Tại họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 11/3, ông Nguyễn Hồng Khanh, Cục phó Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, cho biết từ nay đến hết tháng 5 hiện tượng ENSO (dao động bất thường của nhiệt độ mặt nước biển và khí áp ở vùng xích đạo Thái Bình Dương gây ảnh hưởng đến thời tiết toàn cầu) nhiều khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất 80-90%. Từ tháng 6 đến 8/2026, ENSO tiếp tục duy trì trạng thái trung tính, song khả năng chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần, khoảng 35-45%.
"Tổng thể mùa khô năm 2025-2026, nguy cơ hạn hán và thiếu nước không quá nghiêm trọng trên diện rộng, nhưng vẫn có thể xảy ra cục bộ ở một số khu vực", ông Khanh nói.
Lượng mưa và dòng chảy tại Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, do đang bước vào cao điểm mùa khô, nguồn nước thực tế vẫn ở mức thấp. Hiện dung tích trữ của các hồ thủy lợi và một số hồ thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp đạt khoảng 70-80% thiết kế.
Tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, nguồn nước cơ bản đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp trong mùa khô 2025-2026. Nguy cơ thiếu nước chủ yếu xảy ra tại các công trình thủy lợi nhỏ hoặc khu vực ngoài phạm vi cấp nước của hệ thống thủy lợi. Các khu vực cần lưu ý gồm ven biển Nam Trung Bộ vào tháng 7-8/2026 và cao nguyên Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ vào tháng 3-4/2026.
Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn trong mùa khô năm nay tương đương trung bình nhiều năm, song đã có thời điểm ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của người dân. Từ nay đến tháng 5/2026, dòng chảy từ sông Mekong về khu vực được dự báo tiếp tục giảm.
"Đợt xâm nhập mặn cao nhất tại các cửa sông Cửu Long dự kiến xảy ra từ ngày 19 đến 23/3, với ranh mặn 4 gram/lít, xâm nhập sâu khoảng 42-55 km", ông Khanh nói và cho biết mức độ này bằng một nửa so với hạn mặn kỷ lục.
Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, nhờ hệ thống hạ tầng thủy lợi tại Đồng bằng sông Cửu Long được đầu tư, nâng cấp trong những năm gần đây, khả năng kiểm soát mặn đã được cải thiện đáng kể, do đó nguy cơ thiếu nước trên diện rộng không lớn. Tuy vậy, nguồn nước mùa khô của khu vực vẫn phụ thuộc đáng kể vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong.
Nếu có biến động bất thường trong vận hành các hồ thủy điện ở thượng nguồn, đặc biệt trong trường hợp tích nước hoặc hạn chế xả, nguồn nước về hạ du có thể bị ảnh hưởng, ông Khanh cho biết.
Ngoài ra, một số khu vực cuối nguồn tại các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau vẫn có nguy cơ thiếu nước cục bộ, đặc biệt tại hệ thống thủy lợi như Gò Công, Nam Măng Thít và Long Phú.
Cũng theo ông Khanh, các đơn vị chuyên môn của Bộ đã cung cấp sớm thông tin dự báo nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn từ tháng 9/2025 và liên tục cập nhật theo tuần, theo tháng để địa phương chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất.
Ngoài ra, một số công trình thủy lợi mới như cống âu Nguyễn Tấn Thành (Tiền Giang), Vàm Bà Lịch (Kiên Giang) và Rạch Mọp (Sóc Trăng) đã được đưa vào vận hành, góp phần tăng khả năng ngăn mặn, trữ ngọt, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trong vùng.
Gia Chính