Từ khoản vay hàng chục tỷ đến xin miễn lãi quá hạn
Công ty Đ. (Hà Nam) vay vốn tại Ngân hàng TMCP C. - Chi nhánh H1 để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh từ năm 2015. Ngày 17/7/2019, hai bên ký hợp đồng cho vay hạn mức 30 tỷ đồng. Khoản vay có thời hạn 6 tháng cho mỗi giấy nhận nợ, lãi suất trong hạn 4,5%/năm và lãi suất đối với dư nợ gốc quá hạn là 6,75%/năm.
Theo hợp đồng, số tiền vay được sử dụng để thanh toán tiền mua nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, chi trả lương công nhân viên và các chi phí khác phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ, công ty đã thế chấp toàn bộ nhà xưởng và các công trình phụ trợ trên diện tích 20.795m2 tại TP Phủ Lý (Hà Nam), cùng nhiều máy móc, thiết bị sản xuất và xe ô tô 16 chỗ.
Theo hồ sơ, khoản vay được cấp theo hạn mức nhưng các lần giải ngân thực tế được thực hiện bằng USD với tổng số tiền hơn 1,28 triệu USD. Doanh nghiệp đã trả hơn 1,1 triệu USD, trong đó có hơn 1,078 triệu USD tiền gốc và hơn 27.500 USD tiền lãi.
Đến ngày 9/2/2020, khoản vay bị chuyển sang nợ quá hạn. Sau nhiều lần giải ngân và trả nợ, đến ngày 9/8/2024, Công ty Đ. còn phải thanh toán gần 203.767 USD tiền gốc, hơn 144.181 USD tiền lãi trong hạn và hơn 69.330 USD tiền lãi quá hạn, tổng cộng 417.279,4 USD (tương đương hơn 10,5 tỷ đồng theo tỷ giá quy đổi tại thời điểm ngày 8/8/2024).
Vay 30 tỷ đồng, doanh nghiệp xin miễn lãi quá hạn vì khó khăn nhưng không được chấp nhận. Ảnh minh họa: Nam Khánh
Ngân hàng TMCP C. kiện Công ty Đ., đề nghị tòa buộc doanh nghiệp thanh toán toàn bộ khoản nợ, đồng thời tiếp tục trả lãi theo hợp đồng cho đến khi tất toán. Trường hợp không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, ngân hàng đề nghị được xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi nợ.
Tại tòa, Công ty Đ. xác nhận có ký hợp đồng tín dụng và cho rằng yêu cầu đòi nợ của ngân hàng là đúng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết, từ khi vay vốn đến trước ngày 9/2/2020 luôn thanh toán đầy đủ gốc và lãi đúng hạn. Việc khoản vay bị chuyển thành nợ quá hạn xuất phát từ những khó khăn khách quan khi đại dịch Covid-19 bùng phát khiến hoạt động sản xuất kinh doanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Vì vậy, doanh nghiệp đề nghị xem xét miễn phần lãi trên dư nợ gốc quá hạn để có điều kiện khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trong khi đó, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty Đ. cho hay, khoản vay do ban lãnh đạo cũ thực hiện. Người đại diện theo pháp luật trước đây của công ty đang bị tạm giam, còn nhiều hồ sơ liên quan đã bị cơ quan công an thu giữ nên ban lãnh đạo mới không có đủ tài liệu để đối chiếu, xác định chính xác khoản nợ.
Do đó, phía doanh nghiệp đề nghị tòa đình chỉ giải quyết vụ án để chờ xác minh, làm rõ hồ sơ vay vốn và tài sản bảo đảm.
Tòa bác kháng cáo, giữ nguyên phán quyết buộc trả hơn 10,5 tỷ đồng
Trong quá trình giải quyết vụ án, khi tiến hành xem xét, thẩm định tài sản thế chấp, tòa án xác định một số tài sản ghi trong hợp đồng không còn hoặc không thể kiểm kê tại hiện trường.
Vì vậy, ngân hàng rút yêu cầu xử lý đối với 8 tài sản bảo đảm do không còn hoặc không thể kiểm kê tại hiện trường.
Tòa án cấp sơ thẩm sau đó đình chỉ phần yêu cầu này và chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ngân hàng.
Theo bản án, Công ty Đ. phải thanh toán cho ngân hàng hơn 10,5 tỷ đồng, gồm hơn 5,16 tỷ đồng tiền gốc, hơn 3,65 tỷ đồng tiền lãi trong hạn và hơn 1,75 tỷ đồng tiền lãi quá hạn.
Ngoài khoản tiền trên, kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thanh toán xong toàn bộ khoản nợ, doanh nghiệp còn phải tiếp tục chịu tiền lãi theo mức lãi suất đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.
Tòa cũng tuyên, nếu Công ty Đ. không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án kê biên, xử lý các tài sản thế chấp còn lại để thu hồi nợ.
Không đồng ý với bản án sơ thẩm, Công ty Đ. kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ vụ án theo hướng khách quan, thấu tình, đạt lý.
Xem xét vụ án, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định các hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp giữa hai bên đều được ký kết hợp pháp, đã được công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định.
Đối với những tài sản không còn tại thời điểm xem xét, thẩm định, ngân hàng đã chủ động rút yêu cầu xử lý nên việc tòa sơ thẩm đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện là đúng quy định.
Hội đồng xét xử cũng chỉ ra rằng, trong quá trình giải quyết vụ án, đại diện theo ủy quyền của Công ty Đ. đã xác nhận doanh nghiệp có ký hợp đồng tín dụng, các hợp đồng thế chấp và thừa nhận yêu cầu khởi kiện của ngân hàng là có căn cứ.
Việc doanh nghiệp cho rằng gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 và đề nghị được miễn lãi quá hạn chỉ là ý kiến của bị đơn, không phải căn cứ để miễn nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng đã giao kết.
Từ đó, tòa phúc thẩm kết luận cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ chứng cứ, đánh giá toàn diện vụ án và áp dụng đúng quy định pháp luật nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo.
Từ đó, TAND cấp phúc thẩm bác toàn bộ kháng cáo của Công ty Đ., giữ nguyên bản án sơ thẩm, buộc doanh nghiệp thanh toán hơn 10,5 tỷ đồng và tiếp tục chịu lãi phát sinh cho đến khi tất toán toàn bộ khoản vay.