Mua đất, đóng thuế, xây nhà hơn 20 năm vẫn chưa có sổ đỏ: Người dân phải làm gì?

Theo phản ánh của công dân, gia đình đã mua một thửa đất từ đầu những năm 2000, có đầy đủ biên lai nộp tiền mua đất, biên lai nộp thuế và đã xây dựng nhà ở trước năm 2005.

Trong nhiều năm, gia đình nhiều lần liên hệ UBND xã để làm thủ tục cấp sổ đỏ nhưng chưa được giải quyết. Đến khoảng năm 2020, cơ quan chức năng thông báo nguyên nhân là thửa đất không có lối đi nên không đủ điều kiện được cấp sổ đỏ.

Hiện nay, chủ sử dụng thửa đất liền kề đã đồng ý hiến đất và đang thực hiện các thủ tục kết nối với đường công cộng. Tuy nhiên, khi đến Văn phòng Đăng ký đất đai thì cán bộ vẫn trả lời rằng thửa đất không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận.

Từ thực tế trên, công dân đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể hồ sơ, giấy tờ và thủ tục cần thiết để được cấp sổ đỏ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể nên phải căn cứ hồ sơ và quy định của địa phương để xem xét, không thể kết luận chỉ dựa trên thông tin phản ánh. Do đó, Bộ không có đủ thông tin và cơ sở để trả lời cụ thể nhưng nêu ra một số vấn đề về nguyên tắc.

Theo Bộ, Luật Đất đai và các nghị định hướng dẫn đã quy định cụ thể điều kiện, hồ sơ và thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất. Cụ thể, là tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai, cùng Điều 25 và Điều 26 Nghị định số 101/2024 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, theo Điều 14 và Điều 15 Nghị định số 49/2026, Chính phủ đã giao UBND cấp tỉnh quyết định thẩm quyền và ban hành quy định về trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Trong đó có quy định về thành phần hồ sơ cũng như trình tự, thủ tục đăng ký và cấp sổ đỏ lần đầu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân nghiên cứu các quy định nêu trên, đồng thời liên hệ UBND cấp xã hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có đất để được hướng dẫn cụ thể về thành phần hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục theo quy định.

Bộ cũng lưu ý, nếu không đồng ý với kết quả giải quyết, người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định, hành vi hành chính của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Luật Đất đai và Luật Khiếu nại.

Bộ trả lời việc đất sử dụng trước năm 1993 bị yêu cầu nộp quyết định xử phạt Đất sử dụng ổn định từ trước 15/10/1993, được cấp sổ đỏ từ 1998 và không có hồ sơ xử phạt vi phạm về xây dựng. Khi làm thủ tục thừa kế, cơ quan đăng ký đất đai yêu cầu cung cấp quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.