Cha mẹ nói tặng nhầm, con trai khẳng định đúng thủ tục
Theo trình bày của ông Đ. (ngụ tỉnh Tiền Giang cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp), vợ chồng ông có 10 người con, trong đó có hai con trai là Đ1. (SN 1977) và Đ2. (SN 1979).
Nguồn gốc vụ tranh chấp là thửa đất rộng 867m2 được tách từ thửa đất của vợ chồng ông Đ. Ông Đ. cho hay, trước đó gia đình có ý định cho người con trai sinh năm 1977 sử dụng phần đất này nhưng chưa thực hiện thủ tục tặng cho.
Vợ chồng ông Đ trình bày., năm 2017, khi đến văn phòng công chứng để ký hợp đồng tặng cho một số thửa đất khác, do tin tưởng con trai nên vợ chồng ông đã ký thêm hợp đồng tặng cho thửa đất đang tranh chấp mà không biết nội dung cụ thể.
Sau đó, ông Đ2. cùng vợ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với thửa đất này.
Vợ chồng ông Đ. cho rằng đã ký nhầm hợp đồng tặng gần 900m2 đất cho con trai út thay vì con trai lớn. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế
Cho rằng việc ký kết hợp đồng xuất phát từ sự nhầm lẫn về người được tặng cho, vợ chồng ông Đ. khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, đồng thời hủy các sổ đỏ đã cấp liên quan đến thửa đất 867m2.
Ở chiều ngược lại, ông Đ2. cho rằng hợp đồng được lập đúng trình tự, thủ tục, được công chứng hợp pháp và các bên đều trực tiếp ký tên, điểm chỉ. Theo ông, chỉ sau khi phát sinh mâu thuẫn gia đình, cha mẹ mới thay đổi ý định và yêu cầu lấy lại đất.
Vì vậy, ông đề nghị tòa công nhận hiệu lực của hợp đồng tặng cho và xác định thông tin người nhận tặng cho theo họ tên đã được cơ quan có thẩm quyền cải chính.
Trong quá trình giải quyết vụ án, Văn phòng công chứng và cơ quan đăng ký đất đai đều xác định việc công chứng, đăng ký biến động và cấp sổ đỏ được thực hiện đúng quy định; không nhận được bất kỳ yêu cầu ngăn chặn nào trước khi hoàn tất thủ tục.
Tòa phúc thẩm bác lý do "ký nhầm" hợp đồng tặng đất
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND tỉnh Tiền Giang (nay là TAND tỉnh Đồng Tháp) chấp nhận yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông Đ., tuyên hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất lập năm 2017, hủy các sổ đỏ đã cấp đối với thửa đất tranh chấp và xác định sổ đỏ gốc của vợ chồng ông Đ. đối với thửa đất 1.400m2 vẫn còn hiệu lực. Đồng thời, tòa bác toàn bộ yêu cầu phản tố của ông Đ2. về việc công nhận hợp đồng và đòi lại đất.
Không đồng ý với phán quyết này, ông Đ2. kháng cáo.
Xét xử phúc thẩm, TAND Cấp cao tại TPHCM nhận định không có căn cứ để xác định vợ chồng ông Đ. ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất trong tình trạng nhầm lẫn như trình bày. Hợp đồng tặng cho thửa đất 867m2 được lập tại văn phòng công chứng, thể hiện rõ các bên hoàn toàn tự nguyện, đã đọc, hiểu nội dung, đồng ý với các điều khoản và ký tên, điểm chỉ theo đúng quy định.
Đáng chú ý, sau thời điểm ký hợp đồng này, vợ chồng ông Đ. còn tiếp tục đến văn phòng công chứng vào một ngày khác để lập thêm hai hợp đồng tặng cho các thửa đất khác cho cùng người con. Theo hội đồng xét xử, tình tiết này cho thấy không có cơ sở để cho rằng các bên đã nhầm lẫn về đối tượng hoặc nội dung giao dịch.
Tòa phúc thẩm cũng viện dẫn kết luận giám định chữ ký, xác định chính ông Đ. là người ký nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan đến thửa đất tranh chấp, qua đó bác bỏ lập luận cho rằng vợ chồng ông không biết sự tồn tại của sổ đỏ này.
Bên cạnh đó, cơ quan đăng ký đất đai xác nhận việc sang tên cho bên được tặng cho được thực hiện đúng trình tự pháp luật. Sai sót duy nhất thuộc về cơ quan quản lý đất đai khi không thu hồi sổ đỏ cũ sau khi tách thửa, dẫn đến việc cùng tồn tại giấy chứng nhận cũ và giấy chứng nhận mới liên quan đến phần diện tích đã tách thửa.
Tuy nhiên, hội đồng xét xử khẳng định sai sót hành chính này không làm mất hiệu lực của hợp đồng tặng cho cũng như giấy chứng nhận đã cấp cho bên nhận tặng cho.
Từ các căn cứ trên, TAND Cấp cao tại TPHCM chấp nhận kháng cáo của ông Đ2., sửa án sơ thẩm, công nhận hiệu lực hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, giữ nguyên giấy chứng nhận đã cấp và buộc các bên đang quản lý đất giao trả diện tích 867m2 cho ông Đ2.
(Tham khảo Bản án số 204/2022/DS-PT ngày 8/4/2022 của TAND Cấp cao tại TPHCM)