Hà NộiAn, 24 tuổi, gãy vẹo khuỷu tay phải 16 năm, nay được bác sĩ cắt xương chỉnh trục về đúng vị trí.
ThS.BS.CKII Nguyễn Ngọc Tiệp, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khuỷu tay phải người bệnh biến dạng lệch trục, vẹo trong 20 độ nên không vận động được hết tầm, khi chơi thể thao hoặc lao động nặng gây đau, cứng khớp.
Bác sĩ Tiệp cho biết lệch trục là biến chứng thường gặp sau điều trị bảo tồn gãy xương cánh tay, nhất là gãy vùng trên lồi cầu xương cánh tay ở trẻ em. Khi bó bột hoặc bó lá, nếu ổ gãy không được nắn chỉnh về đúng vị trí sẽ dẫn tới tình trạng can xương lệch. Trước tuổi dậy thì, trẻ phát triển nhanh, hệ gân cơ quanh khuỷu tay phát triển mất cân đối càng kéo căng khiến trục khuỷu lệch vẹo nhiều hơn.
Tình trạng ban đầu chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, khiến trẻ mất tự tin, chưa ảnh hưởng vận động. Nhưng sau nhiều năm, người bệnh có thể gặp các di chứng muộn, cứng khớp, đau khi vận động mạnh. Một số bị liệt dây thần kinh trụ sau 10-20 năm gãy xương, khiến lực tay yếu dần, không duỗi được ngón tay.
An được chỉ định phẫu thuật đục xương, chỉnh trục để điều trị vẹo khuỷu. Dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp X-quang liên tục trong mổ (C-arm), bác sĩ cắt đầu dưới xương cánh tay hình vòng cung chuẩn xác theo kế hoạch, xoay chỉnh trục ra ngoài khoảng 10 độ, sau đó kết hợp xương bằng nẹp vít đúng vị trí. Bác sĩ tính toán tối ưu giúp giảm khối lượng xương phải cắt bỏ, tăng tiết diện tiếp xúc theo hình vòng cung, hỗ trợ quá trình liền xương nhanh hơn.
Hậu phẫu, anh An cảm nhận được ngay tay phải đã thẳng trục tương đương tay trái. Phim chụp X-quang sau mổ xác nhận trục khuỷu tay đã khôi phục vị trí trung tính. Bác sĩ Tiệp chỉ định người bệnh điều trị giảm đau đa mô thức, vật lý trị liệu bằng máy điện xung, laser công suất cao để giảm sưng nề.
Nhờ đó, ngay ngày đầu tiên bệnh nhân có thể tập phục hồi chức năng, gấp duỗi khuỷu tay thụ động dưới sự hỗ trợ của máy và chuyên viên vật lý trị liệu nhằm cân bằng sớm lại nhóm cơ quanh khuỷu hiện bị chùng bên trong và rất căng bên ngoài sau 16 năm lệch vẹo.
Anh An xuất viện sau 3 ngày, tiếp tục các bài tập theo lộ trình 3-6 tuần để lấy lại tầm vận động khuỷu tay. Bác sĩ Tiệp cho biết sau 3-6 tháng, tình trạng can xương tốt, An có thể khôi phục hoàn toàn vận động.
Bác sĩ Tiệp khuyến cáo khi trẻ gặp chấn thương, đau dữ dội, sưng, bầm tím có thể đã gãy xương, phụ huynh nên đưa tới bệnh viện để được chẩn đoán, điều trị chính xác. Không tự ý nắn chỉnh tại nhà hoặc đưa tới cơ sở điều trị không đảm bảo, có thể gây biến chứng nguy hiểm.
Sau điều trị gãy xương bằng bó bột, trẻ cần tái khám theo lịch, chụp lại xương gãy, nếu phát hiện lệch trục, bác sĩ chỉ định can thiệp ngay. Xương trẻ còn mềm, màng xương dày, độ đàn hồi cao, phẫu thuật chỉnh trục ít xâm lấn, không cần đặt nẹp phức tạp, đem lại kết quả tốt.
Ngược lại, để xương lệch trục qua tuổi dậy thì khiến trẻ phát triển không bình thường, giảm tự tin, ảnh hưởng tâm lý. Khi trưởng thành, xương cứng, giòn hơn, màng xương mỏng hơn, không còn khả năng tự điều chỉnh, phẫu thuật cắt xương chỉnh trục phức tạp, xâm lấn và cần thời gian hồi phục lâu hơn.
Thanh Long