Trả lời:
Thủy đậu (dân gian thường gọi là phỏng rạ, trái rạ) là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella zoster gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp khi hít phải giọt bắn có chứa virus từ người bệnh hoặc chạm vào nốt phỏng có chứa dịch. Người mắc thủy đậu thường có các biểu hiện như sốt, mệt mỏi và nổi mụn có chứa dịch trên toàn thân gây ngứa ngáy, khó chịu.
Bệnh thủy đậu thường gặp ở trẻ em hơn người lớn nhưng tỷ lệ gặp biến chứng và tử vong ở người lớn cao hơn. Phụ nữ mang thai có hệ miễn dịch suy giảm nên nguy cơ mắc bệnh và gặp biến chứng cao. Nhiễm thủy đậu trong thai kỳ có thể biến chứng gây viêm phổi, tỷ lệ tử vong lên tới 40% nếu không được điều trị và vẫn còn tới 14% dù được điều trị.
Thai phụ mắc thủy đậu trong ba tháng đầu thai kỳ, em bé chào đời có 0,4% nguy cơ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh, tỷ lệ tăng lên 2% nếu mắc trong ba tháng giữa thai kỳ. Biểu hiện của hội chứng này là sẹo da, tật đầu nhỏ, nhẹ cân, chi ngắn, chậm phát triển tâm thần, đục thủy tinh thể.
Mẹ mắc bệnh ngay trước hoặc sau khi sinh, trẻ có nguy cơ bị lây nhiễm virus và mắc thủy đậu sơ sinh. Tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh lên đến 25-30%, 15% nguy cơ mắc zona thần kinh trong 4 năm đầu đời.
Việt Nam từng ghi nhận nhiều trường hợp thai phụ mắc thủy đậu trong thai kỳ, gặp hậu quả đáng tiếc. Như trường hợp thai phụ 36 tuổi ở TP HCM đã mất một bé trong cặp song sinh khi đang mang bầu ở tuần 32 do bị thủy đậu biến chứng viêm phổi, suy hô hấp cấp, suy tim, năm 2022. Một trẻ còn lại bị suy đa cơ quan, rối loạn đông máu khi mới sinh.
Bệnh thủy đậu đã có thể phòng bằng vaccine. Hiện Việt Nam có các vaccine phòng thủy đậu mũi đơn và mũi 4 trong 1 phòng thêm các bệnh sởi, quai bị, rubella, tiêm cho trẻ em và người lớn.
Người lớn chưa từng mắc thủy đậu, cần tiêm hai mũi, lịch tiêm cụ thể tùy theo từng loại vaccine. Phụ nữ cần hoàn thành hai mũi trước khi mang thai tối thiểu ba tháng hoặc 1 tháng tùy theo loại vaccine, hiệu quả phòng ngừa lên đến 98%.
Trường hợp chưa kịp tiêm ngừa, thai phụ cần giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi ra ngoài, tránh tiếp xúc với người có dấu hiệu ho, sốt, nổi mụn nước, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, đa dạng, uống đủ nước...
Bác sĩ Phạm Đình Đông
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.