Những ngày đầu năm mới, Nguyễn Mạnh Duy, 23 tuổi, sinh viên năm cuối chuyên ngành Hệ thống thông tin, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), vẫn tranh thủ mở máy kiểm tra công việc, trong vai trò giám đốc kỹ thuật (CTO) Công ty cổ phần Công nghệ AIT Software.
Đây là công ty do Duy cùng hai người anh sáng lập năm 2024. Từ nhóm nhỏ, đến nay, AIT có gần 30 nhân sự, hơn 2.000 khách hàng cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước. Doanh thu tháng cao nhất lên tới 2,5 tỷ đồng, theo trình bày của Duy tại buổi bảo vệ luận văn tốt nghiệp hồi tháng 1.
"Con số chưa thực sự ấn tượng nhưng là nền tảng vững chắc để công ty phát triển hơn", Duy nói.
Đề tài của Duy là dự án số hóa cho một doanh nghiệp với 9 chi nhánh ở khu vực phía Bắc, cũng là dự án mà AIT đang thực hiện. Duy đạt 9 điểm, vào top 10 sinh viên có đồ án xuất sắc.
Với Duy, việc trở thành đồng sáng lập startup công nghệ là ước mơ từ thời học ở trường THPT Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh. Khi đó, Duy đã tự học lập trình (code) qua các diễn đàn trên mạng.
Lớp 12, Duy bắt đầu tìm kiếm và nhận làm các dự án nhỏ như tạo tool, website đơn giản, kiếm 5-7 triệu đồng mỗi lần. Thấy hợp công việc này, Duy đăng ký vào Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông để được học hành bài bản, trúng tuyển năm 2021 với 27,65 điểm thi tốt nghiệp, tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa).
Do Covid-19, Duy học online tại nhà, duy trì nhận dự án để kiếm tiền như trước. Qua quen biết, nam sinh cùng một số đàn anh lập AIT Team vào đầu năm 2022, bắt đầu từ việc làm phần mềm hỗ trợ người bán hàng trên các nền tảng như Facebook, Tiktok, Shopee.
Dù có nguồn khách hàng, nhóm gặp hàng loạt khó khăn khi tất cả thành viên thuần kỹ thuật, thiếu kinh nghiệm quản trị, lại ít vốn. Nhiều mâu thuẫn nội bộ cũng nảy sinh.
Chưa kể, việc vừa học vừa làm rất áp lực. Duy nhớ hồi năm thứ hai, đợt thi cuối kỳ cận kề ngày bàn giao sản phẩm cho khách hàng, trong khi là một trong hai lập trình viên chính. Sau kỳ thi, Duy chỉ có hai ngày để làm, gần như thức trắng để "giữ chữ tín".
"Mình từng nghĩ đến bỏ cuộc", Duy kể. "Lần đầu, mình hiểu rõ câu: làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm, đến vậy".
Duy và nhóm quyết đầu tư tâm sức để xây dựng nền móng thật vững với mong muốn thành lập công ty. Duy vừa học cách quản trị doanh nghiệp, vừa nâng cao chuyên môn.
Theo Duy, học chắc chương trình ở trường, nắm vững kiến thức cơ bản giúp mở rộng tư duy và nâng cao kỹ năng. Vào năm thứ ba, khi bắt đầu học chuyên ngành Hệ thống thông tin, Duy ứng dụng ngay vào việc hoàn thành một số hệ thống lớn cho nhóm.
"Nếu trước đó, hệ thống của nhóm chỉ dừng lại ở việc kiếm ra tiền ổn định, thì khi xây dựng được hệ thống tốt, hoạt động kinh doanh có thể mở rộng hơn và đem lại doanh thu tốt hơn", Duy nói.
Nhờ đó, nhóm quyết định thành lập công ty vào tháng 8/2024, mở rộng quy mô, có đủ phòng, ban chuyên trách như phát triển phần mềm, hỗ trợ kỹ thuật, marketing - sale.
Doanh thu đến từ hai nguồn chính. Một là cung cấp giải pháp cho các sàn thương mại điện tử và người bán hàng. Doanh nghiệp này có hệ sinh thái phần mềm hỗ trợ bán hàng và tiếp thị liên kết (affiliate) trên Shopee, Tiktok, cùng nhiều giải pháp tích hợp trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc khách, marketing tự động, gợi ý các sản phẩm "hot", báo cáo chỉ số vận hành, hỗ trợ làm video.
Mảng thứ hai là gia công phần mềm cho doanh nghiệp khác. Phần này chiếm khoảng 20% doanh thu.
TS Nguyễn Duy Phương, Trưởng Khoa Công nghệ thông tin 1, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, đánh giá cao học trò vì dấn thân "startup" (khởi nghiệp). Ông cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả đào tạo gắn với thực tiễn.
"Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn có khả năng triển khai sản phẩm công nghệ, xây dựng doanh nghiệp và tạo ra giá trị thực cho xã hội", ông nói.
Duy cũng cho rằng nền tảng từ nhà trường giúp mình rất nhiều trong quá trình khởi nghiệp, thường nhờ thầy cô gỡ rối các vấn đề gặp phải tại doanh nghiệp.
Nam sinh kỳ vọng 2026 là năm bứt phá, tiếp tục mở rộng khách hàng. Với thị trường ngoài nước, bên cạnh Indonesia và Philippines, nhóm hướng đến Malaysia và Thái Lan.
Nhận bằng vào tháng 5, Duy dự định tiếp tục học lên thạc sĩ, đồng thời nâng cao khả năng quản trị, thích ứng trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của AI.
Dương Tâm