Tại cuộc họp báo về tình hình kinh tế - xã hội của TPHCM vào ngày 23/7, đại diện Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị (Ban Hạ tầng) cho biết, công trình cải tạo rạch Xuyên Tâm đang bước vào giai đoạn tăng tốc đồng loạt trên toàn tuyến với 3 gói thầu.
Trong đó, gói XL-03 (đoạn 1,3km từ Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật) đã đạt khoảng 75% khối lượng, phấn đấu thông xe kỹ thuật một bên trước ngày 2/9 và xong toàn bộ vào tháng 11/2026.
Với hai gói thầu còn lại là XL-01 (dài 2,94km) và XL-02 (dài 4,51km), nhà thầu đã cắm 13 mũi thi công dọn dẹp lòng rạch, đóng cọc cừ và gia cố nền đất yếu ngay sau khi nhận đất cuối tháng 6/2026.
Công tác giải phóng mặt bằng dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm đang được triển khai khẩn trương. Ảnh: Tuấn Kiệt
Tăng tốc thi công, rút ngắn tiến độ trước 8 tháng
Theo hợp đồng, các gói thầu XL-01 và XL-02 phải đến tháng 8/2028 mới hoàn thành. Tuy nhiên, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được, các đơn vị đang tính toán lại lộ trình, quyết tâm đưa toàn bộ dự án về đích ngay trong năm 2027, tức rút ngắn khoảng 8 tháng.
Mục tiêu này hoàn toàn có cơ sở khi công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng diễn ra khá thuận lợi, với 2.190 hộ dân bị ảnh hưởng đã đồng thuận giao đất. Đến nay, các phường Gia Định, Bình Thạnh và An Nhơn đã bàn giao 100% mặt bằng; riêng phường Bình Lợi Trung đạt 90% và dự kiến hoàn tất bàn giao trước ngày 30/8.
Dù vậy, công trường lại đối mặt với những điểm nghẽn mới: hệ thống điện, nước, viễn thông chậm di dời khiến mặt bằng bị xé lẻ, máy móc rất khó xoay xở.
Bên cạnh đó, gói XL-02 cần lượng lớn đất đắp kè (chiếm hơn 70% mặt bằng). Theo tính toán ban đầu, gói này sẽ tận dụng hơn 80% đất đào từ gói XL-01 luân chuyển sang. Tuy nhiên, khảo sát thực tế cho thấy lượng đất này bị lẫn nhiều bùn rác và tạp chất, không đạt chuẩn kỹ thuật, buộc chủ đầu tư phải tính phương án bổ sung nguồn vật liệu khác từ bên ngoài.
Trở ngại lớn nhất lúc này là khâu vận chuyển. Xe chở vật tư hiện nay chỉ được phép chạy từ 22h đến 5h hôm sau, chưa kể nhiều đường dẫn vào rạch đang bị cấm tải. Việc đứt gãy nguồn cung vật tư ban ngày khiến nhà thầu muốn tăng ca hay mở thêm mũi thi công cũng đành bất lực.
Người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng để chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ dự án. Ảnh: Tuấn Kiệt
Kiến nghị mở 'luồng xanh' cho công trường
Để công trường không bị gián đoạn, Ban Hạ tầng đã kiến nghị Sở Xây dựng và Công an TPHCM xem xét cấp phép "luồng xanh" ưu tiên xe chở vật liệu, thiết bị phục vụ dự án rạch Xuyên Tâm được lưu thông vào ban ngày ngoài giờ cao điểm, đồng thời mở cơ chế đăng ký nhanh cho các xe chở hàng quá khổ.
Song song đó, các đơn vị quản lý hạ tầng điện nước cũng được yêu cầu phải di dời xong toàn bộ công trình ngầm, nổi trong tháng 8.
Nếu những nút thắt về giao thông và hạ tầng sớm được gỡ vướng, siêu dự án sẽ có thể bứt tốc về đích đúng như kỳ vọng.
Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng vốn đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng, là một trong những dự án trọng điểm về chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường của TPHCM.
Với chiều dài toàn tuyến gần 9km kéo dài từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, dự án trải rộng trên địa bàn 4 phường gồm Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn.
Để xóa bỏ "điểm đen" ô nhiễm kéo dài nhiều năm, công trình đòi hỏi quy mô giải phóng mặt bằng rất lớn với 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó có 897 hộ giải tỏa một phần và 1.293 hộ phải di dời toàn bộ.
Cải tạo rạch Xuyên Tâm: Nơi tăng tốc thi công, nơi chờ mặt bằng
Tiến độ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm (TPHCM) đang bộc lộ sự khác biệt lớn giữa các gói thầu. Một số đoạn đã vào guồng thi công, trong khi có nơi chưa thể giải phóng mặt bằng.
Tháng 11 khởi công dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm hơn 17.000 tỷ đồng
Dự án Nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, TPHCM với kinh phí hơn 17.000 tỷ đồng sẽ khởi công gói thầu đầu tiên vào tháng 11 tới.