Bộ phim Night and Day (Đêm và Ngày) - chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nữ nhà văn Anh Virginia Woolf -sẽ ra mắt công chúng vào 19/6. Tiểu thuyết lấy bối cảnh nước Anh đầu thập niên 1900, xoay quanh Katharine Hilbery - một phụ nữ trẻ thuộc tầng lớp thượng lưu, cháu gái của một nhà thơ vĩ đại. Cuốn sách khám phá mâu thuẫn nội tâm Katharine khi bị giằng co giữa lý trí và tình cảm, tự do cá nhân và bổn phận gia đình, cuộc hôn nhân được sắp đặt và mong muốn theo đuổi tri thức.
Ở bản điện ảnh, tác phẩm được thành phim hài lãng mạn, kể về một nhà thiên văn học nữ có cuộc sống bị xáo trộn khi vướng vào một mối tình tay ba, phải đối mặt với những định kiến gia trưởng để bảo vệ khao khát của riêng mình.
Trong nguyên tác, niềm đam mê thiên văn học của Katharine chỉ là một chi tiết nhỏ. Tuy nhiên, đạo diễn Tina Gharavi và biên kịch Justine Waddell lại lựa chọn phóng đại yếu tố này thành tâm điểm của phim. Việc để nhân vật chính say mê ngắm nhìn vũ trụ rộng lớn thể hiện ước mơ vượt thoát khỏi rào cản thời đại áp đặt lên phụ nữ. Đạo diễn cho rằng ngày nay, bình đẳng giới vẫn là một vấn đề nan giải, ''còn cả một chặng đường dài phía trước''. Điều này lý giải vì sao tư tưởng của Virginia Woolf không bao giờ cũ kỹ, mà luôn cấp thiết.
Nói về Night and Day, đạo diễn Tina Gharavi cho biết hâm mộ Woolf bởi bà là ''một tác giả đồng tính nữ giàu tính biểu tượng, viết về những trải nghiệm cá nhân thầm kín''. Điều này khiến tác giả trở nên phi thường vì dám thể hiện bản thân trong thế giới vốn xem nhẹ tiếng nói và câu chuyện của nữ giới. Đạo diễn thấy kết nối với nhân vật chính Katharine Hilbery - về những khát vọng và cả nỗi sợ tình yêu. Thời ấy, tình yêu thường gắn liền với nghĩa vụ sinh con và trách nhiệm làm vợ, phục tùng gia đình. ''Katharine luôn tìm cách trốn chạy khỏi ràng buộc ấy. Và, tôi hoàn toàn thấu hiểu sự lựa chọn đó'', Gharavi nói.
Những tiểu thuyết của Virginia Woolf trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tác nghệ thuật phái sinh. Hồi tháng 5, Night and Day, phim Clarissa - phiên bản hiện đại của tác phẩm Mrs Dalloway (1925), lấy bối cảnh Lagos, Nigeria ngày nay - gây chú ý tại Liên hoan phim Cannes.
Với Clarissa (từ Mrs Dalloway), bộ phim theo chân một người phụ nữ thượng lưu tại Lagos đang chuẩn bị tổ chức một bữa tiệc thì bất ngờ được sống lại những hồi ức quá khứ, gặp những người bạn thân thiết thời trẻ. Đạo diễn phim - anh em Arie và Chuko Esiri kỳ vọng Clarissa sẽ được chiếu rộng rãi trong mùa thu tới. Chuko Esiri nói nhìn thấy ''hình ảnh của những người thân quen trong các nhân vật tiểu thuyết''.
Trước đó, bộ phim The Hours (2002) mượn cấu trúc, nhân vật lẫn tinh thần từ cuốn tiểu thuyết gốc Mrs. Dalloway để kiến tạo nên một câu chuyện mới. Tương tự, phim Orlando (1992) cũng gặt hái nhiều giải thưởng lớn khi tái hiện tác phẩm văn học lên màn ảnh. Vở The Waves tại nhà hát Jermyn Street (London) - bản phóng tác từ sách cùng tên - cũng nhận được nhiều lời khen từ giới chuyên môn. Song song, công chúng dành sự quan tâm cho chuyến lưu diễn của vở kịch Mrs. Dalloway, nơi nghệ sĩ Kit Green gây ấn tượng bởi một mình hóa thân, dẫn dắt người xem đi qua 16 nhân vật trên sân khấu.
Sức ảnh hưởng của Woolf còn lan tỏa vào đời sống giới trẻ. Nhiều người chia sẻ các trích dẫn từ Mrs Dalloway hay A Room of One's Own trên mạng xã hội. Vào mùa thu tới, khu West End của London sẽ tái diễn vở kịch Who's Afraid of Virginia Woolf? của Edward Albee, với sự tham gia của Gillian Anderson và Billy Crudup. Dù không dựa trên tác phẩm của bà, tên vở kịch cho thấy tên tuổi Virginia Woolf đã trở thành nguồn cảm hứng lớn trong văn hóa đại chúng.
Virginia Woolf (1882-1941) là tiểu thuyết gia người Anh, một trong những nhân vật quan trọng của chủ nghĩa hiện đại thế kỷ 20. Bà nổi tiếng với nỗ lực cách tân kỹ thuật dòng ý thức, thông qua các tác phẩm như The Voyage Out (1915), Jacob's Room (1922), Mrs Dalloway (1925), To the Lighthouse (1927), Orlando (1928), Between the Acts (1941). Cuộc đời bà gắn liền với nhiều biến động cá nhân, cuối cùng dẫn đến việc qua đời vào năm 1941, do bệnh trầm cảm. Tuy nhiên, di sản văn chương của bà và tư duy cấp tiến về nữ quyền luôn là kim chỉ nam cho nghệ thuật hiện đại.
Khánh Linh (theo Guardian)