Thiếu niên 14 tuổi ngưng thở khi ngủ do béo phì

Lúc 12 tuổi Hưng nặng 70 kg, hai năm sau lên 125 kg, cằm cổ có nọng, không thể nằm ngửa hay nằm nghiêng khi ngủ vì khó thở. Hưng đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám khi BMI gần 40, béo phì mức cao nhất, mỡ nội tạng gấp 2,5 lần mức an toàn.

TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, cho biết Hưng mới 14 tuổi nhưng gặp gần đủ biến chứng thường gặp ở người béo phì trưởng thành như rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ độ ba, men gan cao, tiền tiểu đường, tăng axit uric. Mỡ nội tạng tích tụ quá nhiều ở họng cùng lượng mỡ thừa lớn ở cổ chèn ép đường thở dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Lượng mỡ tập trung tại vùng ngực và vùng bụng cũng là nguyên nhân làm giảm dung tích phổi, dẫn đến khó thở, thở gấp, nhanh mệt mỏi.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều cơ quan trong cơ thể, nhất là tim mạch. Đây là yếu tố gây huyết áp cao, tăng nặng một số bệnh như suy tim sung huyết, tiểu đường type 2, tăng áp lực động mạch phổi. Người bệnh thường xuyên ngưng thở khi ngủ dễ thay đổi tính cách, cáu bẳn, tăng nguy cơ trầm cảm, giảm trí nhớ...

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo Hưng giảm ít nhất 12-15 kg để giảm triệu chứng ngưng thở khi ngủ và các bệnh khác liên quan béo phì, lý tưởng nhất là giảm 40 kg. Người bệnh được chỉ định dùng thuốc ức chế thèm ăn, giảm cảm giác đói, nhanh no, chậm làm rỗng dạ dày. Song song với đó là áp dụng chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, protein tốt, giảm nước ngọt, trà sữa, thay thế bằng nước dừa, sữa tươi, sữa chua không đường... Người bệnh cần duy trì vận động như chạy bộ, đạp xe mỗi ngày một tiếng để không mất cơ bắp.

Thời gian đầu, Hưng vẫn thèm ăn, ăn đêm, sau đó đổi các món cơm, mì thành những món ít calo, nhiều chất xơ để no lâu như ngô luộc, cháo yến mạch, ngũ cốc hoa quả... Sau hai tháng, Hưng giảm 9 kg, hướng tới mục tiêu giảm ít nhất 20-25 kg.

"Điều trị béo phì cho trẻ em khó hơn nhiều so với người lớn, bởi trẻ chưa phát triển nhận thức đầy đủ để thay đổi hành vi, dễ chán nản, mất động lực", bác sĩ Hoàng giải thích. Trẻ dưới 18 tuổi là nhóm rất đặc thù khi điều trị thừa cân, béo phì. Người bệnh cần duy trì cân nặng thích hợp dựa trên việc thay đổi lối sống. Khi sử dụng thuốc can thiệp sớm cho trẻ, bác sĩ cần cân nhắc để tránh ảnh hưởng sức khỏe tổng thể.

Đức Hạnh

* Tên người bệnh đã thay đổi