Nghệ sĩ sinh năm 1954, tuổi Giáp Ngọ, được truyền thông Hoa ngữ gọi là diễn viên huyền thoại nhờ những hình tượng đặc sắc mà cô xây dựng trên màn ảnh. Lâm Thanh Hà thành danh từ tác phẩm đầu tay - Song ngoại (1973) - chuyển thể tiểu thuyết Quỳnh Dao. 6 năm sau đó, bà đóng 8 phim tiểu thuyết Quỳnh Dao khác, như Bên dòng nước, Thủy vân, Nữ ký giả, Tôi là một áng mây.
Trong tản văn Quỳnh Dao và tôi viết năm 2023, Lâm Thanh Hà gọi đây là những năm thanh xuân rực rỡ nhất cuộc đời. "Thuở mười tám đôi mươi như một bài thơ nhưng cũng vô cùng bận rộn. Trừ lúc ngủ, tôi luôn trong trạng thái đóng một nhân vật nào đó ở phim trường. Cuộc sống nửa mơ nửa thật. Thi thoảng có vài giờ rảnh được là chính mình, tôi sẽ đến nhà chị Quỳnh Dao trò chuyện tới nửa đêm rạng sáng", diễn viên viết.
Từ giữa thập niên 1980, Lâm Thanh Hà phát triển sự nghiệp ở Hong Kong, hợp tác Thành Long trong Câu chuyện cảnh sát, đóng cặp Châu Nhuận Phát phim Người trong mộng, kết hợp Trương Mạn Ngọc trong Cuồn cuộn hồng trần, Tân Long Môn khách sạn.
Năm 1992, đạo diễn Từ Khắc mời Lâm Thanh Hà đóng Tiếu ngạo giang hồ: Đông Phương Bất Bại cùng Lý Liên Kiệt, Quan Chi Lâm. Trên Chinanews, Từ Khắc nói nhà văn Kim Dung gọi điện cho ông, phản đối Lâm Thanh Hà đóng Đông Phương Bất Bại, tuy nhiên đạo diễn không đồng ý. Tác phẩm gặt hái thành công vang dội, được xếp vào hàng phim kinh điển của điện ảnh Hoa ngữ. Vai Đông Phương Bất Bại mà Lâm Thanh Hà thể hiện được giới chuyên môn đánh giá khó có người vượt qua.
Lâm Thanh Hà đóng nhiều dạng phim, từ bi tới hài, từ nghệ thuật tới phim thương mại, như Lộc Đỉnh Ký 2 (đóng cùng Châu Tinh Trì), Bạch phát ma nữ truyện (cùng Trương Quốc Vinh), Đông tà tây độc (cùng Trương Quốc Vinh, Lương Triều Vỹ, Trương Mạn Ngọc), Trùng Khánh sâm lâm (cùng Lương Triều Vỹ, Vương Phi).
Đạo diễn Từ Khắc nói về Lâm Thanh Hà: "Cô ấy không chỉ là một mỹ nhân. Cô ấy có thể tạo nên những điều mà người khác không tưởng tượng được. Cô ấy là một huyền thoại". Còn diễn viên Khâu Thục Trinh, hợp tác Lâm Thanh Hà trong Thủ đoạn cua trai, tiết lộ giai đoạn làm việc chung, cô thường lén ngắm Lâm Thanh Hà vì đồng nghiệp quá cuốn hút.
Trương Thúc Bình - nhà thiết kế trang phục kiêm chỉ đạo mỹ thuật trong hầu hết phim của Vương Gia Vệ - nói vẻ đẹp của Lâm Thanh Hà lâu bền, gây choáng ngợp trên màn ảnh suốt hai thập niên cô hoạt động nghệ thuật.
Năm 1994, Lâm Thanh Hà kết hôn với doanh nhân Hình Lý Nguyên, từ đó thôi đóng phim. Vợ chồng có hai con gái Hình Ái Lâm, 30 tuổi, và Hình Ngôn Ái, 24 tuổi. Theo thống kê của Forbes năm 2022, ông Hình sở hữu khối tài sản 2,1 tỷ USD. Hình Lý Nguyên từng là chủ tịch của Esprit Holdings Limited - công ty thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng.
Theo On, Hình Lý Nguyên yêu chiều vợ, tặng bà nhiều bất động sản, kim cương, tranh quý... Dịp sinh nhật Lâm Thanh Hà 60 tuổi, doanh nhân tặng vợ biệt thự trị giá hơn một tỷ HKD (hơn 141 triệu USD). Khi du lịch, Lâm Thanh Hà di chuyển bằng máy bay riêng.
Cuộc sống giàu có, thuận lợi nhưng Lâm Thanh Hà từng gặp trở ngại tâm lý. Trên Mingpao, minh tinh nói sau khi giải nghệ, bà ngại gặp người lạ, không muốn giao tiếp, chỉ ở nhà một mình. Cuộc sống đơn điệu khiến Lâm Thanh Hà cảm thấy bản thân vô dụng, thậm chí mất phương hướng dù cuộc sống vật chất đủ đầy.
Năm 2004, được một người bạn khích lệ, Lâm Thanh Hà viết văn, nhận ra đam mê với văn học. Từ đó, diễn viên cởi mở, thấy yêu đời, giàu sức sống. Bà nói: "Sáng tác thay đổi lớn cuộc đời tôi. Tôi ra khỏi nhà tắm, ra khỏi phòng ngủ, ra khỏi ngôi nhà của mình để gặp những người bạn kiệt xuất. Tôi đối thoại với vạn vật, tôi tìm lại được sự tò mò với sự vật. Thế giới của tôi trở nên rất rộng".
Những năm qua, bà tầm sư học đạo, thỉnh giáo những nhà văn tên tuổi. Lâm Thanh Hà xuất bản 4 cuốn tản văn, truyện ngắn, bà còn luyện thư pháp, học vẽ tranh, nhiếp ảnh.
Bà Kim Thánh Hoa - tiến sĩ trường Sorbonne University (Pháp), trưởng Hiệp hội Phiên dịch Hong Kong - tiết lộ Lâm Thanh Hà chịu khó học hỏi, nhờ vậy có thể "chuyển nghề" từ diễn viên thành nhà văn một cách xuất sắc. Khi mới quen, Kim Thánh Hoa từng ngạc nhiên vì một người "không thiếu thứ gì" như Lâm Thanh Hà lại có ý chí mạnh mẽ khi học điều mới, phấn đấu bền bỉ cho đam mê của mình.
Minh tinh chú trọng các mối quan hệ ngoài đời, làm phong phú đời sống tinh thần và ít bận tâm chuyện nhan sắc, làm đẹp. Bà không đắp mặt nạ, không uống các loại vitamin hay thực phẩm chức năng. Diễn viên thức khuya, dậy muộn, không có bí quyết làm đẹp.
Lâm Thanh Hà nói: "Già hay không, đẹp hay không, tôi chẳng còn bận tâm. Già là một phần của cuộc đời, chẳng có gì đáng sợ, đó là quy luật tự nhiên, bạn không thích cũng cần chấp nhận, nếu không tự chịu khổ mà thôi".
Tuy vậy, Lâm Thanh Hà chú trọng rèn luyện thể thao, tránh tăng cân, vì bà hay ăn vặt. Diễn viên kể có hôm leo núi gặp trời mưa như trút, dùng ô cũng không có tác dụng nên bà đội mưa đi hết chặng đường.
Nghinh Xuân