Các món ăn uống mùa nóng dễ ôi thiu gây ngộ độc

BS.CK1 Đào Thị Yến Thủy, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ngộ độc thực phẩm thường xảy ra trong mùa hè, nếu không chế biến và bảo quản thực phẩm kỹ lưỡng. Nhận biết thực phẩm dễ bị ôi thiu và gây ngộ độc giúp chủ động thực hiện những biện pháp phòng tránh phù hợp.

Trứng

Trứng có thể nhiễm salmonella do vi khuẩn có thể bám trên lớp vỏ bên ngoài và xâm nhập vào bên trong, ngay cả khi vỏ trứng sạch sẽ và không bị vỡ. Ăn trứng sống hoặc chưa nấu chín kỹ nhiễm vi khuẩn có thể gây đau bụng, tiêu chảy, sốt rét run, nôn mửa... chỉ sau vài giờ.

Sữa và các sản phẩm từ sữa

Phô mai, kem, bơ không được bảo quản đúng cách dễ nhiễm nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như brucella, campylobacter, cryptosporidium, e.coli, listeria và salmonella. Tùy thuộc vào loại vi khuẩn, lượng thực phẩm hấp thụ, sức đề kháng, triệu chứng ngộ độc có thể bao gồm tiêu chảy, đau quặn bụng hay nôn mửa. Gia đình nên bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ khoảng 2-8 độ C theo yêu cầu riêng của từng thực phẩm nhóm này.

Thịt động vật

Thịt bò, thịt heo hay thịt gà không được bảo quản kỹ lưỡng dễ bị ôi thiu dưới thời tiết nóng bức. Bác sĩ Yến Thủy cho hay ở nhiệt độ 32-43 độ C, vi khuẩn trong thực phẩm có thể nhân đôi số lượng sau mỗi 20 phút. Thịt tươi không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, cần bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh, sử dụng ngay trong ngày. Người dùng nên nấu chín trước, để nguội rồi bảo quản trong tủ lạnh, đến khi ăn thì hâm sôi lại.

Thịt xay sẵn dễ tích tụ vi khuẩn. Khi xay, các phân tử thịt đã tiếp xúc rất nhiều với không khí, cũng không loại trừ khả năng các loại máy, dụng cụ xay thịt được sử dụng không đảm bảo vệ sinh dẫn đến nhiễm khuẩn. Người dùng nên lựa chọn sản phẩm tại các cơ sở uy tín, đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Hải sản tươi sống

Tôm, cua, hàu, sò, ốc, cá biển... dễ bị ươn nếu bảo quản không đúng cách, trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Trong đó, tiêu biểu là khuẩn tả vibrio parahaemolyticus và vibrio vulnificus. Cả hai loại này đều gây tiêu chảy cấp, sốt, nôn mửa, nguy cơ cao dẫn đến nhiễm trùng huyết. Các món ăn sống như gỏi cá, hàu sống, tôm tái... khi chế biến cũng cần phải đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm để phòng tránh nguy cơ ngộ độc.

Các món ăn tinh bột

Tinh bột chứa trong cơm, bún, phở... để ở nhiệt độ phòng quá 2 tiếng, không được bảo quản trong tủ lạnh dễ bị ôi thiu, nhiễm khuẩn bacillus cereus. Đây là loại vi khuẩn có thể sản sinh độc tố gây ra ngộ độc thực phẩm. Người ăn phải có nguy cơ xuất hiện triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng chỉ sau vài giờ.

Thực phẩm chế biến sẵn

Giò chả, nem chua, bánh mì thịt, xôi, đồ ăn nhanh... thường được bày bán tại các hàng quán, để ở nhiệt độ môi trường trong thời gian dài. Vào mùa nắng nóng, khi nhiệt độ 30-40 độ C, chỉ sau 2-3 tiếng, món ăn dễ ôi thiu và sản sinh độc tố gây đau bụng, nôn mửa, thậm chí tiêu chảy cấp.

Nước ép, sinh tố trái cây

Nước ép trái cây và sinh tố nếu chế biến từ nguyên liệu không rửa sạch hoặc dùng kèm đá không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Người uống dễ xuất hiện tình trạng nôn mửa, tiêu chảy, viêm dạ dày cấp do ngộ độc.

Bác sĩ Yến Thủy khuyên mỗi người cần lưu ý và tuân thủ các bước vệ sinh, chế biến và bảo quản thực phẩm. Sau khi mua về, cần nhanh chóng sắp xếp, phân loại và bảo quản trong hộp kín, đặt vào tủ lạnh sớm. Nhiệt độ ngăn mát nên duy trì dưới 5 độ C, ngăn đông lạnh từ -15 đến -18 độ C hoặc thấp hơn để hạn chế vi khuẩn phát triển. Với thực phẩm đông lạnh cần được rã đông theo quy trình từ tủ đông đến tủ mát. Món ăn đã nấu chín cần giữ nóng nên duy trì nhiệt độ ổn định ở 60-65 độ C hoặc cao hơn.

Cần tách riêng thực phẩm sống, chín trong quá trình bảo quản và chế biến để tránh nhiễm khuẩn chéo. Không dùng chung thớt để thái chung đồ sống, đồ chín. Mỗi người nên tuân thủ nguyên tắc
"ăn chín, uống sôi", rửa tay sạch trước khi ăn. Đối với thức ăn còn thừa, không nên để ngoài môi trường quá 4 tiếng. Bảo quản thức ăn thừa trong ngăn mát tủ lạnh và chỉ được ăn tiếp trong vòng 3-5 ngày, cần hâm nóng kỹ trước khi dùng.

Trong trường hợp xuất hiện triệu chứng nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy... người bệnh cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước, điện giải để bù lại lượng dịch đã mất. Nếu tình trạng này kéo dài trên 2 ngày, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán, điều trị phù hợp.

Quốc An