Những ngày đầu tháng 3, khu đất rộng hơn 8.000 m2 ở Cồn Bút thuộc Tổ dân phố Triều Sơn Nam, phường Hóa Châu tấp nập những đoàn khách ghé tham quan. Du khách đến đây cưỡi ngựa dọc bờ sông Hương, chèo thuyền, trượt phao khô cầu vồng, đi tàu điện mini. Khách dạo chơi dưới bóng cây dừa và nhiều cây xanh mát.
Bốn năm trước, khu vực Cồn Bút là vùng sình lầy mọc đầy cây mắc mèo, chỉ được một vài người dân canh tác trồng đậu. Cồn Bút nay trở thành điểm du lịch nhờ bàn tay của anh Trần Trung, 35 tuổi, người đã chọn trở về quê hương để theo đuổi giấc mơ xây dựng một mô hình du lịch xanh, gắn với giáo dục trải nghiệm và thiên nhiên.
Anh Trung tốt nghiệp ngành Khoa học môi trường và vào miền Nam lập nghiệp ở tỉnh Bình Dương cũ. Sống và làm việc cách quê hương hơn 1.000 km nhưng anh vẫn luôn dõi theo từng đổi thay của mảnh đất mình sinh ra. Mỗi năm đến mùa lễ hội đua ghe truyền thống của làng, anh lại thu xếp công việc để về tham gia cùng bà con. Những lần trở về ấy, khi đi ngang qua Cồn Bút, anh thường đứng lại thật lâu. Những ngày hè thời thơ ấu, anh cùng lũ bạn trong xóm thường rủ nhau ra Cồn Bút tắm sông, bắt cá, chạy nhảy trên bãi bồi. Vùng đất khi ấy còn hoang sơ, thỉnh thoảng mới có vài người dân trồng đậu hoặc chăn thả gia súc.
"Cồn Bút giống như một phần ký ức tuổi thơ của tôi. Mỗi lần nghĩ đến quê, tôi lại nhớ đến những buổi chiều tắm sông, chạy chân trần trên bãi đất ven sông. Lúc đó tôi luôn nghĩ, vùng đất đẹp như vậy, nằm ngay bên sông Hương, nếu được cải tạo chắc chắn sẽ trở thành một điểm đến rất đặc biệt", anh nhớ lại.
Năm 2021, anh Trung tham dự chương trình "Gặp gỡ Huế 2021" tổ chức tại Dinh Độc Lập do ông Phan Ngọc Thọ, Chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế khi ấy chủ trì. Tại sự kiện, nhiều doanh nhân và trí thức người Huế đã cùng trao đổi về cơ hội đầu tư, phát triển quê hương. Một chia sẻ của bà Tôn Nữ Thị Ninh khi đó khiến anh đặc biệt ấn tượng. Bà cho rằng người Huế ở xa quê hoàn toàn có thể đóng góp cho quê hương bằng cách "đi đi về về", không nhất thiết phải trở về sống hẳn.
"Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Tôi nhận ra rằng mình vẫn có thể mang kinh nghiệm và nguồn lực tích lũy được để làm điều gì đó cho Huế. Từ đó, ý tưởng xây dựng một nông trại giáo dục kết hợp du lịch trải nghiệm dần hình thành trong anh. Và Cồn Bút, vùng đất gắn bó với tuổi thơ trở thành lựa chọn đầu tiên", anh Trung nói.
Sau khi bàn bạc với vợ, anh Trung quyết định ra Huế tìm hiểu và làm việc với chính quyền địa phương để thuê đất tại khu vực Cồn Bút. Thời điểm đó, nhiều người tỏ ra bất ngờ trước ý định của anh. Mọi người cho rằng, đây là vùng đất sình lầy, mùa nước lũ từ thượng nguồn sông Hương đổ về sẽ ngập hết. Không ít người nói anh khó mà làm được. Dù vậy, chính quyền địa phương vẫn ủng hộ ý tưởng này, bởi nếu thành công sẽ góp phần làm đẹp cảnh quan ven sông Hương và tạo thêm sản phẩm du lịch mới.
Anh Trung đánh giá, những ngày đầu cải tạo đất là quãng thời gian vất vả nhất khi khu vực toàn là cây mắc mèo đầy gai. Anh cùng vài người hàng xóm san lấp mặt bằng, cải tạo đất, phát dọn cỏ dại. Gắn bó với Cồn Bút từ nhỏ, anh biết nơi đây hay ngập lụt nên phải đổ thêm đất nâng nền. Những cây dừa, hàng tre cũng được anh trồng quanh Cồn Bút để giữ đất, chống sạt lở. Từng khu vườn nhỏ đầy hoa, chuồng nuôi động vật bắt đầu hình thành. Năm 2023, Nông trại Giáo dục Edufarm Huế chính thức mở cửa đón khách, hướng đến trải nghiệm giáo dục gắn với thiên nhiên.
Từng tham gia tích cực hoạt động đội nhóm tại trường đại học, anh Trung định hướng trẻ em không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia các hoạt động nông nghiệp. Các em đến với nông trại được hướng dẫn gieo hạt, chăm sóc rau, thu hoạch nông sản và cho vật nuôi ăn.
"Trẻ em thành phố ít có cơ hội tiếp xúc với nông nghiệp. Khi đến đây, các em có thể tự tay trồng cây, chăm sóc vật nuôi và hiểu hơn về cuộc sống nông thôn. Nhiều trường học tại Huế đã đưa học sinh đến đây tham gia các chương trình ngoại khóa" anh Trung nói.
Niềm vui khi vùng đất sình lầy trở thành điểm du lịch chưa bao lâu, những cơn lũ liên tiếp năm 2024 và 2025 khiến nông trại bị thiệt hại nặng nề. Nước lũ từ thượng nguồn sông Hương đổ về, nông trại chìm trong biển nước. Cây trồng bị cuốn trôi, chuồng trại hư hỏng, đất bồi lấp khắp nơi. Một số loài động vật không chịu được cảnh mưa rét của Huế cũng chết dần.
"Nhìn cảnh đó tôi thực sự choáng, bao nhiêu công sức gần như mất trắng. Có lúc tôi cũng nản song nghĩ đến giấc mơ ban đầu và mảnh đất tuổi thơ, tôi lại tự nhủ phải cố gắng tiếp tục", anh chia sẻ.
Sau khi nước rút, anh và những người làm việc tại nông trại phải mất nhiều tuần để dọn bùn, sửa chữa hạ tầng và trồng lại cây. Sau mỗi lần ngập lụt, anh Trung rút kinh nghiệm, nâng nền đất cao hơn, gia cố bờ và trồng thêm cây xanh để giữ đất. Khi nghe mưa lũ, anh cho di chuyển các loài động vật lên chỗ cao ráo để tránh thiệt hại. Dần dần, nông trại trở nên ổn định hơn và liên tục được bổ sung thêm nhiều hoạt động mới để thu hút du khách.
Bên cạnh trải nghiệm làm nông, anh còn thiết kế đường trượt phao khô cầu vồng nằm ngay bên bờ sông Hương để khách vui chơi. Trò chơi mới ra đời, nhanh chóng trở thành nơi yêu thích của trẻ em. Bên cạnh đó, nông trại còn đưa vào hoạt động tàu điện mini đưa du khách tham quan toàn bộ khuôn viên. Nhờ sự kết hợp giữa giải trí, giáo dục và thiên nhiên, Edufarm dần trở thành điểm vui chơi mới của Huế.
Đứng trên đường trượt nhìn bao quát nông trại xanh mát bên dòng sông Hương, anh Trung không nghĩ mình có thể đi xa đến vậy. Điều khiến anh vui nhất không phải là lượng khách ngày càng đông, mà vùng đất sình lầy bên sông Hương năm nào đã trở thành không gian du lịch sinh thái đầy sức sống, nơi trẻ em thích thú vui đùa.
Võ Thạnh