Từ ngày 19/7, EU chính thức cấm các hãng thời trang lớn tiêu hủy quần áo, giày dép tồn kho nhằm ngăn chặn lãng phí và bảo vệ môi trường.
Theo Brussel Times, quy định này được EU áp với các hãng thời trang bán hàng lớn tại thị trường này, quy mô từ 250 nhân viên và doanh thu trên 50 triệu euro. Doanh nghiệp quy mô dưới ngưỡng trên sẽ có thêm thời gian chuẩn bị đến tháng 7/2030.
Chính sách này thuộc Quy định về thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững (ESPR), buộc doanh nghiệp ngăn chặn lãng phí hàng hóa và lượng tài nguyên tiêu hao trong quá trình sản xuất.
Trước đó, để giữ chi phí sản xuất và giá bán ở mức thấp, nhiều hãng thời trang sản xuất quần áo có vòng đời ngắn ở các nước đang phát triển tại châu Á, Mỹ Latin. Xu hướng sản xuất và tiêu dùng không bền vững dẫn tới lượng hàng sản xuất dư thừa, hàng tồn kho thường bị tiêu hủy.
Theo ước tính của Cơ quan Môi trường châu Âu, khoảng 4-9% tổng số hàng dệt may bị tiêu hủy chưa được một lần sử dụng, tương đương khoảng 264.000-594.000 tấn mỗi năm. Tình trạng này tạo ra khoảng 5,6 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm, bằng tổng khí thải của cả Thụy Điển năm 2021.
EU nhận định việc tiêu hủy hàng hóa không bán được là hành vi lãng phí. Tính riêng ở Pháp, khoảng 630 triệu euro hàng không bán được bị tiêu hủy mỗi năm. Mua sắm trực tuyến cũng góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề này. Tại Đức, gần 20 triệu mặt hàng được trả lại hàng năm buộc phải thải bỏ.
Cấm tiêu hủy quần áo là động thái đầu tiên trong loạt chính sách của ESPR. Cơ quan chức năng khuyến khích doanh nghiệp ưu tiên việc tái sử dụng, bằng hoạt động bán lại (giảm giá hoặc thông qua thị trường thứ cấp), quyên góp cho các tổ chức từ thiện.
Việc tiêu hủy chỉ được chấp nhận trong trường hợp hàng hóa không đảm bảo an toàn, hư hại, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc bị tổ chức từ thiện từ chối tiếp nhận. Trong trường hợp không thể tái sử dụng, lượng hàng hóa này phải được ưu tiên tái chế, sau đó mới tính đến phương án tiêu hủy.
Để ngăn việc lạm dụng chính sách, các doanh nghiệp phải cung cấp bằng chứng và công bố lượng tiêu hủy trong báo cáo thường niên, lưu trữ hồ sơ trong 5 năm.
Chính sách này được giới chức EU phác thảo 4 năm trước, nằm trong loạt chính sách "trấn áp" thời trang nhanh, trong bối cảnh mỗi người dân châu Âu thải bỏ 11kg quần áo mỗi năm. Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chính sách cũng muốn doanh nghiệp cao cấp thiết lập tiêu chuẩn bền vững, khi nguồn thu ngành thời trang xa xỉ dựa trên yếu tố "phù du và chóng tàn".
Châu Âu kỳ vọng chính sách này sẽ khuyến khích doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh tiết kiệm tài nguyên hơn, chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn. Tờ The Industry thông tin hãng thời trang Chanel của Pháp công bố ngưng việc tiêu hủy hàng dệt may tồn kho trước lệnh cấm của EU. Hàng tồn sẽ được hãng chuyển cho bộ phận tuần hoàn dệt may nội bộ. Bộ phận này sẽ chịu trách nhiệm quay vòng sử dụng hàng tồn hoặc tái chế.
Bảo Bảo (theo Brussel Time, EC)