Anh Hoàng cao 1,8 m, nặng 90 kg, thường xuyên tập luyện cường độ cao. Chiều hôm trước khi nhập viện, anh tập tạ nặng 170-200 kg kéo dài, không có dấu hiệu bất thường. Sáng hôm sau thức dậy, anh bất ngờ đau nhói ở ngực như "nghìn mũi kim đâm xuyên vào tim", sau đó ngã gục xuống nền nhà, được cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, đánh giá tình trạng người bệnh rất nguy kịch. Kết quả chụp CT cho thấy bóc tách thành động mạch chủ ngực, lan xuống dưới bụng tới tận gốc động mạch chậu hai bên, có xu hướng tràn lên quai động mạch chủ lên, nguy cơ tử vong cao. Người bệnh thường xuyên tập gym cường độ cao nên lưu lượng và áp lực máu tăng mạnh. Điều này đẩy nhanh tốc độ bóc tách mạch máu khiến tình trạng tiến triển xấu, theo phó giáo sư Vĩnh.
Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu, kết hợp mổ mở và đặt stent graft động mạch chủ ngực.
Để tạo vùng an toàn (landing zone) cho stent graft bám vào, êkíp chuyển vị các nhánh động mạch nuôi não và hai tay về sát gốc động mạch chủ. Quá trình thực hiện khó khăn do lớp nội mạc của người bệnh đã bị tổn thương nặng sau biến cố.
Phó giáo sư Vĩnh tiến hành kẹp mạch máu một bên để chuyển vị mạch máu. "Nếu kẹp quá chặt, huyết áp người bệnh về mức 0, tim ngừng đập ngay lập tức; nhưng nếu kẹp lỏng, việc khâu vá là bất khả thi", phó giáo sư Vĩnh nói.
Sau khi di chuyển các nhánh mạch nuôi não và tay về vị trí an toàn, êkíp đặt liên tiếp ba ống stent graft để tái tạo lòng mạch, bịt lại lỗ rách nội mạc, khai thông dòng máu nuôi các cơ quan phía dưới.
Hậu phẫu, anh Hoàng tỉnh táo, huyết áp ổn định, máu lưu thông qua động mạch chủ ngực và động mạch thận tốt.
Anh Hoàng cho biết thường xuyên luyện tập với mức tạ rất nặng (170-200 kg), từng tập đến vỡ mạch máu mắt, rách cơ, vỡ mao mạch. Gần đây anh hay thức khuya, có tiền sử phình tâm thất trái từ 10 năm trước nhưng không kiểm tra định kỳ. Theo phó giáo sư Vĩnh, tất cả những yếu tố này là nguyên nhân dẫn đến biến cố nguy kịch cho bệnh nhân trong thời gian ngắn.
Bóc tách động mạch là tình trạng nội mạc bị rách, máu tràn vào lòng mạch, len lỏi vào các lớp áo động mạch tạo ra một "lòng giả" chèn ép lòng mạch thật, giống như ống nước bị nghẹt khiến máu không đến được các bộ phận trong cơ thể. Nếu không cấp cứu kịp thời trong "giờ vàng", người bệnh bị suy đa tạng, tử vong nhanh.
Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo người tập thể hình hay chơi các môn thể thao cường độ cao cần thăm khám tim, mạch máu định kỳ. Người tập gym không nên lạm dụng thực phẩm bổ sung, chất tăng cơ (đạm whey hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc), đồng thời cần tuân thủ chế độ nghỉ ngơi hợp lý và tham vấn bác sĩ tim mạch mức độ gắng sức phù hợp.
Bảo Anh
| Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |