Giao dịch ATM sụt giảm mạnh
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong năm 2025 giao dịch qua ATM giảm 17,3% về số lượng và giảm 6,02% về giá trị so với năm 2024. Qua đó cho thấy tiền mặt đang dần được thay thế trong cuộc sống hàng ngày.
Ghi nhận của VietNamNet, tại các cây ATM trên địa bàn Hà Nội trong những ngày gần Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đều vắng vẻ. Không còn tình trạng người dân xếp hàng chờ đến lượt rút tiền mặt, hình ảnh từng được lặp đi lặp lại mỗi dịp cận Tết vào khoảng 5 năm trở về trước.
NHNN cho biết, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP.
Trong năm 2025 so với năm 2024, giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; qua kênh Internet tăng 53,95% về số lượng và 35,75% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 36,62% về số lượng và 20,07% về giá trị, trong đó qua phương thức QR code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị.
ATM vắng khách giao dịch. Ảnh chụp chiều 5/2/2026 tại phố Dương Đình Nghệ (Hà Nội). Ảnh: Tuân Nguyễn.
Chia sẻ tại Toạ đàm “Sử dụng tiền văn minh và thanh toán an toàn trong dịp Tết” do Thời báo Ngân hàng vừa tổ chức, ông Nguyễn Hoàng Long - Phó Tổng Giám đốc CTCP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho biết, trong vòng 5 năm gần đây (2020–2025), lượng rút tiền mặt tại ATM qua hệ thống NAPAS đã giảm hơn một nửa, chỉ còn khoảng 40 - 45% so với năm 2020, với tốc độ giảm ngày càng nhanh qua từng năm.
Ngược lại, cùng giai đoạn này, số lượng giao dịch TTKDTM qua NAPAS tăng hơn 11 lần bao gồm chuyển khoản, thanh toán thẻ và chi tiêu trực tuyến; cả số lượng và giá trị giao dịch đều tăng mạnh.
Điều này phản ánh quá trình chuyển đổi số đang diễn ra thực chất, liên tục trong đời sống hằng ngày.
Ông Nguyễn Hoàng Long cho biết, hiện nay trung bình mỗi ngày có trên 40 triệu giao dịch được xử lý qua hệ thống NAPAS, với giá trị giao dịch khoảng hơn 200 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 9 tỷ USD/ngày.
Tại Hội nghị các nhà đầu tư Ngân hàng MB mới đây, bà Nguyễn Thị Thanh Nga – Giám đốc tài chính, thành viên Ban điều hành MB - cho biết, với 35,09 triệu khách hàng mở tài khoản tại MB, trong đó có 31,1 triệu khách hàng cá nhân đăng ký sử dụng app MB Bank, tổng số lượng giao dịch chuyển tiền từ app MB Bank trong năm 2025 lên tới 3,4 tỷ giao dịch, tăng hơn 30% so với năm 2024.
Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ giao dịch kênh số tại MB lên đến 99% (năm 2024 là 98,6%).
Đảm bảo thanh toán thông suốt dịp Tết
Theo ông Nguyễn Hoàng Long, dịp Tết Nguyên đán, lưu lượng giao dịch thanh toán số tăng khoảng 30 - 40% so với ngày thường, thấp hơn rất nhiều so với mức tăng gấp nhiều lần của nhu cầu rút tiền mặt trước đây. Điều này cho thấy hệ thống thanh toán số đã trở thành hoạt động thường nhật, không còn mang tính cao điểm cục bộ như giao dịch tiền mặt.
“Từ việc người dân phải xếp hàng rút tiền mặt mỗi dịp Tết, đến nay chỉ cần quét mã QR từ chợ truyền thống, quán nhỏ cho tới vùng sâu, vùng xa, cho thấy thanh toán không dùng tiền mặt đã thực sự đi vào đời sống”, ông Nguyễn Hoàng Long khẳng định.
Thanh toán online đã trở nên phổ biến. Ảnh: Hoàng Hà.
Dịp Tết Nguyên đán hằng năm luôn là giai đoạn nhu cầu chuyển tiền, thanh toán mua sắm, chi trả lương, thưởng và an sinh xã hội tăng cao, đặt ra yêu cầu lớn đối với toàn hệ thống ngân hàng trong việc bảo đảm vận hành an toàn, ổn định và thông suốt.
Theo ông Nguyễn Quốc Huy - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1, NHNN Khu vực 1 đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp vừa đáp ứng nhu cầu thanh toán cao điểm dịp Tết, vừa thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán không dùng tiền mặt gắn với bảo đảm an toàn, an ninh hệ thống.
Hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục được đầu tư, mở rộng; đến cuối năm 2025, số lượng thiết bị POS đạt gần 400.000, trong khi số máy ATM giảm dần, phản ánh xu hướng thanh toán số ngày càng phổ biến. Thanh toán điện tử, chuyển khoản, mã QR hiện đã được sử dụng rộng rãi từ chợ truyền thống, dịch vụ nhỏ lẻ đến chi trả lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội, giúp giảm chi phí xã hội, minh bạch dòng tiền và hạn chế rủi ro liên quan đến tiền mặt.
Về phía ngân hàng thương mại, ông Trần Hoài Nam, Giám đốc Trung tâm ngân hàng số TPBank, cho biết, công tác bảo đảm thanh toán an toàn, thông suốt trong dịp Tết Nguyên đán luôn được đặt lên hàng đầu.
Hiện nay, khoảng 99,5% giao dịch của TPBank được thực hiện qua kênh số cho thấy xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt đã trở nên phổ biến, giúp việc kiểm soát rủi ro và xử lý sự cố hiệu quả hơn so với giao dịch tiền mặt. Ngân hàng đã chủ động chuẩn bị đầy đủ về hạ tầng, công nghệ, nhân sự và phương án giám sát, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh trong giai đoạn cao điểm về giao dịch.
Theo ông Nguyễn Quốc Huy, dịp Tết Bính Ngọ, NHNN Khu vực 1 sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng bảo đảm cung ứng tiền mặt hợp lý, đồng thời đẩy mạnh truyền thông, phối hợp với các sở, ngành nhất là Sở Văn hóa khuyến khích sử dụng mã QR tại các cơ sở tín ngưỡng, lễ hội. Qua đó, từng bước hình thành thói quen sử dụng tiền mặt văn minh, thanh toán an toàn, hiện đại, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và bảo đảm thuận tiện cho người dân.