ThS.BS Doãn Minh Thành, khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khi cơ thể bị rối loạn chuyển hóa, mất cân bằng nội môi hoặc chịu tác động của các chất độc hại, da thường là nơi biểu hiện sớm nhất. Rượu bia có thành phần chính là ethanol - một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa da nhanh, đặc biệt khi sử dụng với liều lượng lớn và kéo dài trong thời gian ngắn như dịp Tết.
Ethanol làm tăng đào thải nước qua thận khiến cơ thể mất nước. Khi thiếu nước, lớp sừng của da trở nên khô ráp, giảm độ đàn hồi, các nếp nhăn dễ xuất hiện, đặc biệt ở vùng da mỏng như khóe mắt, trán và quanh miệng. Da mất nước lâu ngày cũng khiến quá trình tái tạo tế bào bị chậm lại, làm da trông kém tươi tắn. Việc lạm dụng rượu còn gây ra nhiều tác hại cho nhiều cơ quan khác như gan, dạ dày, thực quản, tụy và não bộ.
Sau khi uống rượu, nhiều người nhận thấy da mặt đỏ bừng, nóng ran do các mạch máu ngoại vi giãn ra. Hiện tượng này nếu xảy ra thường xuyên khiến các mao mạch trở nên yếu, dễ vỡ, hình thành các vết giãn mạch nhỏ, đặc biệt ở vùng mũi và má, khó hồi phục.
Ethanol trong bia rượu còn tăng stress oxy hóa, thúc đẩy lão hóa da. Khi ethanol được chuyển hóa tại gan, cơ thể sản sinh nhiều gốc tự do và tấn công cấu trúc tế bào da, phá hủy collagen và elastin. Đây là hai loại protein đóng vai trò quyết định độ săn chắc và đàn hồi của da. Khi lượng collagen suy giảm, da trở nên chảy xệ, xuất hiện nếp nhăn sâu, mất đi vẻ căng mịn.
Theo bác sĩ Thành, uống nhiều rượu bia còn làm rối loạn quá trình hấp thu và chuyển hóa các vi chất cần thiết cho da. Rượu cản trở hấp thu vitamin A, C, E và các khoáng chất như kẽm, selen - những chất có vai trò chống oxy hóa và hỗ trợ tái tạo da. Thiếu hụt các vi chất này khiến da dễ bị tổn thương trước tác động của ánh nắng mặt trời, ô nhiễm môi trường và các yếu tố gây lão hóa khác.
Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc chuyển hóa rượu bia và thải độc cho cơ thể. Khi gan phải làm việc quá tải do uống nhiều rượu, chức năng thải độc suy giảm, các chất độc và sản phẩm chuyển hóa có thể tích tụ trong máu, gián tiếp ảnh hưởng đến làn da. Da trở nên xỉn màu, dễ nổi mụn, sạm nám và kém sức sống. Đó là lý do sau những ngày Tết nhiều người nhận thấy da sạm hơn, nhiều mụn hơn dù chế độ chăm sóc da không thay đổi.
Rượu bia cũng có thể làm nặng thêm các bệnh lý da mạn tính. Với người có cơ địa dễ bị mụn trứng cá, viêm da tiết bã, rosacea hoặc vảy nến, việc uống nhiều rượu có thể khiến tình trạng bệnh bùng phát hoặc trở nên khó kiểm soát. Rượu kích thích sản xuất các cytokine gây viêm, từ đó khiến da nhạy cảm và dễ tổn thương hơn.
Uống nhiều bia rượu cũng làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu. Thiếu ngủ hoặc ngủ không đủ giấc làm tăng hormone cortisol, thúc đẩy lão hóa da, làm da xỉn màu, quầng thâm mắt rõ hơn và giảm khả năng phục hồi của da.
Thực đơn ngày Tết thường nhiều dầu mỡ, đường, muối, ít rau xanh và trái cây. Khi kết hợp với rượu bia, gánh nặng chuyển hóa lên cơ thể càng tăng, nguy cơ viêm mạn tính và lão hóa sớm càng rõ rệt. Da không chỉ lão hóa nhanh mà còn dễ gặp các vấn đề như phù nề, bọng mắt, kém săn chắc.
Để hạn chế tác động tiêu cực của rượu bia lên làn da trong dịp Tết, bác sĩ Thành khuyến cáo kiểm soát lượng rượu bia tiêu thụ ở mức hợp lý. Nam giới không nên uống quá hai đơn vị cồn, nữ giới không quá một đơn vị cồn mỗi ngày, tránh uống khi đói. Bổ sung đủ nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E hỗ trợ chống oxy hóa và bảo vệ da. Người có làn da nhạy cảm hoặc bệnh lý da mạn tính nên hạn chế tối đa rượu bia.
Làm sạch da kỹ lưỡng, dưỡng ẩm đầy đủ và sử dụng kem chống nắng ngay cả khi trời không nắng gắt trong Tết.
Trịnh Mai