Ngày 3/3, công nhân tháo dỡ mái ngói đầu tiên, xếp ngay ngắn dưới nền công trình. Hôm nay, Huế mưa lớn, song công nhân vẫn cố gắng phá bỏ lớp bêtông phía trên, đánh dấu cấu kiện gỗ để ngày mai tiếp tục tháo dỡ.
Theo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, việc tháo dỡ nhà rường ở lăng mộ hoàng thái hậu Từ Dụ mất khoảng 5 ngày. Quá trình này được tiến hành từng bước, không ảnh hưởng hiện trạng công trình trong khu vực.
Lăng mộ hoàng Thái hậu Từ Dụ nằm trong khuôn viên lăng vua Thiệu Trị ở làng Cư Chánh, phường Thủy Xuân. Quá trình trùng tu từ năm 2023, hoàn thành năm 2024, Trung tâm Bảo tồn đã dựng nhà rường rộng khoảng 35 m2, cao 6 m ở khu vực lăng mộ. Ngoài ra, còn có cổng tam quan mới xây tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, tiếp giáp khu vực bảo vệ I (khu vực trung tâm di tích). Các công trình này không có trong hồ sơ quy hoạch, chưa được cấp thẩm quyền phê duyệt.
Trung tâm Bảo tồn giải thích không gian thờ cúng ngoài trời tại lăng còn sơ sài, chịu ảnh hưởng thời tiết, chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh. Đơn vị thống nhất với nhà tài trợ lắp dựng nhà hoàng ốc truyền thống (nhà rường) để đáp ứng nhu cầu không gian chiêm bái, thực hành nghi lễ đối với hoàng thái hậu.
Trong khi đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho rằng lăng mộ hoàng thái hậu Từ Dụ nằm trong khuôn viên lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của quần thể di tích cố đô Huế - di sản văn hóa thế giới. Mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây đều phải tuân thủ Luật Di sản văn hóa.
UBND TP Huế sau đó cho phép tạm giữ nguyên hiện trạng nhà rường ở lăng mộ hoàng thái hậu Từ Dụ để phục vụ nhu cầu chiêm bái của người dân, du khách dịp Tết Bính Ngọ. Sau đó Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế phải tháo dỡ công trình, hoàn trả mặt bằng, giữ nguyên trạng di tích trước ngày 3/3.
Hoàng thái hậu Từ Dụ (1810-1901) tên thật là Phạm Thị Hằng, là trưởng nữ của Lễ bộ Thượng thư Đức Quốc công Phạm Đăng Hưng. Bà vốn là quý phi của vua Thiệu Trị, mẹ ruột vua Tự Đức. Bà sống qua 8 đời vua triều Nguyễn gồm: Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh và Thành Thái.
Võ Thạnh