Tiến độ 18 tuyến đường sắt đô thị ở Hà Nội

Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội triển khai 8 tuyến đường sắt đô thị; năm 2031-2035 tập trung làm 6 đoạn, tuyến; 11 đoạn, tuyến còn lại làm đến năm 2045.

HĐND TP Hà Nội vừa thông qua nghị quyết về việc điều chỉnh, bổ sung các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn vào Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết số 188 ngày 19/2/2025 của Quốc hội. Nghị quyết 188 quy định việc thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP HCM.

Theo UBND TP Hà Nội, trong quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, hệ thống đường sắt đô thị khoảng 1.200 km, trong đó đường sắt đô thị nội vùng 979 km. Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội bổ sung tuyến số 2A đoạn kéo dài đi Xuân Mai và tuyến số 3 đoạn Nhổn - Trôi và kéo dài đi Sơn Tây.

Với tuyến số 2A, việc xây dựng đoạn kéo dài đi Xuân Mai nhằm tăng cường kết nối giữa khu vực lõi với vùng ngoại thành phía Tây Nam, đồng thời hỗ trợ, hoàn thiện cơ cấu không gian đô thị của Thủ đô, hỗ trợ phát triển khu đô thị vệ tinh Xuân Mai.

Tuy nhiên hiện nay, TP Hà Nội đang triển đầu tư nâng cấp mở rộng quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai, cải tạo mặt cắt đường hiện có rộng từ 6-10 m lên đến 60 m. Do đó, để triển khai đồng thời, đồng bộ, tránh chồng lấn và đảm bảo hiệu quả kinh tế giữa các dự án, Thành ủy đã chỉ đạo tuyến 2A kéo dài dự kiến khởi công năm 2026 và hoàn thành thi công xây dựng tháng 12/2030.

Tuyến số 3 (đoạn Nhổn - Trôi và kéo dài đi Sơn Tây) có vai trò hoàn thiện trục hướng tâm quan trọng, kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng - Phú Thọ; phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ, du lịch, văn hóa, lịch sử. Tuyến đồng thời đáp ứng yêu cầu giãn dân khu vực phía trong vành đai 3 và phát triển đô thị theo mô hình TOD theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Các tuyến đường sắt đô thị triển khai trong giai đoạn 2026-2030:

Giai đoạn 2031-2035, Hà Nội tập trung hoàn thiện các tuyến đường sắt đô thị nội đô còn lại, gồm tuyến số 2A (đoạn Cát Linh - Yên Thường), tuyến số 3 (đoạn Yên Sở (Hoàng Mai) - tổ hợp ga Ngọc Hồi), tuyến 14 (đoạn KCN Quang Minh - Cầu Thăng Long) và tuyến 5 (đoạn kéo dài đến Cổ Loa - Dương Xá - Cổ Bi).

Các tuyến đường sắt đô thị triển khai giai đoạn 2031-2035:

Giai đoạn 2036-2045, Hà Nội sẽ hoàn thiện các đoạn tuyến còn lại với tổng chiều dài khoảng 440 km theo quy hoạch tổng thể Thủ đô, tầm nhìn 100 năm, qua đó hoàn thành toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị. Các dự án triển khai trong giai đoạn này chủ yếu là tuyến, đoạn tuyến nhánh kết nối các đô thị vệ tinh, khu vực phát triển mới, đầu mối giao thông và hành lang phát triển đô thị.

Các tuyến đường sắt đô thị giai đoạn 2036-2045:

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, mạng lưới đường sắt đô thị (metro) được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội cùng các quy hoạch đã được phê duyệt. Toàn mạng gồm 18 tuyến với tổng chiều dài 979 km.

Cùng với đó, một số tuyến được bổ sung và điều chỉnh kéo dài như tuyến số 1: Ngọc Hồi - Yên Viên - Nội Bài; tuyến số 2 sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa; tuyến số 10 Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh; tuyến số 14 cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.

Hiện Hà Nội đã có hai tuyến đường sắt đô thị khai thác là 2A Cát Linh - Hà Đông và số 3 Nhổn - ga Hà Nội (hoạt động phần trên cao). Ngoài ra, một số tuyến đã được khởi công như số 5 Văn Cao - Hòa Lạc; số 1 Ngọc Hồi - sân bay Nội Bài; số 2 Nội Bài - Trần Hưng Đạo; số 8 từ Hòa Lạc - Mai Dịch; số 10 Đông Anh - Võ Chí Công - Times City; số 14 cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.

Võ Hải