Buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo địa phương, người dân và thân nhân các liệt sĩ. Các đại biểu đã ôn lại lịch sử những tấm gương anh dũng hy sinh bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc. Sau đó từng đoàn người dâng hương trước tượng đài "Những người nằm lại phía chân trời" và Mộ gió - nơi đặt bia ghi danh 64 liệt sĩ Gạc Ma.
Thiếu tá Trần Thị Thủy, Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải Quân, con gái liệt sĩ Trần Văn Phương (lúc đó là thiếu úy, đảo phó Gạc Ma), cho biết đến năm nào vào ngày này cũng sắp xếp công việc, đến mộ gió thắp hương cho cha. "Đến nơi đây tôi như gần với cha của mình, xúc động khó tả", chị Thủy nói, cho hay bản thân luôn cố gắng trong công tác để tiếp nối truyền thống của gia đình.
Cựu binh Lê Văn Thoa, 57 tuổi, là một trong 9 chiến sĩ hải quân sống sót sau trận chiến bảo vệ Gạc Ma - Trường Sa năm 1988, cho hay cứ vào dịp này, trong ông cảm giác bồi hồi. Mỗi năm ông đều đi xe máy từ quê nhà Bình Định vào khu tưởng niệm ở huyện Cam Lâm để thắp nén nhang cho đồng đội.
"Dịp này chân đau nên tôi bắt xe khách đi vào. Đã 36 năm, nhưng nỗi nhớ đồng đội của tôi chưa bao giờ nguôi ngoai. Điều quý giá nhất đối với tôi là mỗi năm được tự tay thắp nén nhang cho những đồng đội từng vào sinh ra tử với mình", ông Thoa nói, mong muốn thế hệ sau noi gương ông cha để bám đảo, giữ chủ quyền để đất nước bình yên.
Sau lễ dâng hương, các cựu binh, thân nhân liệt sĩ và người dân đi thăm quan khu tưởng niệm, đến khu vực trưng bày để tìm hiểu về các kỷ vật, hiện vật, lịch sử diễn biến trong trận chiến bảo vệ đảo Gạc Ma, Trường Sa vào năm 1988.
Cách đây 36 năm, vào sáng 14/3/1988, khi bộ đội Việt Nam đang chuyển vật liệu lên bãi Gạc Ma, phía Trung Quốc đưa nhiều tàu chiến cùng binh lính đến cướp cờ, giết hại chiến sĩ. 64 chiến sĩ Việt Nam hy sinh, 9 người bị bắt.
Tàu HQ-604 và HQ-605 bị bắn chìm. Tàu HQ 505 bị bắn cháy đã lao hết tốc lực lên bãi, trở thành cột mốc sống bảo vệ chủ quyền Cô Lin. Việt Nam giữ được Cô Lin, Len Đao. Còn Gạc Ma bị Trung Quốc chiếm trái phép đến nay.
Năm 2015, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã đầu tư giai đoạn một Khu tưởng niệm Gạc Ma rộng hơn 20.000 m2 với tổng đầu tư gần 130 tỷ đồng. Công trình gồm cụm tượng đài Những người nằm lại phía chân trời; Khu trưng bày hiện vật về biển đảo, kỷ vật của 64 chiến sĩ hy sinh trên đảo Gạc Ma; Quảng trường Hòa Bình và các hạng mục khuôn viên cây cảnh...
Theo Ban quản lý Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma, từ năm 2017 đến nay, có khoảng 1.950 đoàn với hơn 540.500 lượt khách đến thăm viếng. Khu tưởng niệm cũng là điểm tham quan của nhiều tour du lịch về nguồn.
Bùi Toàn