Đề xuất nhiều thay đổi lớn trong đào tạo bác sĩ nội trú

Sau gần 20 năm áp dụng quy chế đào tạo bác sĩ nội trú, Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn, tổ chức thực hiện chương trình. Nếu được ban hành và có hiệu lực từ 1/7/2027, đây sẽ là đợt cải cách lớn nhất đối với mô hình đào tạo này.

Tăng quyền tự chủ cho trường, siết điều kiện mở chương trình đào tạo

Theo quy chế hiện hành, chương trình đào tạo, danh sách trúng tuyển và tốt nghiệp đều phải được Bộ Y tế phê duyệt hoặc công nhận. Dự thảo cho phép các trường đại học chủ động tổ chức chương trình đào tạo trên cơ sở chuẩn do Bộ Y tế ban hành, đồng thời tự chịu trách nhiệm về chất lượng.

Về tuyển sinh, thay vì chỉ được dự thi một lần ngay sau khi tốt nghiệp đại học, khống chế tuổi đời không quá 27 và một số đối tượng ưu tiên như hiện nay, dự thảo cho phép bác sĩ được dự thi trong vòng 12 tháng kể từ ngày tốt nghiệp nhưng vẫn chỉ được dự thi một lần và không có chính sách ưu tiên nào cho đối tượng dự thi.

Dự thảo cũng nâng điều kiện mở chương trình đào tạo bác sĩ nội trú. Theo đó, Bộ Y tế bổ sung nhiều yêu cầu mới như phải có giám đốc chương trình, quy định chặt chẽ hơn về đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành và hệ thống bảo đảm chất lượng. Đồng thời, các cơ sở đào tạo phải công khai chương trình, chuẩn đầu ra và các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Người học có thêm lựa chọn

Theo quy chế hiện hành, học viên có quá 1/3 số chứng chỉ không đạt hoặc có bất kỳ chứng chỉ nào thi lần 2 không đạt, buộc phải thôi học. Dự thảo mới cho phép nếu điểm thi lần hai vẫn không đạt hoặc có quá 1/3 số điểm thi lần một không đạt, học viên có thể bị buộc phải thôi học hoặc chuyển sang học bác sĩ chuyên khoa cùng chuyên ngành nếu đáp ứng các yêu cầu đầu vào.

Dự thảo cho phép chương trình bác sĩ nội trú được tổ chức theo niên chế hoặc tín chỉ, thời gian đào tạo tối thiểu 3 năm tùy chuyên ngành (hiện quy định "cứng" 3 năm cho tất cả). Ngoài ra, người học phải tham gia nghiên cứu khoa học hoặc có bài báo đăng trên ấn phẩm của cơ sở đào tạo, cơ sở thực hành hoặc các ấn phẩm chuyên ngành khác.

Một điểm mới khác là chương trình đào tạo sẽ gắn với kỳ đánh giá năng lực hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Học viên không đáp ứng yêu cầu sẽ không đủ điều kiện tiếp tục chương trình.

Cùng với dự thảo Thông tư, Bộ Y tế cũng lần đầu công bố danh mục và mã số thống nhất của 51 chương trình đào tạo bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa thuộc các lĩnh vực y khoa, y học cổ truyền, y học dự phòng và răng hàm mặt.

Hiện cả nước có 13 cơ sở giáo dục đại học được giao nhiệm vụ đào tạo bác sĩ nội trú trong tổng số 34 trường đại học y, dược.

Theo GS.TS Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), riêng hai trường Đại học Y Hà Nội và Đại học Y Dược TPHCM hiện đào tạo hơn 70% số bác sĩ nội trú tốt nghiệp mỗi năm với trên 40 mã ngành.

Tuy nhiên, Giáo sư Thành đánh giá chất lượng đầu ra bác sĩ nội trú không đồng đều; không có chuẩn chung nhưng bằng tốt nghiệp có giá trị như nhau.

Theo Bộ Y tế, đào tạo bác sĩ nội trú tại Việt Nam đã có lịch sử 52 năm. Đến hết năm 2025, cả nước đào tạo được 8.441 bác sĩ nội trú. Dự kiến năm 2026 có thêm 1.276 bác sĩ tốt nghiệp. Cùng với bác sĩ chuyên khoa cấp I và cấp II, lực lượng này chiếm khoảng 79% tổng số bác sĩ có trình độ sau đại học.

Tuy nhiên, bác sĩ nội trú chỉ chiếm khoảng 4% tổng số bác sĩ tốt nghiệp hằng năm, trong khi nhu cầu tại các bệnh viện tuyến trung ương và địa phương vẫn rất lớn.

Bác sĩ nội trú là tinh hoa, được săn đón, lương cao? Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quảng Bảy, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường (Bệnh viện Bạch Mai), học bác sĩ nội trú không hẳn là "siêu nhân" và sau tốt nghiệp cũng không hẳn là hưởng lương cao nhất.