Dầu khí trở thành tâm điểm bán tháo
Áp lực bán tiếp tục bao trùm thị trường chứng khoán trong phiên 21/7, đặc biệt dồn mạnh vào nhóm dầu khí. Có thời điểm, VN-Index mất gần 20 điểm trước khi thu hẹp đà giảm về cuối phiên. Kết thúc ngày giao dịch, VN-Index giảm 12,95 điểm, tương đương 0,74%, xuống còn 1.730,56 điểm. HNX-Index giảm gần 1,3%, còn UPCoM-Index giảm 0,73%.
Đáng chú ý, nhóm dầu khí đồng loạt lao dốc và trở thành nhóm giảm mạnh nhất thị trường. Cổ phiếu PV GAS (GAS) giảm sàn, mất 5.100 đồng xuống 68.000 đồng/cổ phiếu. Bình Sơn (BSR) giảm gần hết biên độ xuống 23.050 đồng/cổ phiếu. Petrolimex (PLX), OIL, PVD, PVB, PVC... cũng đồng loạt giảm mạnh.
Diễn biến này gây bất ngờ bởi thị trường gần như không ghi nhận thông tin tiêu cực mới đối với ngành dầu khí. Trái lại, giá dầu thế giới vẫn đứng ở vùng cao. Chiều 21/7, dầu WTI giao dịch quanh 82,2 USD/thùng, còn Brent ở mức 88,6 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với vùng khoảng 70 USD/thùng trước khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang trở lại.
Trong khi nhóm dầu khí chịu áp lực bán mạnh, một số cổ phiếu vốn hóa lớn đã thu hút dòng tiền bắt đáy sau thời gian giảm sâu. Hòa Phát (HPG) tăng 200 đồng lên 20.800 đồng/cổ phiếu sau khi rơi xuống vùng giá thấp nhất khoảng một năm. Masan (MSN), Thế Giới Di Động (MWG), SSI, VPBank (VPB)... cũng hồi phục sau phiên giảm mạnh trước đó.
Khối ngoại cũng góp phần nâng đỡ thị trường khi mua ròng tại một số cổ phiếu trụ như HPG, MSN, MWG, VietinBank (CTG), SSI... cho thấy dòng tiền dài hạn bắt đầu quan tâm tới những doanh nghiệp đã giảm sâu về mặt định giá.
Ở chiều ngược lại, PNJ tiếp tục là điểm nóng khi giảm sàn phiên thứ hai liên tiếp sau thông tin ban lãnh đạo đề cập đến áp lực thanh khoản liên quan đến mảng kinh doanh kim cương. Cổ phiếu còn dư bán giá sàn gần 9,8 triệu đơn vị vào cuối phiên.
Dòng tiền vào thị trường chứng khoán khá ít. Ảnh: Hoàng Hà
Áp lực lãi suất, margin cao và tâm lý phòng thủ
Việc nhóm dầu khí giảm mạnh trong bối cảnh giá dầu vẫn ở mức cao cho thấy diễn biến thị trường hiện nay không còn phản ánh đơn thuần yếu tố cơ bản của từng ngành mà có thể chịu ảnh hưởng lớn từ dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư.
Một trong những nguyên nhân được nhắc tới là mặt bằng lãi suất đang ở mức cao. Lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng tại nhiều ngân hàng đã lên 9-10%/năm, trong khi lãi suất cho vay, đặc biệt với lĩnh vực bất động sản, một số sản phẩm có thể chịu lãi vay lên tới 15-16%/năm.
Khi gửi tiết kiệm mang lại mức sinh lời hấp dẫn với rủi ro thấp, một bộ phận nhà đầu tư có xu hướng rút vốn khỏi chứng khoán để chuyển sang kênh tiền gửi.
Việc các ngân hàng lớn và một số ngân hàng tư nhân điều chỉnh tăng lãi suất huy động cũng phản ánh nhu cầu vốn rất lớn của nền kinh tế trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai. Chi phí vốn tăng không chỉ làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, áp lực từ đòn bẩy tài chính cũng là yếu tố khiến thị trường nhạy cảm hơn với các nhịp giảm. Sau khi các công ty chứng khoán công bố báo cáo tài chính quý II/2026, dư nợ cho vay ký quỹ toàn thị trường được ước tính lên gần 450.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với cuối quý I và lập kỷ lục mới.
Điều đáng lo ngại là margin tăng mạnh nhưng giá trị khớp lệnh trên HoSE nhiều tuần qua chỉ dao động khoảng 15.000-18.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn sôi động trước đây. Thanh khoản suy giảm trong khi dư nợ vay tăng cao làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bán giải chấp nếu giá cổ phiếu tiếp tục lao dốc.
Không ít nhà đầu tư lo ngại nguy cơ xuất hiện áp lực bán giải chấp ở cả cấp độ nhà đầu tư cá nhân lẫn doanh nghiệp, thậm chí là các giao dịch bán chéo để xử lý nghĩa vụ tài chính. Khi lực bán kỹ thuật xuất hiện trên diện rộng, ngay cả những nhóm ngành có nền tảng cơ bản tích cực như dầu khí cũng khó tránh khỏi áp lực giảm giá.
Dù vậy, việc dòng tiền bắt đáy xuất hiện ở nhiều cổ phiếu đầu ngành cùng hoạt động mua ròng của khối ngoại cho thấy thị trường vẫn có lực đỡ nhất định. Nếu lực bán kỹ thuật được hấp thụ và mặt bằng lãi suất ổn định hơn, tâm lý nhà đầu tư có thể cải thiện, tạo nền tảng cho thị trường hồi phục.