Thông tin tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 29/1, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh hai điểm sáng của ngành công nghiệp công nghệ thông tin đầu năm 2026. Đầu tiên là Tập đoàn Viettel khánh thành nhà máy sản xuất chip bán dẫn công nghệ cao vào ngày 16/1.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương chủ trì họp báo thường kỳ, sáng 29/1. Ảnh: Bộ KH&CN
Chỉ ra Việt Nam có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế chip bán dẫn và cũng có nhiều nhà máy đóng gói, kiểm thử chip của nước ngoài, "nhà máy sản xuất chip bán dẫn thì chưa", Thứ trưởng khẳng định "đây là sự kiện rất lớn trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ thông tin".
Bên cạnh Viettel, một "ông lớn" khác là Tập đoàn FPT cũng đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng. Doanh nghiệp này vừa thông báo thành lập nhà máy đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn và cam kết sẽ đi vào sản xuất trong vòng 3 tháng tới.
"Có thể quy mô còn nhỏ, làm chưa được nhiều nhưng đây là bước đầu tiên rất quan trọng. Khi Việt Nam có đầy đủ: thiết kế có công ty Việt Nam, sản xuất có nhà máy Việt Nam, đóng gói kiểm thử có nhà máy Việt Nam, chúng ta sẽ từng bước đặt nền móng để làm chủ công nghệ bán dẫn", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương khẳng định.
Nâng tuổi thiết bị bán dẫn nhập khẩu đã qua sử dụng lên 20 năm
Để hỗ trợ hạ tầng cho các doanh nghiệp và các trường, viện nghiên cứu, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 30/2025 về tiêu chí nhập khẩu máy móc, dây chuyền đã qua sử dụng.
Điểm mới của Thông tư là cho phép nhập khẩu máy móc phục vụ sản xuất bán dẫn có tuổi đời tối đa 20 năm, gấp đôi so với mức 10 năm của quy định cũ.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý chất lượng (Cục Công nghiệp CNTT), mức thời hạn này được đưa ra sau khi tham vấn các tập đoàn công nghệ và đánh giá nhu cầu thực tế của các viện, trường.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trường phòng quản lý chất lượng, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin cung cấp thông tin về Thông tư số 30/2025. Ảnh: Bộ KH&CN
Đối với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu, Thông tư 30 còn nới lỏng hơn khi miễn áp dụng tiêu chí về tuổi thiết bị và hiệu suất, tiêu hao năng lượng.
Điều này nhằm khuyến khích các đơn vị đầu tư cơ sở hạ tầng trong bối cảnh ngành bán dẫn Việt Nam đang ở giai đoạn bắt đầu.
Về điều kiện kỹ thuật, thiết bị và dây chuyền phải đáp ứng 3 tiêu chí chung: Không thuộc danh mục công nghệ lạc hậu, kém chất lượng và gây ô nhiễm của các nước dự kiến nhập khẩu; Không thuộc danh mục cấm hoặc hạn chế chuyển giao tại Việt Nam; Phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam về an toàn và tiết kiệm năng lượng và an toàn lao động. Trong trường hợp Việt Nam chưa có quy chuẩn, có thể áp dụng tiêu chuẩn G7.
Quy trình nhập khẩu theo Thông tư mới sẽ chuyển hoàn toàn sang cơ chế hậu kiểm. Doanh nghiệp tự khai báo, cung cấp tài liệu, văn bản cam kết chứng minh đáp ứng tiêu chí để hải quan xem xét nhập khẩu, thay vì phải thực hiện các thủ tục hành chính tiền kiểm như trước.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý sẽ tăng cường giám sát sau khi máy móc đi vào hoạt động. Theo dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, các trường hợp vi phạm như sai mục đích (nhập thiết bị nghiên cứu nhưng đưa vào sản xuất thương mại) sẽ có chế tài xử lý, bị buộc tái xuất toàn bộ thiết bị và xử phạt bổ sung theo quy định để đảm bảo tính răn đe.
Sau Viettel, đến FPT tuyên bố lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn
Việc nhà máy sản xuất chip bán dẫn, nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn của Việt Nam chính thức khởi công không chỉ là một dự án công nghiệp, mà là tuyên bố chiến lược cho vị thế công nghệ của quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.