Christopher Nolan dùng mô hình cao 18 m để mô phỏng quái vật Polyphemus, kết hợp bối cảnh và hiệu ứng thật khi quay phim "The Odyssey".
Từ khi ra mắt hôm 17/7, dự án gây chú ý không chỉ bởi nội dung mà còn về hậu trường sản xuất quy mô lớn. Theo giới quan sát, cảm giác chân thực của bối cảnh và các đoạn hành động góp phần tạo nên sức hút của tác phẩm.
Một trong những phân cảnh được bàn luận nhiều nhất là cuộc chạm trán giữa anh hùng Odysseus (Matt Damon) và Polyphemus, con trai của thần biển Poseidon. Lấy cảm hứng từ cách đạo diễn Guillermo del Toro xây dựng quái vật trong phim của ông, Nolan không muốn Polyphemus hiện lên như sinh vật gieo rắc nỗi sợ mà còn phải có chiều sâu. Ông nói với AP: "Quái vật không chỉ là cỗ máy giết chóc. Bạn phải nhìn xa hơn, tìm ra cá tính của nó".
Để tái hiện sinh vật khổng lồ, thay vì phụ thuộc vào công nghệ đồ họa máy tính CGI, Nolan kết hợp nhiều kỹ thuật và kỹ xảo ngoài đời thực. Vai Polyphemus do Bill Irwin - diễn viên sân khấu từng đoạt giải Tony - đảm nhận. Ông diễn xuất trong lớp hóa trang để ghi lại chuyển động của nhân vật. Irwin từng hợp tác Nolan ở Interstellar, xây dựng chuyển động cho robot TARS và CASE. Trên phim trường, ông trực tiếp đọc thoại, tạo âm thanh và hướng dẫn nhịp diễn suốt quá trình ghi hình.
Trên NBC, đạo diễn cho biết việc đưa Polyphemus lên màn ảnh là thách thức lớn của dự án. "Làm thế nào để khiến một thứ tưởng như quá kỳ ảo trở nên đáng tin? Với The Odyssey, chúng tôi phải huy động mọi kỹ thuật có thể, từ hiệu ứng hình ảnh, hiệu ứng thực tế, đóng thế, bối cảnh thật đến dựng trường quay. Riêng với Polyphemus, chúng tôi vận dụng mọi phương pháp mình có", ông nói.
Đội ngũ sản xuất quay riêng phần diễn xuất của Bill Irwin từ góc máy thấp để tạo cảm giác nhân vật có kích thước khổng lồ. Đồng thời, êkíp sử dụng mô hình rối Polyphemus cao khoảng 60 feet (18 mét), giúp diễn viên có điểm nhìn và tương tác trực tiếp. Ở giai đoạn hậu kỳ, màn trình diễn của Irwin, hình ảnh đàn cừu, các binh sĩ và bối cảnh hang động được ghép bằng kỹ xảo VFX.
Để dựng thành Troy, đoàn phim xây dựng trường quay rộng hơn 10.000 m2, đủ chỗ cho hơn 2.000 diễn viên quần chúng. Bối cảnh được thiết kế như một thành phố nhiều tầng trên sườn đồi với hơn 60 công trình, trong đó có đền thờ nữ thần Athena được phục dựng.
Đối với con ngựa gỗ thành Troy, êkíp chế tạo nhiều phiên bản cao khoảng 10,7 m. Một trong số đó được chôn nửa thân dưới bãi biển, rồi huy động hàng chục diễn viên quần chúng kéo lên khỏi cát và đưa vào vị trí để ghi hình. Bối cảnh cung điện Ithaca - nơi Odysseus trị vì - đặt tại một lâu đài có thật từ thế kỷ 15 trên đảo Favignana (Italy), nằm ở độ cao hơn 300 m so với mực nước biển và không có đường cho xe cộ tiếp cận. Mỗi ngày, diễn viên và êkíp phải đi bộ lên khoảng 45 phút lên đỉnh núi, còn thiết bị được vận chuyển bằng trực thăng hoặc cáp kéo.
Các cảnh trên biển được thực hiện giữa đại dương. Điều này mang đến một số phân cảnh ngoài kịch bản, tiêu biểu là cảnh đàn cá heo bơi ngang qua ống kính. Ở phân cảnh Odysseus đối mặt quái vật Scylla và xoáy nước Charybdis, đoàn phim quay trực tiếp trên hiện trường rồi mới kết hợp kỹ xảo ở khâu hậu kỳ. Trên Entertainment Weekly, Matt Damon cho biết đoàn phim đưa con tàu thật đi qua eo biển, đồng thời bố trí các mô tô nước chạy vòng tròn liên tục để tạo một xoáy nước nhỏ trên mặt biển. Chuyển động của dòng nước được đội ngũ kỹ xảo sử dụng làm cơ sở để hoàn thiện hiệu ứng hình ảnh.
Điều phối viên đóng thế George Cottle lắp hệ thống dây kéo trực tiếp lên con tàu để tái hiện cảnh quái vật tấn công. Ông sử dụng sáu bộ dây kéo, lần lượt hất các diễn viên đóng thế khỏi boong tàu, mô phỏng cảnh quái vật kéo các thủy thủ xuống biển.
Với đoạn nam chính chạm trán các tiên cá Sirens, diễn viên Matt Damon được trói vào cột buồm trên một con tàu giữa Địa Trung Hải. Tài tử phải diễn đi diễn lại trong điều kiện gió mạnh, sóng lớn và thời tiết thất thường.
Điểm nổi bật khác của The Odyssey nằm ở công nghệ ghi hình. Nolan từ lâu muốn thực hiện một dự án được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX sử dụng phim 70 mm, định dạng cho phép lưu giữ hình ảnh với độ chi tiết cao và khung hình rộng hơn so với các phương thức quay thông thường. Tuy nhiên, ý tưởng này gặp nhiều hạn chế do máy quay IMAX truyền thống cồng kềnh, gây ồn và không phù hợp để thu tiếng trực tiếp.
Trước đó, ngay cả những bom tấn của ông như The Dark Knight, Dunkirk, Tenet hay Oppenheimer dùng IMAX cho một số đại cảnh. Sau thành công của Oppenheimer, Nolan đề nghị phía IMAX cải tiến hệ thống để có thể sử dụng xuyên suốt bộ phim. Hãng sau đó phát triển thế hệ thiết bị mới với thân máy bằng sợi carbon, cơ cấu vận hành êm hơn cùng hệ thống cách âm chuyên dụng, giúp đoàn phim lần đầu sử dụng trong những phân đoạn đối thoại. The Odyssey trở thành tác phẩm đầu tiên ứng dụng những cải tiến này, hiện thực hóa điều Nolan gọi là "mục tiêu ấp ủ lâu nhất" sự nghiệp.
Theo đạo diễn, việc quay hoàn toàn bằng IMAX 70 mm giúp lưu giữ trọn vẹn khung hình tỷ lệ 1,43:1 với lượng chi tiết lớn hơn nhiều so với phim 35 mm hay các máy quay kỹ thuật số thông dụng. Tuy nhiên, chỉ có 41 rạp trên toàn thế giới mới trình chiếu đầy đủ khung hình này. Các định dạng khác vẫn giữ chất lượng hình ảnh cao nhưng bị cắt bớt một phần khung hình gốc.
Nolan và đạo diễn hình ảnh Hoyte van Hoytema muốn giữ hình ảnh gần với thực tế, tránh cảm giác màu sắc bị xử lý quá đà. Với đại cảnh thành Troy sụp đổ, êkíp không dùng lửa thật, vốn nguy hiểm và khó kiểm soát, mà chế tạo hơn 1.000 tấm đèn LED mô phỏng ánh lửa để chiếu sáng toàn bộ trường quay.
Hoyte van Hoytema cho biết êkíp cố gắng xử lý các yếu tố hình ảnh ngay tại trường quay, hạn chế can thiệp kỹ thuật số ở giai đoạn hậu kỳ. Ông cho rằng mỗi lần quét, xử lý và ghi lại bằng công nghệ số đều có thể làm giảm chất lượng bản phim gốc, vì vậy việc giữ nguyên những gì được ghi lại giúp bảo toàn chất lượng hình ảnh.
Trong bối cảnh công nghệ điện ảnh phát triển nhanh, The Odyssey phản ánh triết lý của Christopher Nolan trong nhiều năm qua, khi ưu tiên những gì có thể thực hiện ngay tại hiện trường trước khi nhờ đến kỹ xảo số. Ông cho rằng mục tiêu không chỉ tạo nên hình ảnh thuyết phục mà còn giúp diễn viên thực sự hòa mình vào thế giới của bộ phim. Đạo diễn nói: "Hãy tạo nên một thế giới, rồi sống trong thế giới ấy".
Cát Tiên (theo NBC, Entertainment Weekly, No Film School)