Hâm nóng thức ăn nhiều lần là thói quen phổ biến trong mỗi gia đình dịp Tết. Tuy nhiên, nếu thực hiện sai cách, hành động này vô tình biến mâm cơm sum vầy thành nguồn cơn gây ngộ độc.
Bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, nói: "Hâm nóng không đồng nghĩa với việc làm thực phẩm an toàn tuyệt đối". Có những nguy cơ sức khỏe âm thầm mà nhiệt độ bếp lò không thể loại bỏ hoàn toàn.
Sai lầm từ "khoảng nhiệt độ nguy hiểm"
Trong ngày Tết, thức ăn thường được bày biện trên bàn nhiều giờ trước khi cất vào tủ lạnh. Đây chính là "khoảng nhiệt độ thuận lợi" để vi khuẩn sinh sôi. Khi quy trình nấu chín - để nguội - bày ra - cất tủ lạnh - hâm nóng lặp lại nhiều lần, số lượng vi khuẩn sẽ tăng lên theo cấp số nhân.
Một số loại vi khuẩn có khả năng tạo ra độc tố bền nhiệt. Điều này có nghĩa dù bạn có đun sôi lại món ăn, độc tố đã hình thành vẫn tồn tại. Khi đó, thực phẩm trông vẫn bình thường, mùi vị không đổi nhưng đã tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc nghiêm trọng.
Những "điểm đen" vi khuẩn trên mâm cỗ Tết
Bác sĩ Dung chỉ ra nhóm thực phẩm dễ gây chủ quan nhất:
Nhóm tinh bột: Cơm nguội, xôi, bánh chưng, bánh tét là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nếu để ngoài không khí lâu.
Món kho và canh hầm: Thịt kho tàu, canh măng thường được nấu số lượng lớn. Việc làm nguội chậm và hâm lại cả nồi nhiều lần khiến thực phẩm biến chất.
Món nguội và gỏi: Nộm, giò chả hoặc các món dùng tay gắp chung rất dễ nhiễm khuẩn chéo từ môi trường và người dùng.
Lưu ý đặc biệt: Thực phẩm không nhất thiết phải có mùi ôi thiu mới gây hại. Đánh giá độ an toàn chỉ dựa vào cảm quan (nhìn và ngửi) là hoàn toàn không đủ.
Quy tắc "vàng" khi xử lý đồ ăn thừa
Để giữ Tết trọn vẹn và an toàn, gia đình cần tuân thủ các nguyên tắc bảo quản sau:
- Quy tắc 2 giờ: Thức ăn chín nên được chia nhỏ và cho vào tủ lạnh sớm, tốt nhất là trong vòng 2 giờ sau khi nấu. Không nên để nguyên nồi lớn ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
- Hâm đúng lượng dùng: Khi ăn lại, chỉ lấy và hâm đủ lượng dùng cho một bữa. Tuyệt đối không hâm cả nồi rồi lại cất phần dư vào tủ lạnh.
- Nguyên tắc "Một lần": Mỗi món ăn chỉ nên hâm lại tối đa một lần và phải đảm bảo thực phẩm được làm nóng đều toàn bộ.
- Dứt khoát loại bỏ: Với cơm, xôi, bánh chưng đã để ngoài quá lâu hoặc thực phẩm đã có dấu hiệu nhớt, đổi mùi, cần bỏ đi ngay lập tức. Đừng vì tiếc rẻ mà đánh đổi sức khỏe của cả gia đình.
Bác sĩ Dung khuyên Tết là để tận hưởng sự sum vầy. Hãy nấu vừa đủ ăn, bảo quản đúng cách và ưu tiên thực phẩm tươi mới để bảo vệ hệ tiêu hóa trong những ngày đầu năm.
Mỹ Ý