Những bệnh có thể phát hiện nhờ chụp X-quang phổi

ThS.BS Nguyễn Hoàng Thịnh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết nhiều người dù không có triệu chứng, nhưng chụp X-quang khi khám sức khỏe định kỳ vẫn phát hiện bệnh phổi. Kỹ thuật này quan trọng trong tầm soát bệnh lý.

Viêm nhiễm đường hô hấp

Hình ảnh X-quang cho thấy vùng tổn thương, thâm nhiễm hoặc đông đặc trong nhu mô phổi giúp bác sĩ có thể chẩn đoán các bệnh như viêm phổi hoặc viêm phế quản. Nhiều trường hợp viêm phổi ở giai đoạn sớm có triệu chứng mơ hồ như ho nhẹ, mệt mỏi hoặc sốt thoáng qua nên người bệnh chủ quan. Khi khám sức khỏe tổng quát và chụp X-quang phổi, bác sĩ phát hiện những đám mờ bất thường, từ đó chỉ định thêm xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán.

Lao phổi

Ở giai đoạn đầu, lao phổi chỉ ho kéo dài, mệt mỏi hoặc sụt cân nhẹ. Hình ảnh X-quang phổi có thể cho thấy tổn thương đặc trưng như hang lao hoặc nốt mờ nghi ngờ. Khi người bệnh có những dấu hiệu này, bác sĩ chỉ định thêm xét nghiệm đờm để xác định chẩn đoán. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm khi khám sức khỏe tổng quát giúp điều trị hiệu quả, hạn chế lây lan trong cộng đồng.

Khối u phổi

Một trong những mục tiêu quan trọng của chụp X-quang phổi trong khám tổng quát là phát hiện phổi bất thường. Đây có thể là những tổn thương nhỏ trong nhu mô phổi, kích thước chỉ một đến vài cm. Khi có khối bất thường trên phim X-quang, bác sĩ thường chỉ định thêm phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu hơn như chụp CT ngực để đánh giá chi tiết. Phát hiện sớm những bất thường này có ý nghĩa rất lớn vì ung thư phổi ở giai đoạn đầu thường chưa gây triệu chứng.

Tràn dịch hoặc tràn khí màng phổi

Khoang màng phổi là khoảng không gian mỏng nằm giữa phổi và thành ngực. Khi có sự tích tụ bất thường của dịch hoặc khí trong khoang này, người bệnh gặp tình trạng tràn dịch hoặc tràn khí màng phổi.

Trên phim X-quang, tràn dịch màng phổi thường biểu hiện bằng hình ảnh mờ vùng đáy phổi hoặc góc sườn hoành bị tù. Tràn khí màng phổi lại cho thấy vùng phổi xẹp, khoảng sáng bất thường trong lồng ngực. Những tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm nhiễm, chấn thương, bệnh phổi mạn tính hoặc bệnh lý ác tính.

Bệnh phổi mạn tính

Chụp X-quang phổi có thể cho thấy các dấu hiệu gợi ý bệnh phổi mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), giãn phế quản hoặc xơ phổi, đặc biệt ở người hút thuốc lâu năm hoặc làm việc trong môi trường nhiều khói bụi.

Khi hình ảnh ghi nhận phổi tăng sáng, phế trường giãn rộng, hoặc vùng xơ hóa, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm đánh giá chức năng hô hấp. Phát hiện sớm bệnh phổi mạn tính giúp người bệnh có kế hoạch điều trị, thay đổi lối sống, theo dõi lâu dài nhằm hạn chế tiến triển bệnh.

Bất thường ở tim và lồng ngực

Phim X-quang ngực cũng cung cấp thông tin về tim và cấu trúc lồng ngực. Qua đó, bác sĩ có thể nhận diện các dấu hiệu như tim to, biến dạng lồng ngực hoặc bất thường ở xương sườn, cột sống ngực. Những biểu hiện này là gợi ý ban đầu của các bệnh tim mạch hoặc dị dạng lồng ngực, từ đó bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm tim hoặc các xét nghiệm chuyên sâu.

Bác sĩ Thịnh cho hay chụp X-quang phổi chỉ là phương pháp sàng lọc ban đầu. Khi phát hiện bất thường, người bệnh cần thực hiện thêm kỹ thuật chuyên sâu như chụp CT ngực, nội soi phế quản hoặc xét nghiệm chức năng hô hấp. Duy trì thói quen khám sức khỏe tổng quát định kỳ giúp phát hiện bệnh từ sớm, hạn chế lây lan, tăng hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng.

Thanh Ba