Tại hội thảo Thực trạng và giải pháp thúc đẩy sự tham gia thể thao của trẻ em gái cấp trung học cơ sở tại Việt Nam hôm 18/6, Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết khảo sát trực tuyến 524.674 học sinh tại 34 tỉnh thành cho thấy tỷ lệ học sinh nữ tham gia vận động, luyện tập hoặc chơi thể thao ngoài giờ học đạt 52,36%, thấp hơn nam sinh. Chỉ 20,8% học sinh nữ đạt mức vận động từ một giờ mỗi ngày trở lên theo khuyến nghị.
Dù vậy, khảo sát cho thấy các em không thờ ơ với thể thao. Nhiều học sinh nữ mong muốn tập luyện để nâng cao sức khỏe, cải thiện vóc dáng, giảm áp lực học tập và phát triển kỹ năng sống. Tuy nhiên, các em gặp nhiều rào cản như thiếu môn thể thao phù hợp, giờ học thể chất còn đơn điệu, tâm lý sợ bị chê cười, lo ngại chấn thương hoặc e ngại khi tập luyện cùng các bạn nam.
Ngoài ra, nhận thức của phụ huynh cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ vận động của trẻ. Không ít gia đình ưu tiên thành tích học tập ở các môn văn hóa hơn hoạt động thể chất.
Bà Nguyễn Thị Hà, giảng viên Khoa Giáo dục Thể chất, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng kỳ nghỉ hè là cơ hội thuận lợi để trẻ tăng cường vận động và hình thành thói quen sống lành mạnh. Trẻ dành quá nhiều thời gian cho tivi, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử mà thiếu vận động, nguy cơ béo phì, giảm khả năng tập trung và nhiều vấn đề sức khỏe khác sẽ gia tăng.
Vận động thường xuyên giúp trẻ phát triển thể chất, hỗ trợ học tập, cải thiện sức khỏe tinh thần. Đối với trẻ em gái tuổi dậy thì, thể thao góp phần giải tỏa căng thẳng, nâng cao sự tự tin và phát triển các kỹ năng mềm như giao tiếp, hợp tác và làm việc nhóm.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% thanh thiếu niên toàn cầu chưa đạt mức vận động cần thiết. Tổ chức này khuyến nghị trẻ nên duy trì tối thiểu 60 phút vận động có chủ đích mỗi ngày. Trong khi đó, học sinh hiện chỉ có khoảng hai tiết giáo dục thể chất mỗi tuần, tương đương 70 phút, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vận động theo khuyến nghị.
WHO đặt mục tiêu toàn cầu giảm 15% tình trạng thiếu vận động thể chất vào năm 2030, trong đó trường học được xem là môi trường trọng tâm để thay đổi hành vi. Để cải thiện sức khỏe tim mạch và cơ bắp, sức khỏe xương, các chỉ số sinh học và chuyển hóa, đồng thời giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm, trẻ từ 5 đến 17 tuổi được khuyến nghị nên vận động thể chất với cường độ vừa phải đến mạnh ít nhất 60 phút mỗi ngày. Kết hợp các hoạt động cường độ cao, bao gồm hoạt động tăng cường cơ bắp và xương, ít nhất 3 lần mỗi tuần.
Theo các chuyên gia, vận động thể lực là một trong ba yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển tầm vóc bên cạnh di truyền và dinh dưỡng. Duy trì thói quen vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hệ xương và khả năng tập trung, góp phần xây dựng nền tảng thể chất và tinh thần vững chắc cho trẻ em trong tương lai.
Lê Nga