TP HCMSau 8 tháng kiêng tinh bột và tập luyện cường độ cao, Linh, 29 tuổi, rối loạn nội tiết do thiếu năng lượng gây rụng tóc, mất kinh.
Những lời khen về vòng eo thon gọn không còn khiến Linh vui khi mái tóc thưa, chu kỳ kinh nguyệt biến mất, thường mệt mỏi, chóng mặt và lạnh buốt tay chân. Nghĩ rằng đây là phản ứng tạm thời sau giảm cân, Linh cố gắng duy trì chế độ ăn kiêng, tập luyện cho đến khi sức khỏe suy giảm rõ rệt, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Lúc này BMI của Linh gần 20, mức bình thường.
Kết quả kiểm tra cho thấy người bệnh bị hạ đường huyết nhẹ, thiếu máu do thiếu sắt, nồng độ estrogen và progesterone giảm mạnh, trong khi hormone cortisol tăng cao. Kết hợp triệu chứng lâm sàng và đo huyết áp tư thế, bác sĩ xác định Linh mắc hội chứng thiếu năng lượng sẵn có (Low Energy Availability - LEA), gây rối loạn nội tiết và suy nhược cơ thể.
BS.CKII Trịnh Thanh Mai, khoa Nội Tổng hợp, cho biết người bệnh giảm 12 kg trong vòng 8 tháng bằng cách kiêng tinh bột, chỉ ăn ức gà, trứng, rau xanh, sữa chua không đường, đồng thời tập luyện cường độ cao 60-90 phút mỗi ngày với các bài tập ngắt quãng và nâng tạ.
Theo bác sĩ Mai, giảm cân theo cách này khiến năng lượng nạp vào thấp hơn nhiều so với mức tiêu hao, cơ thể sẽ ưu tiên nuôi các cơ quan sống còn như tim, não và phổi, đồng thời giảm cung cấp năng lượng cho những cơ quan khác. Khi ấy, nang tóc, hệ nội tiết, hệ tiêu hóa hay tuần hoàn ngoại vi đều bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể bị rụng tóc, mất kinh, đầy bụng, lạnh tay chân, chóng mặt dù cân nặng đã đạt mức mong muốn.
Tình trạng thiếu năng lượng kéo dài khiến người bệnh rối loạn nội tiết, nguy cơ cao giảm mật độ xương, suy giảm miễn dịch, khả năng sinh sản và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe toàn thân.
Bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho Linh. Người bệnh được bổ sung sắt và vi chất dinh dưỡng nhằm cải thiện tình trạng thiếu máu, đồng thời điều chỉnh chế độ ăn bằng cách đưa tinh bột trở lại khẩu phần với tỷ lệ phù hợp để phục hồi cân bằng năng lượng.
Song song đó, bác sĩ yêu cầu Linh giảm cường độ tập luyện, thay thế các bài tập nặng bằng đi bộ hoặc yoga trong giai đoạn hồi phục, hướng dẫn thay đổi tư thế từ từ để hạn chế hạ huyết áp tư thế đứng, theo dõi sát đáp ứng điều trị.
Sau 4 tháng tuân thủ phác đồ, chu kỳ kinh nguyệt của Linh trở lại tự nhiên, tóc giảm rụng rõ rệt, không còn chóng mặt, tay chân lạnh hay mệt mỏi kéo dài.
Theo bác sĩ Mai, mỗi người có thể trạng, mức chuyển hóa và nhu cầu năng lượng khác nhau, do đó không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc tập luyện quá sức theo xu hướng trên mạng xã hội. Người có nhu cầu giảm cân nên được bác sĩ đánh giá toàn diện để xây dựng phác đồ phù hợp, giúp giảm cân an toàn và hạn chế biến chứng lâu dài.
Thảo Vy
*Tên nhân vật đã được thay đổi
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp |