Xăng E10 được bán trên thị trường có thể mang những màu sắc khác nhau, từ vàng nhạt đến vàng đậm hoặc ánh xanh nhẹ. Khi so sánh nhiên liệu từ các cửa hàng hoặc lô hàng khác nhau, sự khác biệt này thường có thể dễ nhận thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, màu sắc của xăng không phản ánh chất lượng nhiên liệu cũng như không cho biết hàm lượng ethanol trong hỗn hợp.
Theo Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ (EIA), xăng bán lẻ là sản phẩm được pha trộn từ nhiều thành phần khác nhau, bao gồm xăng nền, ethanol và phụ gia. Chất lượng nhiên liệu được kiểm soát thông qua các chỉ tiêu kỹ thuật như trị số octane, hay hàm lượng lưu huỳnh, thay vì màu sắc.
Một số loại nhiên liệu thậm chí còn được bổ sung chất tạo màu nhằm mục đích nhận diện hoặc phân biệt chủng loại. Ví dụ như tại Australia, xăng E10 từng được nhuộm màu đỏ cam để phục vụ nhận diện trong hệ thống phân phối. Từ năm 2015, nhiên liệu này chuyển sang màu vàng nhạt tự nhiên, với nhiều sắc độ khác nhau, mà không có bất kỳ thay đổi nào về tiêu chuẩn chất lượng hay tính năng vận hành. Điều này cho thấy màu sắc chủ yếu là đặc điểm cảm quan hoặc nhận diện sản phẩm, không phải căn cứ để đánh giá chất lượng xăng.
Theo ông Hồ Ngọc Linh, phó trưởng phòng kỹ thuật xăng dầu tại Petrolimex, màu sắc không phải là chỉ tiêu để đánh giá chất lượng xăng. Ông cho biết sự khác biệt về màu của xăng chủ yếu đến từ nguồn dầu thô đầu vào, công nghệ, quá trình chưng cất và các phụ gia được sử dụng trong sản xuất. Với xăng E10, ethanol gần như không màu nên sắc độ của nhiên liệu thành phẩm chủ yếu phụ thuộc vào phần xăng khoáng dùng để phối trộn. Do đó, xăng E10 tại các cây xăng hoặc các lô sản xuất khác nhau có thể có màu vàng nhạt, vàng đậm hoặc ánh xanh khác nhau, dù vẫn đáp ứng cùng tiêu chuẩn kỹ thuật và không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của phương tiện.
Sự khác biệt về màu sắc cũng không đồng nghĩa với việc tỷ lệ ethanol trong xăng thay đổi. Hàm lượng ethanol của E10 được kiểm soát thông qua quy trình phối trộn và các phép thử chất lượng, không thể xác định chính xác bằng quan sát bằng mắt thường.
Khi nào màu xăng thể hiện sự bất thường?
Trên thực tế, màu sắc của xăng có thể cho thấy dấu hiệu bất thường trong một số trường hợp nhất định. Xăng đạt chuẩn thường trong, đồng nhất và không chứa tạp chất. Nếu nhiên liệu chuyển sang màu sẫm, xuất hiện cặn lắng, vẩn đục hoặc có hiện tượng tách lớp, nguyên nhân có thể là nhiễm nước, bị oxy hóa do lưu trữ quá lâu hoặc lẫn tạp chất trong quá trình bảo quản và vận chuyển.
Đặc biệt với các loại xăng pha ethanol như E10, nhiên liệu có khả năng hấp thụ hơi ẩm từ môi trường. Trong điều kiện bảo quản không phù hợp, nước có thể tích tụ đến mức gây hiện tượng phân lớp giữa xăng và hỗn hợp ethanol-nước. Khi đó, chất lượng nhiên liệu không còn đồng nhất như bình thường và cần được kiểm tra trước khi sử dụng.
Vì vậy, việc xăng E10 ở mỗi cây xăng có màu sắc khác nhau không đồng nghĩa với sự khác biệt về chất lượng. Thay vào đó, các dấu hiệu như vẩn đục, cặn lắng hoặc tách lớp mới là những hiện tượng cần lưu ý khi đánh giá tình trạng của nhiên liệu.
Phạm Hải