Chợ Chuộng (thuộc phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa) còn được người dân gọi vui là “phiên chợ ném cà chua”. Phiên chợ độc đáo này chỉ họp vào sáng mùng 6 tháng Giêng âm lịch hằng năm, nhưng đã tồn tại hàng trăm năm, trở thành một nét văn hóa dân gian đặc sắc của xứ Thanh.
Toàn cảnh phiên chợ Chuộng ở Thanh Hóa. Ảnh: Lê Dương
Theo các bậc cao niên trong làng, chợ Chuộng gắn với truyền thuyết về một trận đánh xưa. Sau khi chiến thắng giặc, quân dân mở hội ăn mừng, ném đất đá vào nhau để xua đuổi điều xấu, cầu mong năm mới bình an. Theo thời gian, những vật cứng được thay bằng cà chua chín để tránh gây thương tích, tạo nên phong tục vui nhộn nhưng an toàn như ngày nay.
Từ sáng sớm, từng dòng người đổ về chợ, tay xách theo túi cà chua đỏ mọng. Khu vực bãi đất rộng ven sông Hoàng nhanh chóng trở thành “sân chơi” khổng lồ. Chỉ cần một tiếng hò reo, những quả cà chua được tung lên không trung, vỡ òa trong tiếng cười sảng khoái.
Các thanh niên cầm sẵn túi cà chua để ném. Ảnh: Lê Dương
Nam thanh niên ném cà chua về nhóm người phía trước. Ảnh: Lê Dương
Một bạn nữ bị ném cà chua khắp người. Ảnh: Lê Dương
Anh Lê Văn Thành (trú huyện Đông Sơn) cho biết, năm nào anh cũng cùng bạn bè đến dự Chợ Chuộng. “Đi chợ Chuộng không đặt nặng chuyện mua bán, chủ yếu là để vui, để ném cà chua lấy may. Càng bị ném nhiều, tôi càng tin năm đó sẽ gặp nhiều điều thuận lợi”, anh Thành cười nói.
Không khí lễ hội càng về trưa càng sôi động. Người lớn, trẻ nhỏ đều hào hứng tham gia. Nhiều người mặc áo mưa mỏng hoặc chuẩn bị sẵn quần áo để thay sau khi “tắm” trong sắc đỏ của cà chua. Dù bị ném trúng, không ai tỏ ra khó chịu; trái lại, tất cả đều xem đó như một lời chúc đầu năm.
Bà Nguyễn Thị Hòa, một tiểu thương địa phương, chia sẻ: “Mỗi năm tôi chuẩn bị vài tạ cà chua để bán, có năm chỉ trong một buổi sáng là hết sạch. Người mua cũng không mặc cả, vì ai cũng muốn có cà chua để tham gia cho vui”.
Nhiều người đến phiên chợ không nhằm mục đích mua bán mà để ném cà chua vào nhau cầu may mắn đầu năm. Ảnh: Lê Dương
Cà chua là thứ hàng bán đắt nhất ở phiên chợ. Ảnh: Lê Dương
Cà chua vương vãi khắp nền đất. Ảnh: Lê Dương
Theo quan niệm dân gian, sắc đỏ của cà chua tượng trưng cho may mắn, tài lộc. Việc ném cà chua vào nhau mang ý nghĩa xua đi điều xui rủi của năm cũ, đón chào một năm mới an lành. Sau phần “ném” rộn ràng, người dân lại trở về với đúng nghĩa một phiên chợ quê – mua bán nông sản, trao đổi sản vật địa phương.
Những năm gần đây, chính quyền phường Đông Sơn (tỉnh Thanh Hóa) tăng cường đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đồng thời bố trí lực lượng hướng dẫn để lễ hội tại Chợ Chuộng diễn ra an toàn. Người tham gia cũng được khuyến khích sử dụng cà chua chín mềm, không ném các vật cứng hoặc gây nguy hiểm.