Nhiệm kỳ 2021-2025, công tác bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện phúc lợi và giảm nghèo bền vững được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều toàn quốc giảm từ 4,4% năm 2021 xuống khoảng 1,3% năm 2025.
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 tập trung tạo việc làm, đào tạo nghề, tín dụng ưu đãi và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin. Theo báo cáo của Chính phủ, hàng triệu hộ nghèo, cận nghèo đã được hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, giải quyết việc làm.
Thu nhập bình quân khu vực nông thôn năm 2025 đạt 58 triệu đồng/người/năm, tăng khoảng 1,4 lần so với năm 2020; vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt 43-46 triệu đồng. Cùng năm, 92% số xã đạt tiêu chí về y tế, 95% đạt tiêu chí về giáo dục; tỷ lệ dân sử dụng nước sạch hợp vệ sinh đạt 99%.
Tăng lương cơ sở, nâng nhiều mức hỗ trợ
Tại kỳ họp thứ 7 tháng 6/2024, Quốc hội đồng ý cải cách tiền lương, tăng lương cơ sở từ 1,8 lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng từ 1/7/2024.
Quốc hội cũng thống nhất tăng 15% lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hiện hưởng. Người đang hưởng lương hưu trước năm 1995 nếu sau điều chỉnh thấp hơn 3,2 triệu đồng/tháng thì tăng 300.000 đồng/tháng; người hưởng từ 3,2 đến dưới 3,5 triệu đồng/tháng được điều chỉnh để bằng 3,5 triệu đồng/tháng.
Trợ cấp ưu đãi người có công tăng 35,7%, từ 2,055 lên 2,789 triệu đồng/tháng. Chuẩn trợ giúp xã hội tăng 38,9%, từ 360.000 lên 500.000 đồng/tháng. Lương tối thiểu vùng tăng bình quân 6% áp dụng từ 1/7.
Từ mốc này, tiền lương công chức, viên chức tiếp tục tính theo lương cơ sở nhân hệ số. Phụ cấp tính trên nền 2,34 triệu đồng nhân hệ số được hưởng; các khoản phụ cấp theo tỷ lệ % tính trên tổng mức lương và phụ cấp.
Từ 1/7/2024, lương hưu thấp nhất với người đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội bằng lương cơ sở, lên 2,34 triệu thay vì 1,8 triệu đồng. Trợ cấp thất nghiệp tối đa tăng lên 11,7 triệu đồng.
Miễn giảm học phí, xây trường cho học sinh vùng cao
Trong nhiệm kỳ 2021-2025, giáo dục tiếp tục là một trụ cột quan trọng trong chính sách an sinh. Tháng 2/2025, Bộ Chính trị quyết định học sinh công lập trên toàn quốc được miễn học phí từ năm học 2025-2026, sau khi xem xét khả năng cân đối tài chính trong và sau quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Tháng 6/2025, Quốc hội thông qua nghị quyết miễn và hỗ trợ học phí, áp dụng với trẻ mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông. Nhà nước miễn học phí tại cơ sở công lập; học sinh theo học cơ sở dân lập, tư thục được hỗ trợ học phí. Mức hỗ trợ tại cơ sở dân lập, tư thục do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo khung học phí do Chính phủ quy định; kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm và ngân sách trung ương hỗ trợ địa phương chưa cân đối được nguồn lực.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định chính sách phổ cập giáo dục hướng tới bảo đảm mọi trẻ em đều được đến trường và có cơ hội học tập; Nhà nước từng bước mở rộng hỗ trợ tài chính như miễn giảm học phí và cung cấp suất ăn miễn phí.
Bên cạnh đó, tháng 7/2025, Bộ Chính trị đã ban hành chủ trương đầu tư trường học nội trú tại 248 xã biên giới đất liền nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc và nâng cao đời sống cho đồng bào vùng biên giới. Trong giai đoạn đầu, Chính phủ thí điểm xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong năm 2025, chậm nhất đến khai giảng năm học tiếp theo. Các trường phải đáp ứng tiêu chuẩn về kỹ thuật, quy mô, diện tích; có đủ cơ sở vật chất phục vụ học tập và điều kiện sinh hoạt, bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Chính phủ cũng quy định hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền, mức 450.000 đồng/tháng và 8 kg gạo cho mỗi học sinh theo số tháng học thực tế. Học sinh dân tộc thiểu số được hỗ trợ thêm 1 tháng nếu học tiếng Việt trước khi vào lớp 1.
Song song với đó, đời sống người thầy cũng được chăm lo. giữa năm 2025, Quốc hội thông qua Luật Nhà giáo, quy định giáo viên được xếp lương cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp và hưởng phụ cấp ưu đãi nghề cùng các khoản phụ cấp khác theo quy định.
Miễn viện phí cơ bản và mở rộng bao phủ bảo hiểm
Tháng 9/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 72 về một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Nghị quyết đặt mục tiêu từ năm 2026 toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, đến năm 2030 miễn viện phí cơ bản theo quyền lợi bảo hiểm y tế.
Người dân được khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và lập sổ sức khỏe điện tử theo vòng đời; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95%. Đến năm 2030, mục tiêu là miễn viện phí mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình; phủ bảo hiểm y tế toàn dân và phát triển các loại hình bảo hiểm sức khỏe.
Các chủ trương được Quốc hội cụ thể hóa tại nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Nghị quyết giao Chính phủ quy định diện, lộ trình tăng mức hưởng bảo hiểm y tế; danh mục bệnh được Quỹ bảo hiểm y tế chi cho khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm, đồng thời thực hiện cùng lộ trình tăng mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027.
Quốc hội yêu cầu tăng tỷ lệ và mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, đồng thời ưu tiên chi cho khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh. Người thuộc hộ cận nghèo, người từ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.
Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc ít nhất một lần mỗi năm; nhóm cận nghèo và người từ 75 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được thanh toán 100% chi phí. Giai đoạn 2028-2030, mục tiêu là giảm tỷ lệ tự chi trả xuống dưới 30% và thí điểm sàng lọc 2-3 bệnh có chi phí hiệu quả. Sau năm 2030, Bộ Y tế đề xuất mở rộng sàng lọc 3-5 bệnh, hướng tới miễn viện phí trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản. Mạng lưới y tế cơ sở và hệ thống thanh toán bảo hiểm y tế sẽ được hoàn thiện, thông minh, đa tầng, đa gói quyền lợi.
Xóa nhà dột nát, đẩy nhanh dự án nhà xã hội
Trong nhiệm kỳ này, Chính phủ và các địa phương đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát sau khoảng 16 tháng triển khai, về đích sớm hơn 5 năm so với mục tiêu Nghị quyết 42 đến năm 2030. Gần 50.000 tỷ đồng được sử dụng để xóa hơn 334.000 căn nhà tạm, dột nát; trong đó người dân, doanh nghiệp và tổ chức xã hội đóng góp khoảng 24.700 tỷ đồng.
Một số lực lượng tham gia đóng góp lớn như Bộ Quốc phòng gần 1.000 tỷ đồng, huy động 140.983 lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân với 414.000 ngày công và 63.000 lượt phương tiện; Bộ Công an hơn 790 tỷ đồng, huy động 27.400 lượt cán bộ, công an nhân dân với 534.000 ngày công.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây là chương trình được hoàn thành trong bối cảnh nhiều khó khăn nhưng các lực lượng đã đồng lòng, mang lại mái ấm mới cho hàng trăm nghìn gia đình và góp vào niềm vui chung kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Ông gọi đây là "công trình quốc gia đặc biệt" của "ý Đảng, lòng dân".
Song song xóa nhà tạm, nhà ở xã hội được thúc đẩy. Năm 2025, 34 địa phương hoàn thành 102.633/100.275 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 102% kế hoạch năm. Lũy kế đến hết năm 2025, quy mô các dự án nhà ở xã hội đang triển khai khoảng 657.395 căn, đạt khoảng 62% chỉ tiêu của Đề án đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030. Diện tích nhà ở bình quân đầu người cả nước ước đạt 30 m2/người, tăng so với mức 26,5 m2/người của năm 2024.
Cuối năm 2025, bão lũ lớn liên tiếp tại các tỉnh, thành từ Hà Tĩnh đến Lâm Đồng khiến 1.597 nhà dân bị sập, cuốn trôi phải xây lại; 34.759 nhà bị hư hỏng phải sửa chữa. Trong bối cảnh này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã phát động "chiến dịch Quang Trung" thần tốc xây nhà mới, sửa chữa nhà bị hư hỏng cho người dân.
Sau một tháng phát động, các địa phương cơ bản hoàn thành giai đoạn một, sửa chữa toàn bộ nhà hư hỏng. Toàn bộ số nhà phải xây mới đã khởi công, hoàn thành 42% và cam kết hoàn thành trước 25/1/2026. Đến nay, các địa phương đã sửa chữa xong 34.759 nhà hư hỏng; khởi công xây mới 1.597 nhà, trong đó hoàn thành 671 nhà. Cùng với đó, các địa phương hỗ trợ người dân đồ dùng sinh hoạt cơ bản, cây con giống để khôi phục trồng trọt, chăn nuôi.
"Mỗi căn nhà là minh chứng sống động - một món quà, một mái ấm, một tình thương, sự chia sẻ với những người khó khăn, sự tri ân với người có công", Thủ tướng nói
Sơn Hà