn, Moussa Diaby hay Roger Fernandes. Tất cả đều là những cầu thủ vẫn còn sức hút lớn tại thị trường châu Âu.
Ba ông lớn còn lại của giải cũng không thoát khỏi vòng xoáy này. Kalidou Koulibaly đã có thể tự do đàm phán tương lai bên ngoài Al Hilal. Marcelo Brozovic, Sadio Mane và Inigo Martinez cũng trong hoàn cảnh tương tự tại Al Nassr. Tương tự là Frank Kessie ở Al Ahli. Tương tự là Nacho Fernandez hay Georginio Wijnaldum đều sắp hết hợp đồng với Al Qadsiah, Al Ettifaq.
"Thật tự hào khi giải đấu đang phát triển và nhiều cầu thủ đến đây để biến nó thành một sân chơi tốt hơn, cạnh tranh hơn", Ronaldo nói đầu năm 2025. Việc anh khoác áo Al Nassr đầu năm 2023 chính là bước ngoặt của Saudi Pro League. Trong ba năm kể từ thời điểm đó, các CLB tại đây đã vung tiền không ngớt trên thị trường chuyển nhượng để mang về các ngôi sao đã thành danh cho đến những tài năng trẻ triển vọng, hòng nhanh chóng nâng cao trình độ trung bình của cả giải.
Trên hành trình đó, các CLB Arab Saudi đã chi hơn 2,7 tỷ USD và cán cân thu chi (chưa tính tiền lương) âm tới 2,3 tỷ USD. Mức độ đầu tư ròng này chỉ xếp sau Ngoại hạng Anh xét trong cùng giai đoạn, trong khi phần lớn các giải đấu lớn khác của châu Âu, ngoại trừ Serie A, đều kết thúc chu kỳ với cán cân dương. "Họ đang trên đường trở thành một trong ba giải đấu hay nhất thế giới", Chủ tịch FIFA Gianni Infantino nhận định gần đây.
Tuy nhiên, bài học rút ra sau cơn sốt vài năm qua là bất chấp lượng lớn cầu thủ khăn gói sang Arab Saudi, tấm vé của chuyến đi này dường như luôn kèm theo chiều khứ hồi cho rất nhiều người và thời gian trở về sớm hơn dự kiến. Thêm vào đó là sự bùng nổ của các thị trường thứ cấp khác. Ngoài MLS, các giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ hay Brazil cũng đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ sức mạnh của đồng tiền.
Phát súng đầu tiên mở màn cho trào lưu "quay xe" là Jordan Henderson vào tháng 1/2024, khi anh rời Al Ettifaq theo dạng chuyển nhượng tự do chỉ sau 6 tháng, dù CLB này từng chi gần 17 triệu USD để mua anh từ Liverpool. Kể từ đó, số trường hợp tương tự tăng lên theo cấp số nhân: Seko Fofana, Neymar, Anderson Talisca, Joao Pedro Neves, Luiz Felipe, Alex Telles, Ivan Rakitic...
Có người sẽ ví von theo kiểu "tre già măng mọc" hay sự luân chuyển nhân sự thông thường. Tuy nhiên, những gì diễn ra mùa hè 2025 mang tính hồi chuông cảnh báo với sự ra đi của những cầu thủ đẳng cấp như Jhon Duran (từ Al Nassr sang Fenerbahce - cho mượn), Equi Fernandez (Al-Qadsiah sang Leverkusen - 30 triệu USD), Gabri Veiga (Al-Ahli sang Porto - 17,7 triệu), Aleksandar Mitrovic (tự do), Aymeric Laporte (12 triệu USD), Renan Lodi (đơn phương thanh lý hợp đồng), Roberto Firmino (Al Hilal sang Al Rayyan Qatar - 8,3 triệu USD) hay Aubameyang (Al-Qadsiah sang Marseille - tự do). Và giờ đây, những cái tên mới nhất gia nhập danh sách này là Cancelo (Al Hilal sang Barca - cho mượn) và Kante (Al-Ittihad sang Fenerbahce)
Saudi Pro League vẫn còn rất nhiều cầu thủ giỏi còn hợp đồng, với Ronaldo là đầu tàu. Tuy nhiên, trước một làn sóng cầu thủ tự do nữa vào mùa hè này, cộng với nhiều ngôi sao khác đang gây sức ép để được rời đi sớm hơn cam kết, "quay lại vạch xuất phát" là nguy cơ hiển hiện với giải VĐQG Arab Saudi - sân chơi dường như đang vận hành theo kiểu chấp nhận đầu tư không thu hồi vốn.
Hoàng Thông (theo Marca)