Hiện kết nối đường bộ giữa hai nước Việt Nam và Campuchia thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bavet. Đến cửa khẩu, phía Việt Nam có quốc lộ 22, phía Campuchia là quốc lộ 1.
Theo Bộ Xây dựng, Việt Nam đang triển khai dự án cao tốc TP HCM - Mộc Bài dài gần 51 km. Điểm đầu tại vành đai 3 TP HCM, điểm cuối kết nối với quốc lộ 22, cách cửa khẩu Mộc Bài khoảng 5 km. Dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư theo phương thức PPP, hợp đồng BOT, trong đó giao UBND TP HCM là có thẩm quyền thực hiện.
Phía Campuchia cũng đang triển khai dự án cao tốc Phnom Penh - Bavet dài khoảng 135 km, đầu tư theo phương thức PPP, đã khởi công tháng 6/2023. Đoạn cuối tuyến cao tốc cách biên giới khoảng 15 km đang để chờ thống nhất điểm kết nối với Việt Nam.
Năm 2017, Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) và Bộ Giao thông công chính Campuchia ký Bản ghi nhớ ghi nhận kết quả nghiên cứu phía Campuchia (JICA tài trợ), trong đó nêu phương án quy hoạch điểm đấu nối giữa hai tuyến cao tốc gần cột mốc 164. Đồng thời, hai cơ quan xác định điểm đấu nối và quy hoạch phát triển trong tương lai do Chính phủ hai bên xem xét, quyết định.
Giai đoạn 2023-2025, Bộ Xây dựng đã phối hợp các bộ, địa phương làm việc với phía Campuchia; rà soát quy hoạch mạng lưới đường bộ và thành lập Nhóm công tác liên ngành để thúc đẩy phương án kết nối hai cao tốc.
Trên cơ sở khảo sát thực địa và so sánh, đánh giá ưu, nhược điểm giữa phương án kết nối tại khu vực cột mốc 170 và khu vực cột mốc 164, Bộ Xây dựng và các địa phương đề xuất phương án kết nối phân kỳ hai giai đoạn.
Giai đoạn trước mắt sẽ kết nối thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bavet hiện hữu, nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc TP HCM - Mộc Bài đang triển khai và tận dụng hạ tầng của cửa khẩu Mộc Bài để bảo đảm kết nối giao thông, giao thương hàng hóa quốc tế ổn định.
Giai đoạn tiếp theo sẽ kết nối hai tuyến cao tốc tại khu vực cột mốc 170 theo hướng lối thông quan hàng hóa của cặp cửa khẩu Mộc Bài - Bavet. Bộ Xây dựng đánh giá phương án này có cơ sở về quy hoạch, hạ tầng và được các bộ, địa phương ủng hộ chủ trương.
Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ xem xét chấp thuận chủ trương kết nối hai tuyến cao tốc theo lộ trình hai giai đoạn nêu trên và chỉ đạo các bộ ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, pháp lý và đối ngoại để triển khai.
Cao tốc TP HCM - Mộc Bài đang được các địa phương triển khai với tổng mức đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng, trong đó vốn Nhà nước 9.674 tỷ đồng. Đây là tuyến kết nối TP HCM với Campuchia, giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Anh Duy