Ấn phẩm Bóng đá Việt Nam (1896-2025): Ký ức và khát vọng của tác giả Đặng Hoàng khắc họa chặng đường hơn một thế kỷ của môn thể thao vua tại Việt Nam. Dịp sách ra mắt, VnExpress đăng một số trích đoạn, tên các phần do tòa soạn đặt.
Đang trong tình trạng trượt dốc không phanh, nhưng vì sao đội tuyển Việt Nam lại có thể vô địch ASEAN Cup 2024? Thậm chí đội tuyển Việt Nam còn thiết lập một loạt kỷ lục mới:
- Lần đầu tiên Việt Nam trở thành đội duy nhất trong lịch sử bất bại với thành tích cao nhất: 7 trận thắng, 1 trận hòa (Lào 4-1; Indonesia 1-0; Philippines 1-1; Myanmar 5-0; Singapore 2-0 và 3-1; Thái Lan 2-1 và 3-2).
- Lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam đã đá bại đội tuyển Thái Lan cả hai trận chung kết lượt đi và về.
- Lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam là đội có cầu thủ (Nguyễn Xuân Son) đoạt cùng lúc hai giải thưởng danh giá cá nhân "Cầu thủ xuất sắc nhất giải", "Vua phá lưới" khi chỉ thi đấu 5/8 trận, trong đó trận cuối cùng chỉ thi đấu 32 phút vì chấn thương.
- Lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam là đội đoạt được mọi chiến tích danh giá nhất của giải, khi danh hiệu "Thủ môn xuất sắc nhất giải" cũng được trao cho Nguyễn Đình Triệu.
- Lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam có đến 7/11 cầu thủ được bầu chọn vào đội hình tiêu biểu của giải.
Đồng thời, đội tuyển Việt Nam còn lập nhiều cột mốc khác như: hiệu số bàn thắng bại cao nhất là +15 (21 bàn thắng, 6 bàn thua), phá kỷ lục của chính mình lập được tại AFF Cup 2022 là +13 (16 bàn thắng, 3 bàn thua); Xuân Son là cầu thủ Việt Nam đầu tiên đoạt danh hiệu Vua phá lưới (Việt Nam cũng từng có Tiến Linh được nhận giải này tại AFF Cup 2022 với 6 bàn, nhưng là đồng giải với tiền đạo Teerasil Dangda của Thái Lan).
Cuộc đăng quang của đội tuyển Việt Nam không chỉ gây tiếng vang và thuyết phục ở Đông Nam Á, mà còn lan rộng ra quốc tế vì bên cạnh yếu tố chuyên môn, các tuyển thủ của chúng ta đã cho thấy sức mạnh, ý chí, bản lĩnh vượt khó. Chẳng hạn, đội tuyển Việt Nam thể hiện bản lĩnh cùng tinh thần thi đấu đáng nể sau bàn thắng của tuyển thủ Thái Lan Supachok - một bàn thắng không có tinh thần thể thao. Hành động và thái độ chơi không đẹp (unfair) ngược với tinh thần chơi đẹp (fair play) - thông điệp chung của thế giới bóng đá - của người Thái đã trở thành động lực giúp các chiến binh Việt Nam nhân đôi sức mạnh. Hành động phi thể thao của Supachok đã bị lên án, cú sút vào lưới đội tuyển Việt Nam giúp đội tuyển Thái Lan vượt lên 2-1 ở phút 64 chung kết lượt về và cân bằng tỷ số 3-3 khiến cho gần như ai cũng tin rằng đội tuyển Việt Nam sẽ gặp vô vàn khó khăn. Nhưng các chiến binh Việt Nam đã xuất sắc vượt lên trên cảm xúc, biến sự tức giận thành sức mạnh, đá bại đội tuyển Thái Lan 3-2, thắng chung cuộc 5-3 sau hai lượt chung kết.
Nguyên nhân nào đã giúp bóng đá Việt Nam gần như thắng tuyệt đối ở ASEAN Cup 2024
Có một thực tế là: đội tuyển Việt Nam đã tham dự ASEAN Cup 2024 với lực lượng mạnh nhất, được chuẩn bị tốt nhất, trong đó có chuyến tập huấn ở Hàn Quốc, đồng thời tạm ngưng V-League và hạng Nhất để tập trung toàn bộ thời gian và lực lượng cho chiến dịch chinh phục giải. Trong khi đó, Thái Lan, Singapore, Philippines, Malaysia không thể tập trung được lực lượng mạnh nhất do ASEAN Cup không diễn ra trong quãng thời gian quy định của FIFA, do đó các CLB được phép không trả cầu thủ về thi đấu cho đội tuyển quốc gia. Indonesia, đội tuyển duy nhất của Đông Nam Á đang thi đấu ở vòng loại thứ bốn World Cup 2026 khu vực châu Á, cũng chỉ gửi đội U21+2. Đó là chưa kể các Giải vô địch quốc gia của Thái Lan, Malaysia, Indonesia vẫn tiếp diễn trong thời gian diễn ra ASEAN Cup 2024.
Nhìn vào thực tế này mới thấy đội Việt Nam với lực lượng mạnh nhất, được chuẩn bị tốt nhất, được tạo mọi điều kiện hoàn hảo nhất, nhưng vẫn không có những trận thắng thuyết phục so với các đối thủ kém xa về mọi mặt - như đã phân tích phần trên. Hơn nữa, nếu không có cầu thủ nhập tịch Xuân Son, liệu đội Việt Nam có đoạt chức vô địch?
Xuân Son đã ghi 7 bàn thắng, chiếm 1/3 tổng số bàn thắng của đội tuyển Việt Nam. Bên cạnh đó, Xuân Son còn có hai đường chuyền cho Vĩ Hào rồi Tiến Linh ghi bàn, một lần gây áp lực tạo nên quả phạt 11 m cho Tiến Linh sút thẳng, một lần thu hút, gây áp lực cho hàng thủ Thái Lan, để từ cơ hội này Tuấn Hải đã tận dụng khoảnh khắc mở tỷ số 1-0 trong trận chung kết lượt về. Xuân Son cũng ghi cả 2 bàn trong trận Việt Nam thắng Thái Lan 2-1 ở trận chung kết lượt đi. Đó là chưa tính Xuân Son đã hai lần nhường Tiến Linh sút phạt 11 m. Xuân Son cũng được trang thống kê Sofascore chọn là cầu thủ hay nhất giải, đạt trung bình 8,46 điểm mỗi trận, vượt xa hai cầu thủ đứng sau là Suphanat Mueanta (Thái Lan) 7,59 điểm và Zico Bailey (Philippines) 7,35 điểm.
Có thể thấy rõ, tầm ảnh hưởng của Xuân Son quá lớn trong hành trình chinh phục được danh hiệu vô địch ASEAN Cup 2024. Cũng giống như hai lần vô địch AFF Cup 2008 và năm 2018, thành công của ASEAN Cup 2024 của đội tuyển Việt Nam tại ASEAN Cup có sự đóng góp rất lớn và thầm lặng từ những ông bầu. Thật đáng tiếc vì giờ đây ông chủ của CLB Đồng Tâm Long An Võ Quốc Thắng - đội bóng đóng góp 4/22 tuyển thủ quốc gia tại AFF Cup 2008, trong đó có ba người thường xuyên có mặt trong đội hình xuất phát là Phan Văn Tài Em, Nguyễn Việt Thắng, Nguyễn Minh Phương - đã rời bỏ cuộc chơi bóng đá. Không chỉ đóng góp cho bóng đá Việt Nam các cầu thủ tài năng như Tài Em (thủ quân đội tuyển), Minh Phương (người có cú sút phạt tạo điều kiện cho Công Vinh đánh đầu gỡ hòa 1-1 trước Thái Lan ở trận chung kết lượt về giúp đội tuyển Việt Nam vô địch...), ông Thắng còn hy sinh quyền lợi của CLB khi đồng ý để HLV của CLB Đồng Tâm Henrique Calisto rời đội, dành toàn phần thời gian cho đội tuyển Việt Nam với mục tiêu chinh phục danh hiệu vô địch AFF Cup lần đầu tiên. Còn với danh hiệu vô địch thứ hai tại AFF Cup 2018, ai cũng biết có đóng góp quá lớn của bầu Đức cũng như công sức của xã hội.
Danh hiệu vô địch ASEAN Cup 2024 không thể tách rời công sức đóng góp của các ông bầu Đoàn Nguyên Đức, Đỗ Quang Hiển; các trung tâm đào tạo như Thể Công Viettel, Hà Nội, Becamex Bình Dương... Chính những lực lượng này đã hình thành "cầu thủ thứ 12", luôn đồng hành, hỗ trợ để gia tăng thêm sức mạnh về mọi mặt từ chuyên môn, tinh thần, ý chí đến tài chính cho đội tuyển Việt Nam.
Kỳ 1, Kỳ 2, Hết.
(Trích sách "Bóng đá Việt Nam (1896-2025): Ký ức và khát vọng")