Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, khái niệm "một nghề cho chín" dường như đang dần nhường chỗ cho tư duy đa dạng hóa nguồn thu nhập.
Số liệu từ các nghiên cứu tại Mỹ cho thấy khoảng 1/3 người lao động hiện sở hữu ít nhất một công việc tay trái. Đáng chú ý, xu hướng này không chỉ dừng lại ở việc kiếm tiền tiêu vặt, khoảng 20% trong số đó đặt mục tiêu chuyển hóa nghề phụ thành sự nghiệp chính.
Năm 2026 được dự báo là thời điểm chín muồi của nền kinh tế tự do và các mô hình kinh doanh tinh gọn. Dựa trên phân tích từ Fast Company và Forbes, dưới đây là 5 lĩnh vực giàu tiềm năng nhất để khởi sự kinh doanh, phù hợp với những người muốn tối ưu hóa dòng tiền cá nhân trong năm tới.
Thương mại điện tử “không kho bãi”
Với những người ngại rủi ro tồn kho, mô hình bán hàng không cần lưu trữ vẫn là điểm khởi đầu hợp lý. Thay vì ôm hàng, người bán chỉ tập trung vào thiết kế sản phẩm và marketing; khâu sản xuất, đóng gói và giao hàng do bên thứ ba đảm nhiệm.
Theo McKinsey, thương mại điện tử đã vượt mốc doanh thu 1.000 tỷ USD từ năm 2023 và tiếp tục tăng trưởng. Riêng thị trường in theo yêu cầu được định giá khoảng 11 tỷ USD và có thể đạt gần 90 tỷ USD vào năm 2035, theo Future Market Insights.
Ưu điểm lớn nhất của mô hình này là vốn ban đầu thấp và khả năng bán ra toàn cầu. Tuy nhiên, người bán cần lưu ý rủi ro thuế quan và logistics xuyên biên giới. Xu hướng mới là hợp tác với các nhà cung cấp nội địa để giảm chi phí và tránh gián đoạn chuỗi cung ứng.
Tư vấn và triển khai AI cho doanh nghiệp nhỏ
AI đang được nhắc đến ở khắp nơi, nhưng phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa biết áp dụng từ đâu. Đây chính là khoảng trống thị trường cho các dịch vụ tư vấn và triển khai AI ở mức cơ bản.
Công việc không nhất thiết đòi hỏi kỹ năng lập trình chuyên sâu. Nhu cầu phổ biến hiện nay xoay quanh việc viết prompt hiệu quả, xây dựng chatbot chăm sóc khách hàng, tự động hóa bán hàng hay triển khai các “AI agent” hỗ trợ vận hành.
Trong giai đoạn 2026-2030, khi AI dần trở thành hạ tầng tiêu chuẩn, nhóm dịch vụ giúp doanh nghiệp “dùng được AI” được dự báo tăng trưởng nhanh, với biên lợi nhuận cao nhờ chi phí đầu tư ban đầu thấp.
Kinh doanh tri thức và sản phẩm số
Chất xám đang là loại tài sản có khả năng sinh lời bền vững nhất. Kinh nghiệm tích lũy trong các lĩnh vực như tài chính, marketing, công nghệ hay quản trị đều có thể được thương mại hóa.
Theo bà Brooke Kruger, CEO KC Partners, nhiều doanh nghiệp đang ưu tiên thuê chuyên gia độc lập theo dự án thay vì duy trì nhân sự cấp cao cố định. Điều này mở ra cơ hội cho các dịch vụ tư vấn cá nhân, với điều kiện người làm nghề biết cách chuẩn hóa hồ sơ năng lực và chứng minh giá trị thực tế.
Song song đó, thị trường giáo dục trực tuyến được dự báo đạt quy mô hơn 600 tỷ USD vào năm 2029. Các sản phẩm số như khóa học online, e-book hay tài liệu chuyên sâu có lợi thế “làm một lần, bán nhiều lần”, giúp tạo dòng thu nhập dài hạn mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian lao động.
Dịch vụ kỹ thuật và tiện ích lưu động
Trong khi nhiều công việc văn phòng chịu áp lực từ tự động hóa, các ngành dịch vụ kỹ thuật vẫn duy trì nhu cầu ổn định. Máy móc có thể xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay con người sửa chữa điện nước, lắp đặt nội thất hay bảo dưỡng thiết bị tại chỗ.
Tại các thị trường phát triển, giá dịch vụ kỹ thuật có thể lên tới vài trăm USD mỗi giờ. Một xu hướng đáng chú ý là “khởi nghiệp bằng cách mua lại”: thay vì bắt đầu từ con số 0, người trẻ mua lại các doanh nghiệp dịch vụ nhỏ đang chuyển giao thế hệ, sau đó tối ưu vận hành bằng công nghệ.
Ngoài ra, các dịch vụ lưu động như rửa xe, chăm sóc xe tận nơi cũng được dự báo tăng trưởng mạnh, nhờ nhu cầu tiện lợi ngày càng cao và mức vốn đầu tư ban đầu thấp.
Người kết nối chuỗi cung ứng địa phương
Sau những cú sốc logistics toàn cầu, nhiều doanh nghiệp đang tìm cách rút ngắn chuỗi cung ứng và ưu tiên nguồn hàng nội địa. Điều này tạo ra cơ hội cho những người đóng vai trò “kết nối”.
Nếu có mạng lưới quan hệ tốt, bạn có thể đứng giữa nhà sản xuất địa phương và bên mua, hưởng hoa hồng trên mỗi giao dịch. Mô hình này gần như không cần vốn, nhưng đòi hỏi uy tín, khả năng đàm phán và hiểu rõ nhu cầu của cả hai phía.
Dữ liệu từ Upwork cho thấy 81% lãnh đạo cấp cao có kế hoạch ưu tiên tuyển dụng dựa trên kỹ năng thực tế thay vì bằng cấp. Điều này cho thấy năm 2026 sẽ là thời điểm thuận lợi cho những cá nhân có chuyên môn rõ ràng và tư duy kinh doanh linh hoạt.
Dù chọn mô hình nào, điểm chung vẫn là: tạo ra giá trị thực và giải quyết vấn đề cụ thể của thị trường. Trong một nền kinh tế nhiều biến động, đó mới là nền tảng bền vững nhất cho tài chính cá nhân.