Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Tại hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan này dự báo nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, nguồn nhập khẩu xăng dầu có thể khan hiếm, bị đẩy giá, gây rủi ro cho việc bảo đảm nguồn cung trong nước.
Để ứng phó, Bộ này đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% với xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và các nguyên liệu pha chế xăng. Thuế này cũng hạ từ 7% xuống 0% với dầu diesel, nhiên liệu máy bay.
Ngoài ra, một số nguyên liệu pha chế xăng, hóa dầu như naphtha, reformate, condensate... cũng dự kiến được giảm thuế về 0%.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, việc áp mức thuế mới sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.
Dự kiến nghị định có hiệu lực từ ngày ký đến hết 30/4. Trường hợp cần kéo dài, Bộ Công Thương sẽ đề xuất để Bộ Tài chính trình Chính phủ.
Bộ Tài chính đánh giá tình hình thế giới bất ổn khiến giá năng lượng, nhất là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao. Diễn biến này ảnh hưởng tới thị trường xăng dầu trong nước.
Do đó, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu MFN là giải pháp giúp doanh nghiệp đầu mối có thêm động lực tìm kiếm, nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường chưa có FTA với Việt Nam. Đây là một giải pháp nhằm ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Thị trường xăng dầu trong nước biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang cuối tuần trước. Hiện tại, Qatar ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tạm đóng mỏ khí đốt, trong khi Arab Saudi đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất nước vì chiến sự. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz- "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới - gần như tê liệt khi hơn 10% đội tàu container toàn cầu kẹt tại đây.
Theo Bộ Tài chính, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới. Đặc biệt, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, nhất là tại châu Á.
Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Việc này khiến giá nhiên liệu tiếp tục bị đẩy lên cao.
Ở trong nước, một số nhà máy lọc dầu nguy cơ gặp khó khăn do nguồn cung dầu thô nhập khẩu có thể thiếu hụt, rủi ro không thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.
Hiện phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể gặp khó khăn.
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm ngoái Việt Nam nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm các loại, với kim ngạch hơn 6,8 tỷ USD. Trong đó, diesel chiếm tỷ trọng lớn nhất (3,3 tỷ USD), xăng khoảng 1,6 tỷ USD, nhiên liệu bay (1,5 tỷ USD), và dầu mazut (0,4 tỷ USD). Nguồn nhập lớn nhất chủ yếu đến từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Malaysia.
Việt Nam cũng nhập khẩu hơn 14,1 triệu tấn dầu thô, trị giá hơn 7,7 tỷ USD. Kuwait là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất cho Việt Nam, chiếm khoảng 80% sản lượng.
Phương Dung