Ngày 4/6 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump công bố khoản chi trên nhằm hỗ trợ 14 nhà máy điện than và 42 mỏ than.
Phần lớn khoản chi được ông Trump viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng năm 1950, đạo luật trao quyền khẩn cấp cho Tổng thống với ngành công nghiệp liên quan đến an ninh quốc gia. Trong đó, 425 triệu USD sẽ đầu tư nâng cấp 13 nhà máy điện than và 75 triệu USD để hỗ trợ cảng xuất khẩu than ở California.
Bộ Năng lượng cũng đang hoàn tất khoản chi hàng trăm triệu USD để giúp xây nhà máy điện mới ở Alaska và Tây Virginia.
Chính quyền Mỹ coi chính sách năng lượng là vấn đề an ninh quốc gia, nhằm đảm bảo điện cho các trung tâm dữ liệu. Tại sự kiện ở Phòng Bầu dục, ông Trump, cùng với Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, nói "than sạch, đẹp" sẽ giúp giảm chi phí sinh hoạt cho tất cả người Mỹ.
Ông Mark Gordo, Thống đốc bang Wyoming, đã đến thăm Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) mới đây. Ông cho biết họ rất cần than từ Wyoming để đảm bảo năng lượng cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Việc mở cảng California cho xuất khẩu than là "rất cần thiết" với bang này, vốn dẫn đầu lượng sản xuất than nước Mỹ.
Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường phản đối kế hoạch cứu trợ của ông Trump. Patrick Drupp, Giám đốc chính sách khí hậu tại tổ chức môi trường Sierra Club, gọi gói cứu trợ này là hành động "dùng tiền đóng thuế của người dân để tài trợ cho một ngành công nghiệp gây ô nhiễm". Họ sẽ đấu tranh chống lại kế hoạch này tại tòa.
Trong khi đó, Rich Nolan, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Khai thác mỏ Quốc gia, cho rằng khoản trợ cấp này sẽ củng cố hoạt động sản xuất, bảo vệ người tiêu dùng khỏi sự biến động giá năng lượng, đồng thời hỗ trợ nhu cầu tiêu dùng điện ngày càng tăng.
Than đá từng chiếm hơn một nửa sản lượng điện của Mỹ năm 1990, nay tỷ trọng giảm còn chưa đến một phần năm. Nguyên liệu này không còn tính cạnh tranh do ngành điện lực chuyển sang sử dụng khí tự nhiên và các nguồn năng lượng tái tạo.
Kim ngạch xuất khẩu than đá của Mỹ cũng giảm trong năm đầu tiên ông Trump giữ chức Tổng thống, chủ yếu do Trung Quốc giảm cầu. Tình trạng này diễn ra sau khi nước này trả đũa thuế quan lên hàng hóa Mỹ năm ngoái. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu than đá toàn cầu dự kiến sẽ chững lại hoặc giảm trong những năm tới.
Mặc nỗ lực nới lỏng các quy định về môi trường từ ông Trump, ngành công nghiệp ô nhiễm này vẫn không thể tăng số lượng thợ mỏ. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang (Fed) St. Louis, số lượng thợ mỏ đang làm việc tại Mỹ đã giảm từ khoảng 51.500 người vào năm 2017 xuống còn khoảng 39.800 người năm 2025.
Bảo Bảo (theo Reuters)