Ông Nguyễn Văn Hùng (47 tuổi, Hà Nội), quản lý kinh doanh tại một doanh nghiệp tư nhân, có thu nhập khoảng 60 triệu đồng/tháng. Suốt nhiều năm đi làm, ông tập trung kiếm tiền, mua bất động sản và gửi tiết kiệm, nhưng chưa từng xây dựng một kế hoạch tài chính dài hạn.
Khi con cái dần trưởng thành và công việc ổn định, ông mới đặt câu hỏi: Nếu một ngày không còn đi làm nữa, mình sẽ sống bằng gì? Nếu nghỉ việc hôm nay, ông sẽ không có nguồn thu nhập đủ để duy trì mức sống như hiện tại.
Theo chuyên viên tư vấn tài chính Nguyễn Mạnh Cường, nhiều người ở giai đoạn trung niên mới nghĩ tới tự do tài chính, họ lo lắng như vậy có quá muộn? Câu trả lời là vẫn còn kịp, nhưng cách tiếp cận phải khác hoàn toàn so với những người bắt đầu từ tuổi 25 hoặc 30.
Ở tuổi 47, nhà đầu tư không còn lợi thế về thời gian để tận dụng tối đa sức mạnh của lãi kép. Thay vào đó, cần tập trung vào việc tăng tỷ lệ tiết kiệm, tối ưu dòng tiền và đầu tư có chiến lược rõ ràng.
Ông phân tích, người ở độ tuổi này vẫn sở hữu nhiều lợi thế đáng kể. Thu nhập thường đã ổn định và cao hơn giai đoạn đầu sự nghiệp. Nhiều gia đình cũng giảm dần áp lực nuôi con khi con đã lớn hoặc sắp tự lập. Kinh nghiệm sống và khả năng kiểm soát cảm xúc giúp việc ra quyết định tài chính thận trọng hơn.
47 tuổi mới nghĩ đến tự do tài chính vẫn chưa muộn. Ảnh: Phạm Hải
Tuy nhiên, bắt đầu muộn cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt nhiều áp lực. Thời gian tích lũy chỉ còn khoảng 15-20 năm trước tuổi nghỉ hưu khiến mỗi quyết định đầu tư đều cần được tính toán kỹ. Chi phí chăm sóc sức khỏe có xu hướng tăng theo tuổi tác, trong khi những thói quen chi tiêu đã hình thành suốt nhiều năm cũng không dễ thay đổi.
Ông Cường cho rằng sai lầm phổ biến của nhiều người là chỉ đặt mục tiêu "tự do tài chính" mà không biết mình cần bao nhiêu tiền.
Người lao động nên tính toán số tiền cần chi tiêu mỗi tháng khi nghỉ hưu, sau đó ước tính tổng tài sản cần tích lũy để tạo ra nguồn thu nhập bền vững trong dài hạn. Khi có mục tiêu cụ thể, việc xây dựng kế hoạch tiết kiệm và đầu tư sẽ thực tế hơn.
Bước tiếp theo là tăng mạnh tỷ lệ tiết kiệm nếu điều kiện cho phép. Với những người có thu nhập khá và con cái đã trưởng thành, việc dành khoảng 40-50% thu nhập cho tiết kiệm và đầu tư có thể khả thi.
Không nên chỉ tập trung toàn bộ tài sản vào tiền gửi tiết kiệm nếu mục tiêu là tự do tài chính trong 15-20 năm tới. Bên cạnh việc duy trì khoản tiền dự phòng, người dân có thể cân nhắc phân bổ tài sản vào các kênh đầu tư dài hạn phù hợp với mức chấp nhận rủi ro như quỹ chỉ số, cổ phiếu của doanh nghiệp lớn, trái phiếu hoặc bất động sản tạo dòng tiền. Tỷ trọng phân bổ cần phù hợp với khẩu vị rủi ro, nhu cầu thanh khoản và mục tiêu tài chính của từng người.
Ngoài ra, việc xử lý các khoản nợ lãi suất cao cũng cần được ưu tiên trước khi đầu tư mạnh. Những khoản vay tiêu dùng hoặc nợ thẻ tín dụng kéo dài có thể làm giảm đáng kể hiệu quả tích lũy tài sản.
Mỗi gia đình nên xây dựng quỹ dự phòng đủ chi tiêu từ 12 đến 18 tháng và rà soát lại các gói bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm nhân thọ để hạn chế rủi ro tài chính khi tuổi tác ngày càng cao.
Theo ông Cường, tự do tài chính không phải là đích đến chỉ dành cho những người khởi đầu từ rất sớm. Với người 45 tuổi, mục tiêu này vẫn hoàn toàn khả thi nếu có kế hoạch rõ ràng, kỷ luật trong quản lý tiền bạc và kiên trì thực hiện trong những năm còn lại của sự nghiệp.
Sau khi được tư vấn, ông Hùng đã nhìn lại toàn bộ tình hình tài chính. Thay vì chỉ giữ tiền trong ngân hàng hoặc chờ bất động sản tăng giá, ông bắt đầu tìm hiểu về đầu tư dài hạn, dòng tiền thụ động và kế hoạch nghỉ hưu.
Mỗi năm trì hoãn sẽ làm giảm đáng kể cơ hội để tài sản tích lũy và hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn. Ông Hùng quyết định bán bớt một bất động sản, phân bổ một phần vốn sang quỹ đầu tư và cổ phiếu dài hạn, đồng thời nâng tỷ lệ tiết kiệm lên khoảng 45% thu nhập/tháng.
Lương 40 triệu vẫn trắng tay, cú sốc mất việc bóc trần ảo tưởng giàu có
Thu nhập 30-40 triệu đồng, sống trong căn hộ đẹp, đi xe xịn, nhiều người trẻ tin rằng đã chạm tới thành công. Chỉ một cú sốc mất việc hay biến cố sức khỏe, vỏ bọc giàu có lập tức sụp đổ.
Lương 22 triệu/tháng vẫn sợ đầu tư vì 'lỡ mất tiền thì sao'
Dù có mức thu nhập 22 triệu đồng/tháng, chị Lan vẫn nhiều năm ngại đầu tư vì sợ rủi ro.