Chàng trai ở TP HCM cho biết bị mắc sùi mào gà do nhiễm HPV type 6 sau một lần say rượu và quan hệ không an toàn. Thời điểm đó, Tùng phải đốt dao điện, bôi thuốc, điều trị ba tháng mới khỏi. Song, suốt ba năm nay, anh vẫn luôn sống trong dằn vặt, tự cho mình là người dơ bẩn. Thậm chí, càng tìm hiểu về bệnh, anh xem mình như tội đồ rồi tự cô lập bản thân với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, sợ lây cho mọi người.
Tùng mô tả luôn bị dằn vặt bởi cảm giác lo sợ sẽ nhìn thấy nốt mụn cóc xuất hiện, mặc dù đã tiêm ngừa vaccine phòng 9 type virus HPV để phòng bệnh.
"Dù biết rằng cứ tự dọa mình như vậy có thể gây stress kéo dài, làm giảm sức đề kháng, nguy cơ tái phát bệnh, nhưng tôi không thể kiềm chế được", Tùng nói.
Còn Ngọc Mai, 25 tuổi, Hà Nội, cũng mang nỗi ám ảnh tương tự. Cô từng mắc sùi mào gà do HPV type 11 khi chưa tròn 18 tuổi. Dù đã điều trị khỏi, Mai luôn mặc cảm, sợ bị kỳ thị nên không dám yêu ai trong nhiều năm. Khi có bạn trai, cô giấu chuyện quá khứ. Khi bạn trai nói rằng "chỉ người hư hỏng mới mắc bệnh tình dục", Mai chủ động chia tay vì lo ngại bị khinh thường.
Bác sĩ Phan Nguyễn Trường Giang, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết sùi mào gà còn gọi là mụn cóc sinh dục là những nốt mụn màu hồng hoặc màu da thường xuất hiện ở vùng sinh dục hoặc hậu môn. Chúng có thể mọc đơn lẻ hoặc thành cụm với hình dạng như mào gà.
Khoảng 90% số ca bệnh sùi mào gà do nhiễm HPV type 6 và type 11 gây ra. Virus lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với vùng da, niêm mạc bị nhiễm virus của người bệnh khi hôn, quan hệ tình dục qua ngả âm đạo, miệng hay hậu môn.
Song, virus cũng có thể lây nếu dùng chung vật dụng bị nhiễm dịch tiết của người bệnh như khăn tắm, đồ lót. Phần nhỏ, mầm bệnh có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.
"Do bệnh lây qua đường tình dục, người mắc thường chịu áp lực tâm lý, dễ lo lắng, xấu hổ, thậm chí trầm cảm", bác sĩ Giang nói.
Một nghiên cứu về sự ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống do mụn cóc sinh dục được đăng tải trên Tạp chí Y khoa Đan Mạch năm 2010. Kết quả cho thấy, hầu hết những người tham gia đều sợ sẽ mắc ung thư, tái phát sùi mào gà nên thường xuyên kiểm tra. Sùi mào gà đã ảnh hưởng dai dẳng đến người bệnh về đời sống tình dục và tình yêu. Đặc biệt ở phụ nữ, họ có thể bị tổn thương âm đạo và âm hộ sau khi điều trị bằng laser, khiến "chuyện chăn gối" gặp trở ngại.
Nghiên cứu này dẫn chứng, một người phụ nữ đã phải bôi dầu hạnh nhân và kem gây tê hai lần một ngày để có thể duy trì đời sống tình dục và vệ sinh cá nhân, sau 12 năm điều trị bằng laser. Bên cạnh đó là nỗi sợ bị kỳ thị, hai trường hợp độc thân tham gia nghiên cứu đã không dám thổ lộ với đối tượng của mình về việc đã từng mắc sùi mào gà. Nhìn chung, mắc sùi mào gà khiến người bệnh trở nên lo lắng, bất an, tự ti và dễ bị tổn thương.
Tại Việt Nam, nghiên cứu dựa trên dữ liệu của 59 bệnh nhân điều trị nội trú do sùi mào gà trong vòng một năm (tháng 7/2023 đến tháng 7/2024), tại Bệnh viện Da liễu Cần Thơ, công bố trên Tạp chí Đại học Y dược Cần Thơ. Kết quả, dù hầu hết bệnh nhân không bị ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày, nhưng có gần 50% người bệnh bị tác động tâm thần như lo lắng, trầm cảm.
HPV hiện có hơn 200 type, trong đó, khoảng 40 type lây nhiễm vào vùng sinh dục, miệng, cổ họng. Ngoài các type gây sùi mào gà, ít nhất 15 type virus nguy cơ cao có thể dẫn đến các bệnh ung thư như: cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, vòm họng.
Các chủng gây ra sùi mào gà có thể phòng ngừa nhờ vaccine với hai loại. Gardasil phòng 4 type virus phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18 gây sùi mào gà, ung thư cổ tử cung cho nữ giới 9-26 tuổi. Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi.
Gardasil 9 thế hệ mới phòng 9 type virus 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, gây bệnh sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ, hầu họng, hậu môn. Vaccine tiêm cho cả nam nữ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Khi được tiêm đủ liều, đúng lịch, vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% gây các bệnh ung thư và sùi mào gà do các type virus HPV có trong vaccine.
Tuấn Kiệt