Người hút thuốc lào có cần tầm soát ung thư phổi?

Tôi 48 tuổi, hút thuốc lào hơn 20 năm nay. Tôi có nguy cơ mắc ung thư phổi không, khi nào cần tầm soát? (Mạnh Trí, Hà Nội)

Trả lời:

Hút thuốc lào tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư phổi cao tương đương với hút thuốc lá. Khói thuốc lào chứa rất nhiều loại hóa chất độc hại như nicotine, carbon monoxide (CO), benzene... Khi người hút rít mạnh, vô tình đưa khói thuốc với một lượng lớn chất độc hại đi sâu vào đường hô hấp, gây tổn thương trực tiếp lên các tế bào biểu mô phế quản. Các chất này tích tụ lâu ngày có thể khiến tế bào phổi bị biến đổi gene, từ đó hình thành các khối u ác tính.

Anh đã hút thuốc lào trên 20 năm nên tầm soát ung thư phổi theo tư vấn của bác sĩ, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Bởi triệu chứng ung thư phổi giai đoạn sớm thường không rõ ràng. Đến khi xuất hiện các dấu hiệu rõ rệt như ho ra máu hay sụt cân bất thường, bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn.

Với người hút thuốc lâu năm, bác sĩ tư vấn tầm soát chuyên sâu bằng các phương pháp hiện đại như chụp CT phổi liều thấp. Trong những trường hợp cần khảo sát chi tiết hơn, người bệnh sẽ được chỉ định chụp PET/CT toàn thân để đánh giá chuyển hóa tế bào, giúp phân biệt rõ các tổn thương lành tính và ác tính, nội soi phế quản huỳnh quang để đánh giá các tổn thương bề mặt niêm mạc, sinh thiết chọc kim... Tùy thuộc vào kết quả khám lâm sàng, tiền sử hút thuốc và các yếu tố nguy cơ đi kèm, bác sĩ sẽ tư vấn lộ trình tầm soát cá thể hóa.

Bên cạnh tầm soát, để bảo vệ phổi, bạn cần cai thuốc lá, thuốc lào. Khi đã cai thuốc, cơ thể sẽ dần đào thải các chất độc tích tụ, giảm tình trạng viêm nhiễm đường thở. Đồng thời, bạn nên xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu chất chống oxy hóa, kết hợp tập vận động nhẹ nhàng để tăng cường hệ miễn dịch, giúp phổi phục hồi tốt hơn.

Người từng hút thuốc hoặc đang hút thuốc nếu ho kéo dài trên ba tuần, ho ra máu, đau tức ngực âm ỉ hoặc khó thở khi gắng sức, mệt mỏi dai dẳng, sụt cân nên đi khám để được kiểm tra. Tầm soát định kỳ giúp bác sĩ phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm khi khối u còn khu trú, đồng thời lựa chọn các phương pháp điều trị phù hợp nhằm bảo tồn tối đa mô phổi lành, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh
Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM